kwas adenozynotrifosforowy

Kwas adenozynotrifosforowy (ATP) to nukleotyd, który pełni kluczową rolę jako uniwersalny nośnik energii chemicznej w komórkach wszystkich organizmów żywych. Zbudowany jest z adeniny (zasady azotowej), rybozy (cukru pięciowęglowego) oraz trzech grup fosforanowych połączonych wiązaniami wysokoenergetycznymi.

ATP jest wytwarzany głównie w procesie fosforylacji oksydacyjnej w mitochondriach oraz podczas fotosyntezy w chloroplastach. Hydroliza wiązań między grupami fosforanowymi ATP uwalnia znaczną ilość energii (około 30,5 kJ/mol), która jest wykorzystywana do napędzania reakcji endoergicznych w komórce, w tym syntezy białek, transportu aktywnego, skurczu mięśni czy przekazywania sygnałów nerwowych.

Zaburzenia metabolizmu ATP występują w wielu chorobach mitochondrialnych, które mogą manifestować się objawami neurologicznymi, miopatią, kardiomiopatią czy niewydolnością wielonarządową. ATP pełni również funkcję neurotransmitera w układzie purynoergicznym, oddziałując na receptory P2X i P2Y, co ma znaczenie w regulacji wielu procesów fizjologicznych, w tym nocycepcji, odpowiedzi immunologicznej i homeostazy naczyniowej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl