Właściwości farmakokinetyczne leku Clindamycin hameln 150 mg/ml

Clindamycin hameln (150 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) zawiera fosforan klindamycyny, który po podaniu pozajelitowym ulega przekształceniu do aktywnej biologicznie formy leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego preparatu, obejmujące procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji z organizmu.^{1}

Wchłanianie

Fosforan klindamycyny stanowi rozpuszczalny w wodzie ester przeznaczony do stosowania pozajelitowego. Jest to forma proleku, która po podaniu ulega hydrolizie do klindamycyny – substancji biologicznie aktywnej, występującej w organizmie jako wolna zasada. Po podaniu dożylnym dawki 300 mg, średnie stężenie w surowicy po jednej godzinie wynosi około 4-6 μg/ml. Natomiast po podaniu domięśniowym takiej samej dawki, maksymalne stężenie w surowicy, osiągane po 3 godzinach, wynosi około 6 μg/ml.^{2}

Dystrybucja

Wiązanie klindamycyny z białkami osocza zależy od jej stężenia i waha się w przedziale terapeutycznym między 40% a 94%. Lek charakteryzuje się bardzo dobrą przenikalnością tkankową – łatwo przenika do różnych tkanek, przez barierę krew-łożysko oraz do mleka matki. Natomiast stopień dyfuzji do przestrzeni podpajęczynówkowej jest niewystarczający, nawet w przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.^{3}

Klindamycyna osiąga wysokie stężenia w różnych tkankach i płynach ustrojowych, co przedstawiono w poniższej tabeli:^{4}

Metabolizm

Metabolizm klindamycyny zachodzi głównie w wątrobie. Badania in vitro z wykorzystaniem ludzkich mikrosomów wątrobowych i jelitowych wykazały, że klindamycyna jest przede wszystkim utleniana przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP3A5. W wyniku tego procesu powstają dwa główne metabolity:

• Klindamycyny sulfotlenek (metabolit główny)
• N-demetyloklindamycyna (metabolit drugorzędny)

Okres półtrwania klindamycyny w surowicy wynosi około 3 godziny u dorosłych pacjentów i około 2 godziny u dzieci. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek oraz umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby, okres półtrwania leku ulega wydłużeniu.^{5}

Warto podkreślić, że niektóre metabolity klindamycyny, w szczególności pochodna N-demetylowa i sulfotlenek, zachowują aktywność mikrobiologiczną. Produkty lecznicze indukujące enzymy wątrobowe mogą przyspieszać metabolizm klindamycyny, skracając średni czas jej utrzymywania się w organizmie.^{6}

Interakcje enzymatyczne

Badania in vitro wykazały, że klindamycyna nie hamuje izoenzymów CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2E1 ani CYP2D6. Z tego względu klinicznie istotne interakcje między klindamycyną a lekami metabolizowanymi przez te enzymy są mało prawdopodobne. Na podstawie danych in vitro stwierdzono, że doustnie podawana klindamycyna może hamować jelitowy CYP3A4, jednak klinicznie istotny wpływ klindamycyny podawanej pozajelitowo na jednocześnie stosowane leki metabolizowane przez CYP3A4 jest mało prawdopodobny.^{7}

Eliminacja

Klindamycyna jest wydalana z organizmu dwiema głównymi drogami:

• Z kałem – około 2/3 dawki
• Z moczem – około 1/3 dawki

Warto zaznaczyć, że mniej niż 10% podanej dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Klindamycyna nie może być usuwana z organizmu za pomocą dializy.^{8}