przestrzeń trzecia

Przestrzeń trzecia (ang. third space) to termin używany w medycynie do opisania patologicznego gromadzenia się płynów w przestrzeniach pozanaczyniowych i pozakomórkowych organizmu, które normalnie zawierają jedynie minimalne ilości płynu. Zjawisko to jest istotnym elementem patofizjologii wielu stanów klinicznych.

W warunkach fizjologicznych płyny ustrojowe znajdują się głównie w przestrzeni wewnątrznaczyniowej (osocze) oraz wewnątrzkomórkowej. Przestrzeń trzecia obejmuje obszary takie jak jama otrzewnej, opłucnej, osierdzia, przestrzeń zaotrzewnowa, światło jelita czy przestrzenie międzytkankowe. Sekwestracja płynów w tych obszarach prowadzi do efektywnej hipowolemii, mimo że całkowita objętość płynów w organizmie może być zwiększona.

Przestrzeń trzecia pojawia się w stanach takich jak: wstrząs, sepsa, oparzenia, zapalenie trzustki, niedrożność jelit, masywne urazy, duże zabiegi operacyjne oraz zespół zwiększonej przepuszczalności włośniczek. Proces ten charakteryzuje się przesunięciem płynów z łożyska naczyniowego do przestrzeni pozanaczyniowych, co skutkuje obniżeniem ciśnienia tętniczego, tachykardią, oligurią i innymi objawami hipowolemii.

Diagnostyka i monitorowanie sekwestracji płynów w przestrzeni trzeciej opiera się na ocenie parametrów hemodynamicznych, badaniach obrazowych (USG, TK) oraz parametrach laboratoryjnych. Leczenie polega na wyrównaniu zaburzeń hemodynamicznych poprzez adekwatną płynoterapię, leczenie przyczyny podstawowej oraz w niektórych przypadkach farmakoterapię zwiększającą powrót płynów do łożyska naczyniowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl