przenoszenie drogą płciową
Przenoszenie drogą płciową (transmisja seksualna) to sposób rozprzestrzeniania się czynników chorobotwórczych podczas kontaktów seksualnych. Dotyczy to przede wszystkim infekcji przenoszonych drogą płciową (STI – sexually transmitted infections), wcześniej nazywanych chorobami wenerycznymi.
Do najczęstszych patogenów przenoszonych drogą płciową należą: wirus HIV, wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV), wirus zapalenia wątroby typu B i C, wirus opryszczki (HSV), chlamydie, rzeżączka, kiła oraz rzęsistek pochwowy. Transmisja może następować poprzez kontakt ze śluzówkami, płynami ustrojowymi lub zakażonymi tkankami partnera podczas stosunku waginalnego, analnego lub oralnego.
Diagnostyka infekcji przenoszonych drogą płciową obejmuje badania mikrobiologiczne, serologiczne oraz molekularne. Wiele z tych infekcji może przebiegać bezobjawowo, co sprzyja ich rozprzestrzenianiu się w populacji. Podstawową metodą profilaktyki jest stosowanie mechanicznych środków barierowych (prezerwatywy), a także regularne badania przesiewowe u osób aktywnych seksualnie.
Leczenie infekcji przenoszonych drogą płciową zależy od czynnika etiologicznego i obejmuje antybiotykoterapię w przypadku infekcji bakteryjnych, leki przeciwwirusowe w przypadku infekcji wirusowych oraz leki przeciwpasożytnicze. W wielu przypadkach konieczne jest również leczenie partnerów seksualnych pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Lamblioza – Zapobieganie i profilaktyka
Giardiaza jest zakażeniem jelitowym wywołanym przez pierwotniaka Giardia lamblia, przenoszonym głównie drogą fekalno-oralną. Profilaktyka opiera się na rygorystycznej higienie rąk (mycie przez co najmniej 20 sekund), stosowaniu bezpiecznej wody (gotowanie przez minimum 10 minut w 70°C, filtracja o porach 1-2 µm, dezynfekcja jodem) oraz unikaniu spożywania surowych, nieumytych produktów i kontaktu z potencjalnie skażonym środowiskiem. Woda jest głównym źródłem zakażeń, a cysty Giardia wykazują odporność na chlor, co podkreśla znaczenie filtracji i gotowania. W placówkach opieki nad dziećmi oraz podczas podróży do rejonów o podwyższonym ryzyku zaleca się dodatkowe środki ostrożności, w tym unikanie basenów przez osoby z biegunką oraz stosowanie szczelnych pieluch kąpielowych u dzieci. Osoby zakażone powinny unikać przygotowywania posiłków dla innych przez co najmniej 48 godzin po ustąpieniu biegunki, a personel pracujący z żywnością – być wyłączony z pracy w tym okresie.
albendazol, biegunka podróżnych, chemioprofilaktyka, cysta Giardia, droga fekalno-oralna, dysfagia, Giardia lamblia, giardiaza, immunoglobulina A, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, leczenie antyretrowirusowe, niepasteryzowane mleko, probiotyki, profilaktyka antybiotykowa, przenoszenie drogą płciową, środek dezynfekujący, stosunek analny, zakażenie Giardia, zakażenie jelitowe, zakażenie oportunistyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus zika – Zapobieganie i profilaktyka
Wirus Zika jest przenoszony głównie przez ukąszenia zakażonych komarów Aedes aegypti i Aedes albopictus, a także drogą płciową i z matki na płód. Brak jest obecnie szczepionki i specyficznego leczenia, dlatego profilaktyka opiera się na zapobieganiu ukąszeniom komarów poprzez stosowanie repelentów zarejestrowanych przez EPA (np. DEET, pikarydyna, IR3535), noszenie odzieży zabezpieczonej permetryną oraz używanie moskitier i klimatyzacji. Kobiety w ciąży i karmiące mogą bezpiecznie stosować repelenty zawierające DEET. Kontrola populacji komarów obejmuje eliminację miejsc rozmnażania się owadów, takich jak stojąca woda w pojemnikach, oraz stosowanie insektycydów zawierających Bacillus thuringiensis israelensis (BTI). Po powrocie z obszarów endemicznych zaleca się unikanie ukąszeń komarów przez co najmniej 3 tygodnie, aby zapobiec dalszej transmisji.
Aedes aegypti, Aedes albopictus, choroba zakaźna, DEET, filtr przeciwsłoneczny, insektycydy, IR3535, komary Aedes, mikrocefalia, para-mentano-diol, pasteryzacja, permetryna, pikarydyna, przenoszenie drogą płciową, repelenty, szczepionka przeciwko wirusowi zika, transfuzja krwi, wada wrodzona, wektor choroby, wirus Zika