Działania niepożądane leku Adabonib

Produkt leczniczy Adabonib, zawierający substancję czynną bortezomib (3,5 mg w postaci estru kwasu boronowego z mannitolem), charakteryzuje się złożonym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczegółowej analizy i monitorowania przez personel medyczny. Poniżej przedstawiono kompleksowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku, z uwzględnieniem częstości występowania oraz nasilenia objawów.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W trakcie terapii bortezomibem obserwowano szereg ciężkich działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Do najpoważniejszych, raportowanych niezbyt często, należą: niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii oraz ostre rozlane naciekowe choroby płuc. Rzadko obserwowano przypadki neuropatii autonomicznej.²

Natomiast najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi są: nudności, biegunka, zaparcia, wymioty, zmęczenie, gorączka, trombocytopenia, niedokrwistość, neutropenia, obwodowa neuropatia (w tym czuciowa), ból głowy, parestezje, zmniejszenie apetytu, duszność, wysypka, półpasiec oraz ból mięśni.³

Dane z badań klinicznych i doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu

Profil bezpieczeństwa bortezomibu został ustalony na podstawie zintegrowanego zestawu danych od 5476 pacjentów, spośród których 3996 otrzymywało bortezomib w dawce 1,3 mg/m² pc. Łącznie 3974 pacjentów ze szpiczakiem mnogim było leczonych bortezomibem. Natomiast w przypadku chłoniaka z komórek płaszcza (MCL), oceniano 240 pacjentów leczonych bortezomibem w zalecanej dawce 1,3 mg/m² pc. w skojarzeniu z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem (schemat VcR-CAP).⁴

Różnice w profilach bezpieczeństwa w zależności od wskazania

Profil bezpieczeństwa u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza leczonych schematem VcR-CAP był relatywnie zbieżny z profilem obserwowanym u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, jednak zaobserwowano pewne istotne różnice. U pacjentów z MCL stwierdzono o ≥5% większą częstość hematologicznych działań niepożądanych (neutropenia, trombocytopenia, leukopenia, niedokrwistość, limfopenia), a także częstsze występowanie obwodowej czuciowej neuropatii, nadciśnienia, gorączki, zapalenia płuc, zapalenia jamy ustnej i zaburzeń dotyczących włosów.⁵

Dodatkowe działania niepożądane zidentyfikowane podczas stosowania terapii skojarzonej VcR-CAP obejmują zakażenie WZW B (<1%) oraz niedokrwienie mięśnia sercowego (1,3%). Jednakże podobna częstość występowania tych zdarzeń w różnych schematach leczenia sugeruje, że nie można przypisać tych działań niepożądanych wyłącznie bortezomibowi.<sup data-drug="Adabonib" data-section="Działania niepożądane" title="Dodatkowe działania niepożądane stwierdzone podczas stosowania terapii skojarzonej (VcR-CAP) to zakażenie WZW B (6

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały skategoryzowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Zastosowano następującą klasyfikację częstości:<sup data-drug="Adabonib" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymieniono poniżej, według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Częstości występowania zdefiniowano w następujący sposób: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (7

• Bardzo często: ≥1/10 pacjentów
• Często: ≥1/100 do <1/10 pacjentów
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów
• Bardzo rzadko: <1/10 000 pacjentów
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych bortezomibu

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych, które wystąpiły u pacjentów leczonych bortezomibem, wraz z ich częstością występowania i klasyfikacją według układów i narządów. Tabela uwzględnia dane zarówno z badań klinicznych, jak i z obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu.⁸

Działania niepożądane u pacjentów ze szpiczakiem mnogim

U pacjentów ze szpiczakiem mnogim, którzy otrzymywali bortezomib, zaobserwowano szeroki zakres działań niepożądanych. Działania te obejmowały wszystkie układy i narządy, a ich szczegółowa charakterystyka została zawarta w tabeli 7 charakterystyki produktu leczniczego. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych różni się w zależności od układu i narządu.⁹

Działania niepożądane u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza

Profil działań niepożądanych u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza leczonych schematem VcR-CAP został szczegółowo przedstawiony w tabeli 8 charakterystyki produktu leczniczego. Uwzględniono działania niepożądane występujące u ≥1% pacjentów, z podobną lub większą częstością w ramieniu VcR-CAP i z co najmniej możliwym lub prawdopodobnym związkiem przyczynowym ze składnikami terapii.¹⁰

Szczególne uwagi kliniczne

Działania niepożądane hematologiczne

Zaburzenia hematologiczne należą do najczęstszych działań niepożądanych obserwowanych podczas leczenia bortezomibem. U pacjentów ze szpiczakiem mnogim i chłoniakiem z komórek płaszcza odnotowywano trombocytopenię, niedokrwistość, neutropenię, leukopenię i limfopenię. W przypadku pacjentów z MCL częstość występowania tych zaburzeń była o co najmniej 5% wyższa w porównaniu z pacjentami ze szpiczakiem mnogim.¹¹

Neurotoksyczność

Obwodowa neuropatia, zarówno czuciowa jak i autonomiczna, stanowi istotne powikłanie terapii bortezomibem. Neuropatia czuciowa występuje bardzo często, podczas gdy neuropatia autonomiczna raportowana jest rzadko. Dodatkowo u pacjentów z MCL obserwuje się częstsze występowanie obwodowej neuropatii czuciowej w porównaniu z pacjentami ze szpiczakiem mnogim.¹²

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Do bardzo często występujących zaburzeń żołądkowo-jelitowych podczas terapii bortezomibem należą: nudności, biegunka, zaparcia i wymioty. Te działania niepożądane mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów i wymagają odpowiedniego postępowania terapeutycznego.¹³

Ryzyko infekcji

Zwiększone ryzyko infekcji jest istotnym aspektem bezpieczeństwa terapii bortezomibem. Często obserwowano półpasiec (włącznie z postacią rozsianą i oczną), zapalenie płuc, opryszczkę zwykłą i zakażenia grzybicze. Niezbyt często raportowano poważne zakażenia, takie jak posocznica (w tym wstrząs septyczny) oraz opryszczkowe zapalenie opon mózgowych i mózgu.¹⁴

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Wśród istotnych działań niepożądanych dotyczących układu krążenia obserwowano niezbyt często niewydolność serca, nadciśnienie płucne oraz niedokrwienie mięśnia sercowego (1,3% w schemacie VcR-CAP). Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami układu sercowo-naczyniowego.<sup data-drug="Adabonib" data-section="Działania niepożądane" title="Ciężkie działania niepożądane zgłaszane niezbyt często podczas terapii bortezomibem obejmowały niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne[…] Dodatkowe działania niepożądane stwierdzone podczas stosowania terapii skojarzonej (VcR-CAP) to zakażenie WZW B (15

Ciężkie zespoły neurologiczne

Do ciężkich zespołów neurologicznych obserwowanych niezbyt często podczas terapii bortezomibem należy zespół tylnej odwracalnej encefalopatii. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej i odstawienia leku.¹⁶

Zaburzenia układu oddechowego

Oprócz często występującej duszności, niezbyt często raportowano ciężkie działanie niepożądane w postaci ostrych rozlanych naciekowych chorób płuc. Stan ten wymaga szczególnej czujności i szybkiej interwencji.¹⁷

Zespół rozpadu guza

Zespół rozpadu guza jest niezbyt często występującym, ale ciężkim powikłaniem terapii bortezomibem. Jest to stan wymagający ścisłego monitorowania i odpowiedniego postępowania profilaktycznego u pacjentów z dużą masą guza nowotworowego.¹⁸

Praktyczne aspekty zarządzania działaniami niepożądanymi

Biorąc pod uwagę szeroki profil działań niepożądanych bortezomibu, konieczne jest systematyczne monitorowanie pacjentów podczas terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne, neurologiczne, żołądkowo-jelitowe oraz infekcje. Wczesne rozpoznanie i właściwe postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta i powodzenia terapii.¹⁹

U pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL) leczonych schematem VcR-CAP, należy uwzględnić zwiększone ryzyko hematologicznych działań niepożądanych, obwodowej neuropatii czuciowej, nadciśnienia, gorączki, zapalenia płuc, zapalenia jamy ustnej i zaburzeń dotyczących włosów w porównaniu z pacjentami ze szpiczakiem mnogim.²⁰