zespół mleczno-zasadowy
Zespół mleczno-zasadowy (ang. milk-alkali syndrome) to rzadkie zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się współwystępowaniem hiperkalcemii, zasadozy metabolicznej oraz ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek. Powstaje w wyniku nadmiernego spożycia wapnia w połączeniu z substancjami alkalizującymi, najczęściej mleka i środków zobojętniających kwas żołądkowy zawierających wapń i wodorowęglany.
Historycznie zespół mleczno-zasadowy był powszechny w latach 1940-1970, kiedy to dieta mleczno-alkaliczna (dieta Sippy’ego) była popularnym leczeniem choroby wrzodowej. Współcześnie jego występowanie jest związane głównie z nadmierną suplementacją wapnia i witaminy D, zwłaszcza u pacjentów z osteoporozą, oraz stosowaniem leków zobojętniających zawierających węglan wapnia.
Patofizjologia zespołu obejmuje zwiększone wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego, zmniejszone wydalanie wapnia przez nerki z powodu zasadowicy oraz bezpośrednie działanie wapnia na cewki nerkowe. Objawy kliniczne mogą być niespecyficzne i obejmować nudności, wymioty, bóle głowy, zawroty głowy, osłabienie mięśni oraz objawy związane z hiperkalcemią i zaburzeniami funkcji nerek.
Diagnostyka zespołu mleczno-zasadowego opiera się na stwierdzeniu triady objawów: hiperkalcemii, zasadozy metabolicznej i niewydolności nerek, przy jednoczesnym wykluczeniu innych przyczyn hiperkalcemii, takich jak nadczynność przytarczyc czy nowotwory. Leczenie polega na odstawieniu preparatów wapnia i środków alkalizujących, nawodnieniu oraz wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hiperkalcemia – Patofizjologia i mechanizm
Hiperkalcemia definiowana jest jako stężenie wapnia w surowicy przekraczające 10,5 mg/dl (2,6 mmol/l) i wynika z zaburzenia równowagi między jego wchłanianiem, resorpcją kostną a wydalaniem nerkowym. Kluczowymi regulatorami homeostazy wapnia są parathormon (PTH), kalcytonina oraz witamina D, które wpływają na resorpcję kości, wchłanianie jelitowe i reabsorpcję nerkową wapnia. Najczęstszymi przyczynami hiperkalcemii są pierwotna nadczynność przytarczyc oraz hiperkalcemia związana z chorobami nowotworowymi, które odpowiadają za około 90% przypadków. W pierwotnej nadczynności przytarczyc nadmierna sekrecja PTH prowadzi do zwiększonej resorpcji kostnej, wzrostu syntezy kalcytriolu i zwiększonego wchłaniania wapnia w jelitach. W nowotworach hiperkalcemia najczęściej jest spowodowana humoralnym działaniem PTHrP (około 80% przypadków) lub miejscową osteolizą przerzutów kostnych (około 20%). Dodatkowo, niektóre chłoniaki i choroby ziarniniakowe indukują hiperkalcemię poprzez nadprodukcję 1,25-dihydroksywitaminy D (kalcytriolu).
1-alfa hydroksylaza, choroba Addisona, gruźlica, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hipofosfatemia, homeostaza wapnia, kalcytonina, kalcytriol, osteoklast, osteopenia, osteoporoza, osteoprotegeryna, parathormon, peptyd podobny do parathormonu, pierwotna nadczynność przytarczyc, receptor wyczuwający wapń, resorpcja kości, resorpcja kostna, rodzinna hiperkalcemia hipokalciuryczna, sarkoidoza, stężenie wapnia we krwi, szpiczak mnogi, trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc, witamina D, zespół mleczno-zasadowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Manti Extra 10 mg + 165 mg + 800 mg
Przedawkowanie leku Manti Extra, zawierającego famotydynę (10 mg), magnezu wodorotlenek (165 mg) oraz wapnia węglan (800 mg), wymaga natychmiastowego postępowania medycznego, mimo ograniczonych danych klinicznych. Famotydyna wykazuje dobrą tolerancję nawet przy dawkach do 800 mg/dobę przez rok, bez poważnych działań niepożądanych. W przypadku podejrzenia przedawkowania zaleca się płukanie żołądka, leczenie objawowe oraz monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów życiowych, równowagi elektrolitowej (stężenia magnezu i wapnia), funkcji nerek (kreatynina, mocznik, GFR), równowagi kwasowo-zasadowej oraz EKG w celu wykrycia zaburzeń rytmu serca.
depresja OUN, famotydyna, funkcja nerek, GFR, hiperkalcemia, hipermagnezmia, hipotensja, kamica nerkowa, leczenie objawowe, Manti Extra, monitorowanie kliniczne, nadmierne wydzielanie żołądkowe, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, pH krwi, płukanie żołądka, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, węglan wapnia, wodorotlenek magnezu, zaburzenia rytmu serca, zespół mleczno-zasadowy