choroba Quinckego
Choroba Quinckego, znana również jako obrzęk naczynioruchowy lub obrzęk angioneurotyczny, to stan charakteryzujący się nagłym, miejscowym obrzękiem głębszych warstw skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych oraz tkanki podśluzówkowej. Obrzęk ten powstaje w wyniku zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych, co prowadzi do przesączania płynu do tkanek.
Etiologia choroby Quinckego jest zróżnicowana – może mieć podłoże alergiczne (związane z nadwrażliwością na leki, pokarmy, jady owadów), niedobór inhibitora C1-esterazy (postać wrodzona), lub może być idiopatyczna. Charakterystycznym objawem jest nagły, niebolesny obrzęk, który może dotyczyć twarzy, warg, języka, krtani, kończyn, a nawet narządów wewnętrznych.
Szczególnie niebezpieczną manifestacją choroby Quinckego jest obrzęk krtani, który może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Leczenie ostrego epizodu obejmuje stosowanie adrenaliny, kortykosteroidów i leków przeciwhistaminowych. W przypadku postaci wrodzonej stosuje się koncentrat inhibitora C1-esterazy lub świeżo mrożone osocze.
Profilaktyka polega na unikaniu zidentyfikowanych czynników wywołujących oraz, w przypadku postaci nawracających, może obejmować długoterminową farmakoterapię, w tym leki przeciwhistaminowe, inhibitory kallikreiny czy antagonisty receptora bradykininowego. Pacjenci z ciężkimi reakcjami w wywiadzie powinni być wyposażeni w zestaw ratunkowy zawierający adrenalinę do samodzielnego podania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Benzokaina – Działania niepożądane
Benzokaina, popularny miejscowy środek znieczulający, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie, zagrażające życiu stany, takie jak wstrząs anafilaktyczny czy methemoglobinemia. Reakcje alergiczne, choć rzadkie (1:1000 do 1:10000), obejmują świąd, wysypkę, pokrzywkę, a w ciężkich przypadkach obrzęk naczynioruchowy i zaburzenia oddychania. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość uczulenia krzyżowego na związki z grupy para, w tym penicyliny i sulfonamidy. Methemoglobinemia, występująca bardzo rzadko (<1:10000), jest najpoważniejszym powikłaniem, szczególnie u dzieci, przy stosowaniu na rozległe, sączące zmiany skórne, długotrwałym stosowaniu lub w formie aerozolu. Stan ten charakteryzuje się utlenieniem żelaza hemoglobiny z Fe2+ do Fe3+, co prowadzi do upośledzenia transportu tlenu i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
alergiczne zapalenie skóry, benzokaina, biegunka, choroba Quinckego, kamień nazębny, kontaktowe zapalenie skóry, kwas p-aminobenzoesowy, methemoglobinemia, miejscowy środek znieczulający, niedotlenienie tkanek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej, reakcja nadwrażliwości, sinica, tachykardia, uczulenie krzyżowe, uczulenie na związki paragrupy, utlenienie hemoglobiny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia oddechowe, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu krwionośnego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hemorol –
Hemorol to lek w formie czopków zawierający benzokainę (100 mg), wyciągi roślinne: ziele żarnowca, kora kasztanowca, kłącze pięciornika, ziele krwawnika (80 mg), kwiat rumianku (50 mg) oraz korzeń pokrzyku (11,12-20 mg, odpowiadający 0,20 mg atropiny). Produkt może wywoływać działania niepożądane, w tym methemoglobinemię o nieznanej częstości występowania, związaną z utlenieniem żelaza w hemoglobinie i ograniczeniem transportu tlenu, co manifestuje się sinicą, osłabieniem, zawrotami głowy i tachykardią, a w ciężkich przypadkach stanowi zagrożenie życia. Ponadto, możliwe są reakcje nadwrażliwości, w tym duszność, obrzęk naczynioruchowy (choroba Quinckego), zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny, również o nieznanej częstości.
benzokaina, choroba Quinckego, duszność, górne drogi oddechowe, methemoglobinemia, nadwrażliwość, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanki podskórnej, perfuzja tkanek, personel medyczny, podmiot odpowiedzialny, reakcja alergiczna, sinica, spadek ciśnienia krwi, tachykardia, transport tlenu, utlenienie hemoglobiny, wstrząs anafilaktyczny, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Działania niepożądane
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) stosowane doustnie, zwłaszcza w terapii biegunek, może wywoływać łagodne działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, o częstości występowania nieznanej. W preparatach złożonych zawierających kłącze pięciornika, np. Hemorol, obserwuje się bardziej złożony profil działań niepożądanych, w tym methemoglobinemię oraz reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, w tym duszność, chorobę Quinckego, zapaść naczyniową i wstrząs anafilaktyczny. Częstość tych zdarzeń również pozostaje nieznana, a ich występowanie może być związane z innymi składnikami preparatu, takimi jak benzokaina czy wyciągi roślinne.
choroba Quinckego, ciśnienie tętnicze, duszność, działanie niepożądane, hemoglobina, kłącze pięciornika, leczenie objawowe, methemoglobina, methemoglobinemia, nudności, obrzęk naczynioruchowy, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia krwi, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie świadomości, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Kora kasztanowca – Działania niepożądane
Kora kasztanowca (Hippocastani cortex) wykazuje stosunkowo dobrą tolerancję jako substancja lecznicza, jednak może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Najczęściej opisywanym działaniem niepożądanym jest kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez eskulinę, objawiające się zaczerwienieniem, świądem i wysypką w miejscu kontaktu. W preparatach złożonych, takich jak Hemorol, zawierających korę kasztanowca, obserwuje się szersze spektrum reakcji nadwrażliwości o nieznanej częstości, obejmujące duszność, obrzęk naczynioruchowy (choroba Quinckego), zapaść naczyniową oraz wstrząs anafilaktyczny. Ponadto, odnotowano zaburzenia hematologiczne, w tym methemoglobinemię, charakteryzującą się utlenieniem żelaza hemoglobiny z Fe²⁺ do Fe³⁺, co prowadzi do upośledzenia transportu tlenu i objawia się sinicą, dusznością oraz zawrotami głowy.
bronchospazm, choroba Quinckego, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, duszność, eskulina, hipotensja, Hippocastani cortex, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, kora kasztanowca, methemoglobinemia, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, sinica, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu krążenia, zapaść naczyniowa, żelazo hemoglobiny - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Działania niepożądane
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) zawiera alkaloid tropanowy – atropinę, wykazującą działanie antycholinergiczne i spazmolityczne, stanowiący składnik preparatów leczniczych, takich jak czopki Hemorol. Stosowanie ekstraktów z korzenia pokrzyku wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które klasyfikowane są według MedDRA ze względu na układy i narządy oraz częstość występowania, która w przypadku większości z nich jest nieznana. Do najistotniejszych działań niepożądanych należą zaburzenia krwi i układu chłonnego, w tym methemoglobinemia objawiająca się sinicą i obniżoną saturacją krwi tlenem, oraz poważne reakcje immunologiczne, takie jak duszność, obrzęk naczynioruchowy (choroba Quinckego), zapaść naczyniowa i wstrząs anafilaktyczny, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alkaloid tropanowy, atropina, choroba Quinckego, ciężka reakcja alergiczna, duszność, działanie antycholinergiczne, działanie spazmolityczne, hipoksja tkankowa, korzeń pokrzyku, MedDRA, methemoglobinemia, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność krążeniowa, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, reakcja hematologiczna, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, sinica, spadek ciśnienia tętniczego, świąd skóry, świszczący oddech, tachykardia, trudność w oddychaniu, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji narządów, zaburzenie transportu tlenu, zapaść naczyniowa