duplikacja chromosomu
Duplikacja chromosomu to aberracja chromosomowa strukturalna, w której dochodzi do powielenia fragmentu lub całego chromosomu. W rezultacie powstaje nadmiarowy materiał genetyczny, co może prowadzić do zaburzenia równowagi genetycznej w komórce.
Duplikacje mogą powstawać w wyniku nieprawidłowej rekombinacji podczas podziału komórkowego, błędów w procesie naprawy DNA lub innych mechanizmów. Mogą dotyczyć regionu chromosomu (duplikacja segmentalna), ramienia chromosomu lub całego chromosomu.
Konsekwencje kliniczne duplikacji chromosomowych zależą od wielkości powielonego fragmentu oraz genów, które zostały zduplikowane. Mogą one prowadzić do zespołów wad wrodzonych, niepełnosprawności intelektualnej, zaburzeń rozwojowych lub nowotworów. Przykładami chorób związanych z duplikacjami są: zespół Pallister-Killian (tetrasomia 12p), zespół Beckwitha-Wiedemanna (duplikacja 11p15) czy zespół duplikacji 22q11.2.
Diagnostyka duplikacji chromosomowych obejmuje klasyczne badania cytogenetyczne (kariotypowanie), fluorescencyjną hybrydyzację in situ (FISH), porównawczą hybrydyzację genomową do mikromacierzy (aCGH) oraz techniki sekwencjonowania nowej generacji. Wykrycie duplikacji ma znaczenie dla poradnictwa genetycznego, diagnostyki prenatalnej oraz planowania odpowiedniej opieki medycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba charcota-mariego-tootha – Etiologia i przyczyny
Choroba Charcota-Mariego-Tootha (CMT) to najczęstsza dziedziczna neuropatia obwodowa, charakteryzująca się postępującym uszkodzeniem nerwów obwodowych. Etiologia CMT jest genetycznie heterogenna, z ponad 100 genami powiązanymi z chorobą, z dominującą rolą mutacji w genach PMP22 (70-80% przypadków CMT1), MPZ (10-12% CMT1), MFN2 (około 20% CMT2) oraz GJB1 (około 90% CMTX). Patogeneza różni się w zależności od typu: CMT1 to neuropatia demielinizacyjna związana z mutacjami wpływającymi na osłonkę mielinową, np. duplikacja PMP22 prowadząca do 1,5- lub 2-krotnej nadekspresji białka i agregacji ubikwitynowanego PMP22, natomiast CMT2 to neuropatia aksonalna, gdzie mutacje w MFN2 powodują zaburzenia funkcji mitochondriów i przewodzenia impulsów nerwowych. Dziedziczenie może być autosomalne dominujące, autosomalne recesywne, sprzężone z chromosomem X lub mitochondrialne, z około 10% przypadków wynikających z mutacji de novo.
akson, apoptoza, autofagosom, demielinizacja, duplikacja chromosomu, dziedziczenie autosomalne dominujące, dziedziczenie autosomalne recesywne, ekspresja genów, heterozygota, komórka Schwanna, mutacja null, mutacja punktowa, nerw obwodowy, neuropatia obwodowa, osłonka mielinowa, przewodnictwo nerwowe, retikulum endoplazmatyczne, uszkodzenie mieliny, zaburzenia mitochondrialne - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Etiologia i przyczyny
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) jest nowotworem hematologicznym charakteryzującym się niekontrolowaną proliferacją komórek linii granulocytarnej, spowodowaną obecnością chromosomu Philadelphia (Ph) w ponad 90-95% przypadków. Translokacja t(9;22)(q34;q11.2) prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1, kodującego konstytutywnie aktywną kinazę tyrozynową, która zaburza szlaki sygnałowe komórkowe, zwiększając proliferację, zmniejszając apoptozę i powodując niestabilność genomową. Postęp choroby wiąże się z dodatkowymi aberracjami genetycznymi, takimi jak trisomia 8, izochromosom 17 czy duplikacja chromosomu Philadelphia, które mogą indukować oporność na inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI). CML najczęściej diagnozuje się u osób w wieku 40-60 lat, z przewagą mężczyzn, a głównym udokumentowanym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na wysokie dawki promieniowania jonizującego. Inne potencjalne czynniki ryzyka to długotrwała ekspozycja na benzen i chemikalia przemysłowe, podczas gdy dziedziczność, palenie tytoniu, dieta i infekcje nie wykazują istotnego wpływu na rozwój choroby.
apoptoza, benzen, chromosom Philadelphia, cykl komórkowy, czynnik ryzyka, deregulacja cyklu komórkowego, duplikacja chromosomu, ekspansja klonalna, faza akceleracji, gen BCR-ABL, gen fuzyjny BCR-ABL1, hematopoeza, inhibitor kinazy tyrozynowej, izochromosom 17, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórka białaczkowa, mutacja punktowa, niestabilność genomowa, oporność na leczenie, proliferacja komórkowa, promieniowanie jonizujące, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, radioterapia, szpik kostny, translokacja chromosomowa, trisomia 8