neuropatia czuciowa obwodowa
Neuropatia czuciowa obwodowa to schorzenie neurologiczne charakteryzujące się uszkodzeniem nerwów obwodowych odpowiedzialnych za przewodzenie bodźców czuciowych. W przeciwieństwie do neuropatii mieszanych, w tym przypadku dominują zaburzenia czucia, podczas gdy funkcje motoryczne pozostają względnie zachowane.
Etiologia neuropatii czuciowej obwodowej jest zróżnicowana i obejmuje cukrzycę (najczęstsza przyczyna), zaburzenia metaboliczne, niedobory witaminowe (szczególnie B12), choroby autoimmunologiczne, ekspozycję na toksyny, infekcje wirusowe oraz uwarunkowania genetyczne. U znaczącego odsetka pacjentów przyczyna pozostaje niezidentyfikowana (neuropatia idiopatyczna).
Objawy kliniczne obejmują parestezje, dyzestezje, allodynię, hiperalgezję lub hipoalgezję, zaburzenia czucia wibracji i propriocepcji. Dolegliwości często rozpoczynają się dystalnie i postępują proksymalnie, tworząc charakterystyczny wzór „rękawiczkowo-skarpetkowy”. Pacjenci mogą doświadczać zarówno bólu neuropatycznego (piekący, przeszywający), jak i objawów negatywnych (drętwienie, osłabienie czucia).
Diagnostyka opiera się na wywiadzie klinicznym, badaniu neurologicznym, elektroneurografii (ENG), elektromiografii (EMG) oraz badaniach laboratoryjnych ukierunkowanych na identyfikację przyczyny. W wybranych przypadkach wykonuje się biopsję nerwu lub badania genetyczne. Nowoczesne metody obejmują również mikroskopię konfokalną rogówki do oceny włókien nerwowych.
Leczenie neuropatii czuciowej obwodowej powinno być ukierunkowane na przyczynę podstawową (np. kontrola glikemii w cukrzycy). Terapia objawowa obejmuje leki przeciwbólowe (gabapentyna, pregabalina, duloksetyna), fizykoterapię oraz techniki behawioralne. Istotna jest profilaktyka powikłań, szczególnie zespołu stopy cukrzycowej u pacjentów z zaburzeniami czucia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Adabonib 3,5 mg
Adabonib, zawierający bortezomib w dawce 3,5 mg (w postaci estru kwasu boronowego z mannitolem), wykazuje złożony profil bezpieczeństwa, który wymaga szczegółowego monitorowania. Na podstawie danych od 5476 pacjentów (3996 ze szpiczakiem mnogim i 240 z chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL) leczonych schematem VcR-CAP) najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są: trombocytopenia, niedokrwistość, neutropenia, leukopenia, limfopenia, obwodowa neuropatia czuciowa, nudności, biegunka, zaparcia, wymioty, zmęczenie, gorączka, wysypka, ból mięśni, duszność oraz zmniejszenie apetytu. Ciężkie, choć niezbyt częste działania obejmują niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii oraz ostre rozlane naciekowe choroby płuc. W schemacie VcR-CAP u pacjentów z MCL zaobserwowano o ≥5% wyższą częstość hematologicznych działań niepożądanych oraz częstsze występowanie obwodowej neuropatii czuciowej, nadciśnienia, gorączki, zapalenia płuc i zapalenia jamy ustnej, a także rzadkie przypadki zakażenia WZW B (<1%) i niedokrwienia mięśnia sercowego (1,3%).
bortezomib, chłoniak z komórek płaszcza, leukopenia, limfopenia, nadciśnienie płucne, neuropatia autonomiczna, neuropatia czuciowa obwodowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność serca, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie opon mózgowych, ostra rozlana naciekowa choroba płuc, parestezja, półpasiec, posocznica, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wstrząs septyczny, WZW B, zakażenie grzybicze, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cabazitaxel Medical Valley
Kabazytaksel wymaga premedykacji oraz ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza podczas pierwszych infuzji, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak uogólniona wysypka, niedociśnienie i skurcz oskrzeli. W trakcie terapii obserwuje się istotne ryzyko mielosupresji, w tym neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi (co tydzień w pierwszym cyklu i przed każdym kolejnym). Profilaktyczne stosowanie G-CSF jest zalecane u pacjentów z wysokim ryzykiem neutropenii (wiek >65 lat, zły stan czynnościowy, wcześniejsze epizody gorączki neutropenicznej, wcześniejsze napromienianie, zły stan odżywienia). W przypadku gorączki neutropenicznej lub przedłużającej się neutropenii konieczne jest zmniejszenie dawki kabazytakselu, a leczenie można wznowić po uzyskaniu liczby neutrofilów ≥1500/mm³.
dyzestezja, G-CSF, gorączka neutropeniczna, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, kabazytaksel, krwotok z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, neuropatia czuciowa obwodowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja nadwrażliwości, sepsa, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe nieinfekcyjne zapalenie płuc, tachykardia, toksyczność układu pokarmowego, uropatia zaporowa, wysypka uogólniona, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie jelita grubego