Przedawkowanie
Afenix 5 mg

Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Afenix, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich działań cholinolitycznych, takich jak omamy, nadmierne pobudzenie, drgawki, niewydolność oddechowa, tachykardia, zatrzymanie moczu oraz rozszerzenie źrenic. W opisywanym przypadku pacjent przyjął 280 mg solifenacyny w ciągu 5 godzin, co spowodowało zmiany stanu psychicznego, jednak bez konieczności hospitalizacji. Postępowanie w przedawkowaniu obejmuje podanie węgla aktywowanego, płukanie żołądka (do 1 godziny od przyjęcia leku) oraz unikanie prowokowania wymiotów. W zależności od objawów stosuje się fizostygminę lub karbachol (omamy, nadmierne pobudzenie), benzodiazepiny (drgawki), sztuczną wentylację (niewydolność oddechowa), beta-blokery (tachykardia), cewnikowanie (zatrzymanie moczu) oraz pilokarpinę miejscowo (mydriaza).

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej produktu leczniczego Afenix, stanowi poważne ryzyko zdrowotne ze względu na potencjalne wystąpienie ciężkich działań cholinolitycznych. Niniejszy artykuł szczegółowo opisuje zagrożenia związane z przedawkowaniem tego leku, objawy przedawkowania oraz zalecane postępowanie w takich przypadkach.1

Przypadki kliniczne przedawkowania

W literaturze medycznej opisano przypadek pacjenta, który przypadkowo przyjął 280 mg solifenacyny bursztynianu w ciągu 5 godzin. U pacjenta wystąpiły zmiany stanu psychicznego, jednak nasilenie objawów nie wymagało hospitalizacji. Przypadek ten pokazuje, że nawet znaczne przedawkowanie leku może nie prowadzić do natychmiastowych zagrażających życiu następstw, ale wymaga odpowiedniego monitorowania i leczenia.2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania solifenacyny bursztynianu zaleca się następujące postępowanie terapeutyczne:3

  • Podanie węgla aktywowanego – podstawowa metoda ograniczająca wchłanianie leku z przewodu pokarmowego
  • Płukanie żołądka – skuteczne, jeżeli zostanie wykonane w ciągu 1 godziny od przedawkowania
  • Nie należy prowokować wymiotów

Specyficzne leczenie objawów przedawkowania

W zależności od występujących objawów cholinolitycznych zaleca się następujące postępowanie:4

  • W przypadku ciężkich ośrodkowych objawów cholinolitycznych (omamy, nadmierne pobudzenie) – zastosowanie fizostygminy lub karbacholu
  • Przy drgawkach lub nadmiernym pobudzeniu – podanie benzodiazepin
  • W razie niewydolności oddechowej – wprowadzenie sztucznej wentylacji
  • W przypadku tachykardii – zastosowanie leków blokujących receptory beta-adrenergiczne
  • Przy zatrzymaniu moczu – cewnikowanie pęcherza moczowego
  • W razie rozszerzenia źrenic – miejscowe zastosowanie pilokarpiny w kroplach i/lub umieszczenie pacjenta w zaciemnionym pomieszczeniu

Szczególne grupy pacjentów

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT oraz schorzeniami kardiologicznymi. W przypadku przedawkowania solifenacyny bursztynianu, podobnie jak innych leków antymuskarynowych, należy zwrócić szczególną uwagę na:5

  • Pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT:
    • Hipokaliemia
    • Bradykardia
    • Jednoczesne przyjmowanie leków mogących wydłużać odstęp QT
  • Pacjentów z istotnymi współistniejącymi chorobami serca:
    • Niedokrwienie mięśnia sercowego
    • Zaburzenia rytmu serca
    • Zastoinowa niewydolność serca

Tabela objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania Opis objawu Postępowanie terapeutyczne
Omamy Ciężki ośrodkowy objaw cholinolityczny, zaburzenia percepcji Fizostygmina lub karbachol
Nadmierne pobudzenie Ciężki ośrodkowy objaw cholinolityczny, niepokój psychoruchowy Fizostygmina, karbachol lub benzodiazepiny
Drgawki Niekontrolowane skurcze mięśni, zaburzenia neurologiczne Benzodiazepiny
Niewydolność oddechowa Zaburzenia funkcji oddechowej, duszność Sztuczna wentylacja
Tachykardia Przyspieszenie rytmu serca powyżej normy Leki blokujące receptory beta-adrenergiczne
Zatrzymanie moczu Niemożność opróżnienia pęcherza moczowego Cewnikowanie pęcherza
Rozszerzenie źrenic Mydriaza, zaburzenia widzenia, nadwrażliwość na światło Pilokarpina w kroplach, umieszczenie pacjenta w ciemnym pomieszczeniu
Zmiany stanu psychicznego Obserwowane po przyjęciu 280 mg leku w ciągu 5 godzin Monitorowanie stanu pacjenta, leczenie objawowe
Wydłużenie odstępu QT Zaburzenie repolaryzacji komór w zapisie EKG, ryzyko arytmii Monitorowanie EKG, korekta zaburzeń elektrolitowych

Monitorowanie pacjenta

W przypadku przedawkowania solifenacyny należy prowadzić ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, stanu neurologicznego oraz czynności elektrycznej serca, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka kardiologicznego. Szczególnej uwagi wymagają osoby z hipokaliemią, bradykardią oraz pacjenci przyjmujący leki mogące wydłużać odstęp QT.6

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl