ośrodkowy objaw cholinolityczny
Ośrodkowy objaw cholinolityczny to symptom występujący w wyniku blokady receptorów muskarynowych w ośrodkowym układzie nerwowym przez leki o działaniu antycholinergicznym. Objawy te są szczególnie istotne w kontekście diagnostyki przedawkowania leków przeciwhistaminowych, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz klasycznych neuroleptyków.
Do najczęstszych ośrodkowych objawów cholinolitycznych należą: zaburzenia świadomości (od niepokoju i pobudzenia do śpiączki), halucynacje (najczęściej wzrokowe), dezorientacja, splątanie, zaburzenia pamięci, ataksja oraz drgawki. Objawy te często współwystępują z objawami obwodowymi, takimi jak rozszerzenie źrenic, tachykardia, hipertermia, suchość błon śluzowych oraz zatrzymanie moczu.
Diagnostyka różnicowa ośrodkowych objawów cholinolitycznych obejmuje stany majaczeniowe różnego pochodzenia, zatrucia innymi substancjami psychoaktywnymi oraz zaburzenia neurologiczne. W leczeniu stosuje się przede wszystkim fizostygminę, która jako inhibitor acetylocholinesterazy przenikający barierę krew-mózg, potrafi odwrócić zarówno obwodowe, jak i ośrodkowe działanie cholinolityczne. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie wentylacji mechanicznej i leczenie objawowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Veloxsol 5 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Veloxsol, może prowadzić do nasilenia działania cholinolitycznego z objawami takimi jak halucynacje, pobudzenie, drgawki, niewydolność oddechowa, tachykardia, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz wydłużenie odstępu QT. W dokumentacji opisano przypadek przyjęcia dawki 280 mg w ciągu 5 godzin, skutkujący zmianami stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. Mechanizmy toksyczności obejmują blokadę receptorów muskarynowych w OUN i narządach obwodowych oraz wpływ na kanały jonowe mięśnia sercowego. Postępowanie terapeutyczne powinno obejmować dekontaminację przewodu pokarmowego (węgiel aktywowany, płukanie żołądka w ciągu pierwszej godziny) oraz leczenie objawowe dostosowane do manifestacji klinicznych, w tym podanie fizostygminy lub karbacholu na ciężkie objawy ośrodkowe, benzodiazepin na drgawki, sztucznej wentylacji przy niewydolności oddechowej, leków beta-adrenolitycznych na tachykardię, cewnikowanie pęcherza przy zatrzymaniu moczu oraz pilokarpiny i zaciemnienia przy rozszerzeniu źrenic.
benzodiazepina, bradykardia, cewnikowanie pęcherza, depresja ośrodka oddechowego, działanie cholinolityczne, fizostygmina, hipokaliemia, karbachol, monitorowanie EKG, mydriaza, napad drgawkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objaw przedawkowania, ośrodkowy objaw cholinolityczny, pęcherz moczowy, pilokarpina, płukanie żołądka, receptor beta-adrenergiczny, receptor M3, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, solifenacyna bursztynianu, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie repolaryzacji komór, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vesisol 5 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Vesisol, może prowadzić do nasilonych działań cholinolitycznych, w tym zaburzeń świadomości, omamów, drgawek, niewydolności oddechowej, tachykardii, zatrzymania moczu oraz rozszerzenia źrenic. Największa udokumentowana dawka wynosiła 280 mg podana w ciągu 5 godzin, co wywołało zmiany stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. W przypadku przedawkowania zaleca się podanie węgla aktywowanego oraz płukanie żołądka w ciągu 1 godziny od przyjęcia leku, przy czym nie należy prowokować wymiotów. Postępowanie terapeutyczne powinno być dostosowane do objawów klinicznych, obejmując zastosowanie fizostygminy lub karbacholu przy ciężkich objawach ośrodkowych, benzodiazepin przy drgawkach, sztucznej wentylacji w niewydolności oddechowej, beta-adrenolityków na tachykardię, cewnikowanie pęcherza moczowego przy zatrzymaniu moczu oraz pilokarpiny miejscowo na rozszerzenie źrenic.
benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, dezorientacja, drgawki, działanie cholinolityczne, fizostygmina, hipokaliemia, karbachol, mydriaza, nadmierne pobudzenie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, omam, ośrodkowy objaw cholinolityczny, pilokarpina, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, solifenacyna bursztynianu, splątanie, światłowstręt, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zmiana stanu psychicznego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Afenix 5 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Afenix, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich działań cholinolitycznych, takich jak omamy, nadmierne pobudzenie, drgawki, niewydolność oddechowa, tachykardia, zatrzymanie moczu oraz rozszerzenie źrenic. W opisywanym przypadku pacjent przyjął 280 mg solifenacyny w ciągu 5 godzin, co spowodowało zmiany stanu psychicznego, jednak bez konieczności hospitalizacji. Postępowanie w przedawkowaniu obejmuje podanie węgla aktywowanego, płukanie żołądka (do 1 godziny od przyjęcia leku) oraz unikanie prowokowania wymiotów. W zależności od objawów stosuje się fizostygminę lub karbachol (omamy, nadmierne pobudzenie), benzodiazepiny (drgawki), sztuczną wentylację (niewydolność oddechowa), beta-blokery (tachykardia), cewnikowanie (zatrzymanie moczu) oraz pilokarpinę miejscowo (mydriaza).
benzodiazepina, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, drgawki, działanie cholinolityczne, fizostygmina, hipokaliemia, lek antymuskarynowy, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, mydriaza, nadmierne pobudzenie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, omamy, ośrodkowy objaw cholinolityczny, pilokarpina, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, solifenacyna bursztynianu, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zmiana stanu psychicznego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zevesin 5 mg
Przedawkowanie bursztynianu solifenacyny prowadzi do nasilonych działań cholinolitycznych, obejmujących zarówno objawy ośrodkowe (omamy, nadmierne pobudzenie, zmiany stanu psychicznego, drgawki), jak i obwodowe (tachykardia, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic, zaburzenia oddechowe). W opisywanym przypadku klinicznym pacjent przyjął 280 mg leku w ciągu 5 godzin, co skutkowało zmianami stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. Leczenie przedawkowania powinno być objawowe i kompleksowe, obejmujące podanie węgla aktywowanego, płukanie żołądka (do 1 godziny od przyjęcia), a także specyficzne interwencje: fizostygmina lub karbachol na ośrodkowe objawy cholinolityczne, benzodiazepiny na drgawki, sztuczną wentylację przy niewydolności oddechowej, beta-blokery na tachykardię, cewnikowanie pęcherza przy zatrzymaniu moczu oraz pilokarpinę w kroplach i ciemne pomieszczenie na rozszerzenie źrenic.
agonista receptorów cholinergicznych, benzodiazepina, bradykardia, bursztynian solifenacyny, cewnikowanie pęcherza, drgawka, działanie cholinolityczne, fizostygmina, hipokaliemia, inhibitor acetylocholinesterazy, karbachol, lek cholinomimetyczny, monitorowanie EKG, mydriaza, napad drgawkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, ośrodek oddechowy, ośrodkowy objaw cholinolityczny, pęcherz moczowy, pilokarpina, płukanie żołądka, receptor beta-adrenergiczny, rozszerzenie źrenic, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie oddechowe, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zmiana stanu psychicznego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Solifenacin US Pharmacia 5 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu prowadzi do nasilonych działań cholinolitycznych, wynikających z blokady receptorów muskarynowych w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Objawy kliniczne obejmują ciężkie zaburzenia psychiczne (omamy, pobudzenie psychoruchowe), drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię, zatrzymanie moczu oraz rozszerzenie źrenic (mydriaza). W literaturze opisano przypadek przyjęcia dawki 280 mg (56-krotność dawki terapeutycznej) w ciągu 5 godzin, skutkujący zmianami stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. Leczenie wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego dekontaminację przewodu pokarmowego (węgiel aktywowany, płukanie żołądka w ciągu pierwszej godziny) oraz terapię objawową, m.in. fizostygminą lub karbacholem na objawy ośrodkowe, benzodiazepinami na drgawki, sztuczną wentylację przy niewydolności oddechowej, beta-adrenolitykami na tachykardię, cewnikowanie pęcherza oraz pilokarpinę w kroplach na mydriazę.
agonista cholinergiczny, benzodiazepina, blokada cholinergiczna, blokada przywspółczulna, blokada receptora muskarynowego, bradykardia, bursztynian solifenacyny, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, działanie cholinolityczne, fizostygmina, hipokaliemia, inhibitor acetylocholinesterazy, karbachol, kardioselektywny beta-bloker, mydriaza, napad drgawkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objaw ogólnoustrojowy, ośrodkowy objaw cholinolityczny, płukanie żołądka, przekaźnictwo cholinergiczne, przepełnienie pęcherza moczowego, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, tachykardia, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Anturin 5 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Anturin 5 mg, prowadzi do nasilenia działania cholinolitycznego poprzez blokadę receptorów muskarynowych, co skutkuje szeregiem objawów ośrodkowych i obwodowych. W opisywanym przypadku pacjent przyjął 280 mg leku w ciągu 5 godzin, co stanowi ponad 50-krotność standardowej dawki, doświadczając zmian stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. Objawy przedawkowania obejmują dezorientację, omamy, nadmierne pobudzenie, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię (>100 uderzeń/min), zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz wydłużenie odstępu QT, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią, bradykardią lub chorobami układu sercowo-naczyniowego.
benzodiazepina, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, depresja ośrodka oddechowego, dezorientacja, drgawki, działanie cholinolityczne, efekt antycholinergiczny, fizostygmina, hipokaliemia, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, majaczenie, mięsień wypieracz pęcherza, mydriaza, nadmierne pobudzenie, napad toniczno-kloniczny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, omamy, ośrodkowy objaw cholinolityczny, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, płukanie żołądka, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, sinica, solifenacyna bursztynianu, światłowstręt, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zmiana stanu psychicznego