działanie drażniące NLPZ

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) to grupa leków powszechnie stosowanych w leczeniu bólu, stanów zapalnych i gorączki. Mimo ich skuteczności, NLPZ wykazują działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego, co stanowi jeden z głównych mechanizmów ich działań niepożądanych.

Działanie drażniące NLPZ wynika przede wszystkim z hamowania aktywności enzymu cyklooksygenazy (COX), zwłaszcza izoformy COX-1, która odpowiada za syntezę prostaglandyn ochronnych w żołądku. Prostaglandyny te w warunkach fizjologicznych zwiększają wydzielanie śluzu i wodorowęglanów, hamują wydzielanie kwasu solnego oraz utrzymują odpowiedni przepływ krwi w błonie śluzowej, co zapewnia jej integralność.

Bezpośredni efekt drażniący NLPZ wiąże się również z ich charakterem chemicznym – większość tych leków to słabe kwasy, które w kwaśnym środowisku żołądka pozostają w formie niezjonizowanej i mogą bezpośrednio przenikać przez błonę komórkową, uszkadzając komórki nabłonka. Po przedostaniu się do wnętrza komórek, w środowisku o wyższym pH, NLPZ ulegają jonizacji i zostają „uwięzione” wewnątrz komórek, gdzie mogą zaburzać funkcje mitochondrialne i prowadzić do apoptozy.

Konsekwencją działania drażniącego NLPZ mogą być różnorodne powikłania ze strony przewodu pokarmowego: od dyspepsji, przez nadżerki, aż po owrzodzenia, które w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do perforacji i krwawień. Ryzyko tych powikłań wzrasta u pacjentów starszych, z wywiadem choroby wrzodowej, przyjmujących jednocześnie glikokortykosteroidy lub leki przeciwzakrzepowe, a także przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek NLPZ.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl