alergia na kwas acetylosalicylowy

Alergia na kwas acetylosalicylowy (ASA), znana również jako nadwrażliwość na aspirynę, jest reakcją niepożądaną, która może manifestować się poprzez różnorodne objawy kliniczne. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu oddechowego (astma indukowana aspiryną), skórne (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) oraz anafilaksję. Szacuje się, że problem ten dotyka 0,5-1,9% populacji ogólnej.

Mechanizm nadwrażliwości na ASA jest głównie niealergiczny i polega na zahamowaniu cyklooksygenazy-1 (COX-1), co prowadzi do zmiany metabolizmu kwasu arachidonowego, zwiększonej produkcji leukotrienów i zmniejszonej syntezy prostaglandyn. U pacjentów z astmą i przewlekłym zapaleniem zatok z polipami nosa częstość występowania nadwrażliwości na ASA sięga 15-20%.

Diagnostyka obejmuje wywiad kliniczny, a w przypadkach wątpliwych – testy prowokacyjne (doustne, wziewne, donosowe) przeprowadzane w warunkach szpitalnych. Złotym standardem pozostaje doustna próba prowokacyjna. Diagnostyka molekularna nie ma zastosowania, ponieważ reakcja nie jest IgE-zależna.

Leczenie polega na unikaniu ASA oraz innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) blokujących COX-1. Alternatywnie można stosować selektywne inhibitory COX-2 lub paracetamol. W ciężkich przypadkach można rozważyć procedurę desensytyzacji. Pacjenci powinni być edukowani odnośnie identyfikacji nazw handlowych i generycznych leków zawierających ASA oraz innych NLPZ, które mogą wywoływać reakcje krzyżowe.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl