Mucorales
Mucorales to rząd grzybów należący do typu Mucoromycota, obejmujący organizmy powszechnie występujące w glebie, rozkładającej się materii organicznej oraz powietrzu. Stanowią one głównych sprawców mukormykozy (dawniej zygomykozy) – ciężkiej, inwazyjnej infekcji grzybiczej, która najczęściej atakuje pacjentów z obniżoną odpornością.
Klinicznie najistotniejsze rodzaje Mucorales to Rhizopus, Mucor, Rhizomucor, Lichtheimia (dawniej Absidia), Cunninghamella, Apophysomyces i Saksenaea. Infekcje wywoływane przez te grzyby charakteryzują się szybkim rozwojem, inwazją naczyń krwionośnych, powstawaniem zakrzepów i martwicy tkanek. Główne postacie mukormykozy obejmują formę płucną, nosowo-mózgową, przewodu pokarmowego, skórną oraz rozsianą.
Czynnikami ryzyka zakażenia Mucorales są cukrzyca (zwłaszcza z kwasicą ketonową), neutropenia, leczenie immunosupresyjne, przeszczepy narządów, choroby hematoonkologiczne, leczenie deferoksaminem oraz urazy penetrujące (szczególnie zanieczyszczone glebą). Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym, hodowli i coraz częściej metodach molekularnych.
Leczenie mukormykozy wymaga szybkiego, wielokierunkowego podejścia obejmującego interwencję chirurgiczną, terapię przeciwgrzybiczą (głównie amfoterycyna B w postaci liposomalnej, izawukonazol lub posakonazol) oraz korektę czynników predysponujących. Pomimo intensywnego leczenia, śmiertelność w mukormykozie pozostaje wysoka, sięgając 40-80% w zależności od postaci i stanu pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posaconazole Stada 40 mg/ml
Produkt leczniczy Posaconazole Stada, zawierający pozakonazol, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu enzymu 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), co prowadzi do zaburzenia biosyntezy ergosterolu i uszkodzenia błony komórkowej grzybów. Pozakonazol wykazuje szerokie spektrum aktywności in vitro przeciwko gatunkom Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. terreus), Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei) oraz innym patogenom grzybiczym, takim jak Coccidioides immitis czy Fusarium. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla Mucorales spp. i Scedosporium apiospermum/ S. boydii wynoszą 2 mg/l, dla Exophiala dermatiditis 0,5 mg/l, a dla Purpureocillium lilacinum 1 mg/l. Wartości epidemiologiczne ECOFF dla Aspergillus wahają się od 0,25 do 0,5 mg/l, natomiast dla Candida albicans, C. tropicalis, C. parapsilosis i C. dubliniensis wartości MIC definiujące wrażliwość to ≤0,06 mg/l, a oporność >0,06 mg/l.
14α-demetylaza lanosterolu, aktywność przeciwgrzybicza, Aspergillus, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, Coccidioides immitis, Exophiala dermatiditis, Fonsecaea pedrosoi, Fusarium, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, monoterapia, Mucorales, nabyta oporność, patogen grzybiczny, pochodna triazolowa, Posaconazole Stada, pozakonazol, Purpureocillium lilacinum, Scedosporium apiospermum, wartość graniczna epidemiologiczna, wartość graniczna MIC, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posaconazole Glenmark 40 mg/ml
Pozakonazol, pochodna triazolowa o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, hamuje enzym 14α-demetylazę lanosterolu (CYP51), kluczowy w biosyntezie ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i ich śmierci. Wykazuje aktywność przeciwko gatunkom Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. terreus) oraz Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei), a także innym patogenom, takim jak Coccidioides immitis czy Fonsecaea pedrosoi. Dane in vitro na ponad 3000 izolatów wskazują na MIC dla Mucorales spp. i Scedosporium apiospermum na poziomie 2 mg/l, Exophiala dermatiditis 0,5 mg/l oraz Purpureocillium lilacinum 1 mg/l, choć kliniczne znaczenie tych wartości wymaga dalszych badań. Oporność na pozakonazol wiąże się głównie z mutacjami w CYP51, a wartości ECOFF dla Aspergillus spp. wahają się od 0,25 do 0,5 mg/l, natomiast dla Candida albicans, C. tropicalis, C. parapsilosis i C. dubliniensis wrażliwość definiuje się jako MIC ≤ 0,06 mg/l.
14α-demetylaza lanosterolu, Aspergillus, aspergiloza inwazyjna, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, cytotoksyczna chemioterapia, epidemiologiczna wartość graniczna, Exophiala dermatiditis, fuzarioza, grzybniak, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej i gardła, kokcydioidomikoza, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, Mucorales, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, patogen grzybiczny, pochodna triazolowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, Purpureocillium lilacinum, Scedosporium apiospermum, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – AmBisome liposomal 50 mg
AmBisome liposomal to preparat zawierający amfoterycynę B w postaci liposomalnej (50 mg), stosowany w leczeniu ciężkich, układowych i głębokich infekcji grzybiczych. Po rekonstytucji uzyskuje się stężenie 4 mg/ml, co umożliwia skuteczną terapię w takich jednostkach jak rozsiana kandydoza, aspergiloza, mukormikoza oraz kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Liposomalna forma leku poprawia penetrację do zakażonych tkanek i zapewnia wysoką koncentrację substancji czynnej w miejscu infekcji. AmBisome jest również wskazany do empirycznego leczenia pacjentów z gorączką i neutropenią, u których nie ustępują objawy pomimo antybiotykoterapii i brak jest potwierdzenia etiologii bakteryjnej lub wirusowej.
amfoterycyna B liposomalna, antybiotyk o szerokim spektrum, Aspergillus, aspergiloza, Candida, Cryptococcus neoformans, dyspersja do infuzji, kandydoza rozsiana, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, leczenie empiryczne, lek przeciwgrzybiczny, Mucorales, mukormikoza, neutropenia gorączkowa, podanie dożylne, postać liposomalna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posaconazole Teva 100 mg
Posaconazole Teva, będący pochodną triazolu i inhibitorem enzymu 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, hamując biosyntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Lek jest skuteczny wobec licznych patogenów, w tym gatunków Aspergillus (A. fumigatus, A. flavus, A. terreus, A. nidulans, A. niger, A. ustus), Candida (C. albicans, C. glabrata, C. krusei, C. parapsilosis, C. tropicalis i inne), a także innych grzybów patogennych jak Coccidioides immitis czy Fusarium. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla Mucorales spp. i Scedosporium apiospermum wynoszą 2 mg/l, dla Exophiala dermatiditis 0,5 mg/l, a dla Purpureocillium lilacinum 1 mg/l. Wartości graniczne ECOFF dla Aspergillus spp. wynoszą 0,25-0,5 mg/l, natomiast kliniczne wartości MIC definiujące wrażliwość (S) i oporność (R) dla A. fumigatus i A. terreus to odpowiednio ≤0,13 mg/l i >0,25 mg/l, a dla Candida albicans i innych gatunków Candida ≤0,06 mg/l i >0,06 mg/l. Monitorowanie stężeń minimalnych azoli jest zalecane, a w przypadku wątpliwości dotyczących oporności wskazane jest sekwencjonowanie CYP51A.
14α-demetylaza lanosterolu, Aspergillus fumigatus, Aspergillus terreus, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida albicans, Candida tropicalis, CYP51, Exophiala dermatiditis, inwazyjna aspergiloza, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, Mucorales, pochodna triazolu, Posaconazole Teva, pozakonazol, Purpureocillium lilacinum, Scedosporium apiospermum, spektrum przeciwgrzybicze, terapia przeciwgrzybicza, worykonazol, zakażenie grzybicze