pochodna N-demetylowa

Pochodna N-demetylowa to związek chemiczny powstający w wyniku procesu N-demetylacji, czyli usunięcia grupy metylowej (-CH3) z atomu azotu w cząsteczce związku macierzystego. Jest to istotny rodzaj metabolitu, często występujący w przemianach leków w organizmie.

W farmakologii i toksykologii pochodne N-demetylowe są ważnymi metabolitami wielu substancji leczniczych. Proces N-demetylacji jest katalizowany głównie przez enzymy cytochromu P450 w wątrobie, szczególnie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2. Niektóre pochodne N-demetylowe wykazują aktywność farmakologiczną, niekiedy odmienną od związku macierzystego.

W diagnostyce medycznej i toksykologii sądowej oznaczanie pochodnych N-demetylowych w płynach ustrojowych jest istotnym elementem monitorowania terapii lekowej oraz wykrywania przypadków przedawkowania lub zatrucia substancjami psychoaktywnymi. Przykładami klinicznie istotnych pochodnych N-demetylowych są: nordazepam (powstający z diazepamu), norfluoksetyna (z fluoksetyny) czy nortryptylina (z amitryptyliny).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl