enterotoksyczna Escherichia coli
Enterotoksyczna Escherichia coli (ETEC) to patogenny szczep bakterii E. coli, będący jedną z głównych przyczyn biegunki podróżnych oraz ostrej biegunki u dzieci w krajach rozwijających się. ETEC kolonizuje jelito cienkie i wytwarza dwa rodzaje enterotoksyn: termostabilną (ST) i termolabilną (LT), które zaburzają równowagę wodno-elektrolitową nabłonka jelitowego.
Klinicznie zakażenie ETEC objawia się wodnistą biegunką bez domieszki krwi, bólami brzucha, nudnościami i wymiotami, niekiedy z towarzyszącą gorączką o niskim stopniu. Objawy zwykle pojawiają się po 1-3 dniach od ekspozycji i utrzymują się przez 3-5 dni. W przypadkach ciężkich może dojść do odwodnienia, zwłaszcza u dzieci i osób starszych.
Diagnostyka opiera się na izolacji i identyfikacji ETEC z próbek kału z wykorzystaniem technik molekularnych, takich jak PCR, które wykrywają geny kodujące enterotoksyny. Leczenie jest głównie objawowe, polegające na nawodnieniu i uzupełnianiu elektrolitów. Antybiotykoterapia (najczęściej fluorochinolony, azytromycyna) jest zalecana w ciężkich przypadkach lub u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Profilaktyka zakażeń ETEC obejmuje przestrzeganie zasad higieny, spożywanie bezpiecznej żywności i wody, szczególnie podczas podróży do rejonów endemicznych. Trwają prace nad rozwojem szczepionek przeciwko ETEC, które mogłyby być stosowane u podróżnych oraz dzieci w krajach o wysokim ryzyku występowania zakażeń.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka podróżnych – Etiologia i przyczyny
Biegunka podróżnych (TD) jest najczęstszą dolegliwością u osób podróżujących do krajów o niskim standardzie higieny, z częstością zachorowań od 30% do 70% w ciągu 2 tygodni. Etiologia jest głównie bakteryjna (80-90%), z dominującym enterotoksycznym E. coli (ETEC) odpowiedzialnym za około 30% przypadków, szczególnie w Ameryce Łacińskiej, na Karaibach i w Afryce. Inne istotne bakterie to EAEC, enteropatogenne E. coli, Campylobacter jejuni (dominujący w Azji Południowo-Wschodniej), Shigella spp. i Salmonella spp. Wirusy odpowiadają za 5-15% przypadków u dorosłych, z norowirusem jako najczęstszym patogenem, a u dzieci nawet do 70%. Pasożyty, zwłaszcza Giardia duodenalis i Cryptosporidium parvum, stanowią około 10% etiologii, szczególnie przy dłuższych podróżach (>2 tygodnie). Drogi zakażenia to głównie fekalno-oralne, przez spożycie skażonej żywności i wody, a czynniki ryzyka obejmują m.in. podróż do regionów o złej infrastrukturze sanitarnej, wiek <6 lat oraz stosowanie leków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego.
Aeromonas, antagonista receptora H2, antybiotykoterapia, astrowirus, biegunka podróżnych, bismuth subsalicylate, Campylobacter jejuni, Cryptosporidium parvum, droga fekalno-oralna, EAEC, Entamoeba histolytica, enteropatogenne E. coli, enterotoksyczna Escherichia coli, enterotoksyna, ETEC, Giardia duodenalis, inhibitor pompy protonowej, norowirus, pierwotniak, Plesiomonas, rotawirus, Salmonella, sapowirus, shigella, Vibrio parahaemolyticus - Leksykon chorób i schorzeń
Cholera – Epidemiologia
Cholera, wywoływana przez toksyny Vibrio cholerae, pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego, szczególnie w krajach o ograniczonym dostępie do czystej wody i sanitariatów. Rocznie notuje się od 1,3 do 4 milionów przypadków i 21 000 do 143 000 zgonów, a w 2023 roku WHO zgłosiła 535 321 przypadków i 4007 zgonów z 45 krajów. Choroba występuje endemicznie w około 50 krajach, głównie w Afryce i Azji, z sezonowym wzrostem zachorowań przed i po porze deszczowej. Obecna, siódma pandemia rozpoczęła się w 1961 roku i charakteryzuje się trzema falami transmisji, związanymi z nabyciem nowych cech genetycznych szczepów, takich jak zwiększona stabilność środowiskowa, oporność na leki i wirulencja. Nadzór epidemiologiczny i laboratoryjny, w tym stosowanie definicji przypadków (podejrzany, potwierdzony) oraz szybkie testy diagnostyczne (RDT), są kluczowe dla wczesnego wykrywania i kontroli wybuchów cholery, choć potwierdzenie laboratoryjne pozostaje złotym standardem (hodowla, seroaglutynacja, PCR). W 2023 roku WHO ogłosiła stan wyjątkowy poziomu trzeciego z powodu globalnego wzrostu zachorowań, podkreślając znaczenie dostępu do WASH (woda, sanitacja, higiena) oraz szybkiego leczenia nawadniającego, które może zmniejszyć śmiertelność do poniżej 1%.
ciężkie odwodnienie, Cryptosporidium, doustna szczepionka przeciw cholerze, endemiczność, enterotoksyczna Escherichia coli, hodowla bakteryjna, nadzór epidemiologiczny, nawadnianie, obszar endemiczny, odwodnienie, ostra choroba biegunkowa, ostre zapalenie żołądka i jelit, reakcja łańcuchowa polimerazy, shigella, szybki test diagnostyczny, toksyna bakteryjna, Vibrio cholerae, wskaźnik śmiertelności przypadków