przedawkowanie heparyny

Przedawkowanie heparyny to stan kliniczny, który może wystąpić podczas terapii przeciwzakrzepowej, gdy poziom heparyny we krwi przekracza wartości terapeutyczne. Heparyna, zarówno niefrakcjonowana (UFH), jak i drobnocząsteczkowa (LMWH), jest powszechnie stosowanym antykoagulantem w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, ostrych zespołów wieńcowych oraz podczas zabiegów naczyniowych.

Objawy przedawkowania heparyny obejmują krwawienia o różnym nasileniu – od drobnych wybroczyn, krwawień z nosa czy dziąseł, po poważne krwotoki wewnętrzne, w tym krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego, przewodu pokarmowego czy przestrzeni zaotrzewnowej. Szczególnie niebezpieczne są krwawienia śródczaszkowe, które mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia neurologicznego lub zgonu.

Diagnostyka przedawkowania heparyny opiera się na ocenie parametrów koagulologicznych. W przypadku heparyny niefrakcjonowanej kluczowym badaniem jest czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT), którego wydłużenie ponad zakres terapeutyczny sugeruje przedawkowanie. Dla heparyn drobnocząsteczkowych monitoruje się aktywność anty-Xa.

Leczenie przedawkowania heparyny obejmuje przede wszystkim przerwanie jej podawania oraz, w przypadku ciężkich krwawień, zastosowanie swoistego antidotum – siarczanu protaminy. Dawkowanie protaminy zależy od czasu, jaki upłynął od ostatniego podania heparyny oraz jej rodzaju. Siarczan protaminy jest bardziej skuteczny w neutralizacji heparyny niefrakcjonowanej niż drobnocząsteczkowej.

Zapobieganie przedawkowaniu heparyny polega na dokładnym dostosowaniu dawki do masy ciała pacjenta, regularnym monitorowaniu parametrów koagulologicznych oraz uwzględnieniu czynników ryzyka krwawienia, takich jak podeszły wiek, niewydolność nerek, współistniejące choroby wątroby czy jednoczesne stosowanie innych leków wpływających na hemostazę.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl