przetoka skórna

Przetoka skórna to nieprawidłowe połączenie między skórą a innym narządem, jamą ciała, naczyniem lub inną strukturą, przez które wydostaje się płyn fizjologiczny lub patologiczny. Jest to patologiczny kanał, który może powstać na skutek procesu zapalnego, urazu, zabiegu chirurgicznego, choroby nowotworowej lub wady wrodzonej.

Przetoki skórne mogą być klasyfikowane w zależności od ich etiologii (nabyte lub wrodzone), lokalizacji (np. odbytniczo-skórne, moczowo-skórne, jelitowo-skórne) oraz rodzaju wydalanej wydzieliny (kałowa, moczowa, śluzowa, ropna). Objawy obejmują wydzielinę z otworu przetoki, zaczerwienienie i podrażnienie okolicznej skóry, ból, obrzęk oraz możliwe infekcje wtórne.

Diagnostyka przetoki skórnej obejmuje badanie fizykalne, badania obrazowe (fistulografia, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), badania endoskopowe oraz analizę wydzieliny. Leczenie zależy od przyczyny, lokalizacji i nasilenia dolegliwości, może obejmować postępowanie zachowawcze (opatrunki, drenaż), farmakoterapię (antybiotyki, leki immunosupresyjne) lub interwencje chirurgiczne (wycięcie przetoki, rekonstrukcja).

Powikłania przetok skórnych mogą być poważne i obejmują zaburzenia metaboliczne, odwodnienie, niedożywienie, infekcje, sepsa oraz zaburzenia elektrolitowe. W przypadku przetok przewlekłych istotna jest odpowiednia pielęgnacja skóry wokół ujścia przetoki, aby zapobiec maceracji i dalszemu uszkodzeniu tkanek.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Gruźlica – Objawy

Gruźlica (TB) to przewlekła choroba zakaźna wywoływana przez Mycobacterium tuberculosis, najczęściej zajmująca płuca (około 90% przypadków), ale mogąca dotyczyć także innych narządów (nerki, kręgosłup, mózg, węzły chłonne). Zakażenie przebiega w trzech stadiach: początkowym (często bezobjawowym lub z łagodnymi objawami grypopodobnymi), utajonym (latent TB) – bezobjawowym i niezakaźnym, oraz aktywnym, w którym bakterie namnażają się i wywołują objawy kliniczne. Aktywna gruźlica rozwija się u około 5-10% zakażonych, najczęściej w ciągu pierwszych 2 lat od zakażenia, a ryzyko wzrasta przy immunosupresji (np. HIV/AIDS, leczenie immunosupresyjne). Typowe objawy gruźlicy płucnej to przewlekły kaszel (>3 tygodni), odkrztuszanie plwociny (czasem z krwiopluciem), ból w klatce piersiowej, gorączka (często wieczorna), nocne poty, utrata masy ciała i osłabienie. Gruźlica pozapłucna (10-15% przypadków) manifestuje się objawami zależnymi od zajętego narządu, np. powiększeniem węzłów chłonnych, bólem pleców, objawami neurologicznymi czy zaburzeniami układu moczowo-płciowego.
aktywna gruźlica, antagonista TNF, drogi oddechowe, gruźlica pierwotna, gruźlica płucna, gruźlica pozapłucna, gruźlica prosówkowa, gruźlica rozsiana, gruźlica układu moczowo-płciowego, gruźlica utajona, gruźlica węzłów chłonnych, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, IGRA, krwioplucie, leczenie immunosupresyjne, Mycobacterium tuberculosis, nocne poty, objawy grypopodobne, odkrztuszanie plwociny, przetoka skórna, test skórny, układ immunologiczny, wysięk opłucnowy, zakażenie HIV, zakażenie pierwotne
Leksykon chorób i schorzeń
Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony) – Diagnostyka i diagnoza

Hidradenitis suppurativa (HS) to przewlekła, zapalna dermatoza charakteryzująca się bolesnymi, głęboko osadzonymi guzkami, ropniami, przetokami i bliznami włóknistymi, lokalizującymi się typowo w okolicach pach, pachwin, narządów płciowych, pośladków oraz pod piersiami. Diagnoza opiera się na trzech kluczowych kryteriach: obecności charakterystycznych zmian zapalnych, typowej lokalizacji oraz nawrotowym przebiegu (≥2 nawroty w ciągu 6 miesięcy lub utrzymywanie się zmian ≥3 miesiące). Średni czas od pojawienia się objawów do prawidłowej diagnozy wynosi 7-10 lat, co znacząco utrudnia leczenie i pogarsza jakość życia pacjentów. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, z wykorzystaniem narzędzi takich jak klasyfikacja Hurleya (stadia I-III) oraz ocena odpowiedzi na leczenie za pomocą HiSCR (≥50% redukcja liczby ropni i guzków zapalnych w 12. tygodniu). Dodatkowo, ultrasonografia wysokiej częstotliwości może ujawnić głębokie zmiany i przetoki niewidoczne klinicznie, a badania mikrobiologiczne i laboratoryjne wspomagają różnicowanie i ocenę stanu zapalnego.
badanie mikrobiologiczne, biopsja skóry, blizna włóknista, choroba zapalna jelit, czyrak, guzek, hidradenitis suppurativa, klasyfikacja Hurleya, krzywa ROC, lek biologiczny, model uczenia maszynowego, przetoka skórna, rak płaskonabłonkowy, ropień, terapia biologiczna, torbiel skórna, trądzik odwrócony, ultrasonografia, ultrasonografia wysokiej częstotliwości, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie stawów, zespół metaboliczny, zespół policystycznych jajników
Leksykon chorób i schorzeń
Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony) – Epidemiologia

Hidradenitis suppurativa (HS) to przewlekła, zapalna choroba skóry, charakteryzująca się bolesnymi guzkami, ropniami, przetokami i bliznowaceniem, lokalizującymi się głównie w fałdach skórnych. Globalna częstość występowania HS jest zmienna, od 0,00033% do 4,1%, z metaanalizą wskazującą na średnią 0,40%. Choroba najczęściej dotyka młodych dorosłych (18-29 lat), z przewagą kobiet w populacjach zachodnich (stosunek płci 2,6-3,3:1), podczas gdy w niektórych populacjach azjatyckich obserwuje się odwrotną tendencję. W USA HS występuje trzykrotnie częściej u osób rasy czarnej niż białej (zapadalność 30,6 vs 11,7 na 100 000). Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (do 40% z historią rodzinną), palenie tytoniu (70-89% pacjentów) oraz otyłość. HS wiąże się z licznymi chorobami współistniejącymi, takimi jak zespół metaboliczny, choroby sercowo-naczyniowe, choroby zapalne jelit, zespół policystycznych jajników oraz zaburzenia psychiczne, w tym depresja (43%) i myśli samobójcze (12%).
bliznowacenie, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna skóry, choroby współistniejące, ciężka postać choroby, ciężkość choroby, cukrzyca typu 2, depresja, dysfagia, fałd skórny, gruczoł apokrynowy, hidradenitis suppurativa, hiperlipidemia, klasyfikacja Hurleya, nadciśnienie tętnicze, nadwaga, podejście multidyscyplinarne, przetoka skórna, rak kolczystokomórkowy, trądzik odwrócony, trądzik skupiony, zaburzenia lękowe, zaburzenia psychiczne, zespół metaboliczny, zespół policystycznych jajników
Leksykon chorób i schorzeń
Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony) – Patofizjologia i mechanizm

Hidradenitis suppurativa (HS) to przewlekła, zapalna choroba skóry, charakteryzująca się niedrożnością i zapaleniem mieszków włosowych w obszarach bogatych w gruczoły apokrynowe. Patogeneza obejmuje hiperkeratozę mieszka, pęknięcie mieszka z uwolnieniem antygenów i wywołaniem limfocytarno-histiocytarnego zapalenia okołomieszkowego. Mutacje w genach kompleksu gamma-secretase (NCSTN, PSEN1, PSENEN) prowadzą do dysregulacji szlaku Notch, co skutkuje nieprawidłową różnicacją komórek mieszków i tworzeniem torbieli. W patogenezie kluczową rolę odgrywają cytokiny prozapalne: TNF-alfa, IL-1 i IL-17, a także masowy napływ neutrofilów, co prowadzi do powstawania ropni i przetok. Proces zapalny przebiega w trzech etapach: niedrożność mieszka, pęknięcie mieszka z uwolnieniem PAMPs i DAMPs oraz przewlekłe zapalenie z tworzeniem przetok i blizn. Dysbioza mikrobioty skóry, w tym obecność bakterii Prevotella, Porphyromonas i Staphylococcus epidermidis, oraz formowanie biofilmu, przyczyniają się do przewlekłości i oporności na leczenie.
biofilm, blizna keloidowa, choroba autozapalna, choroba Leśniowskiego-Crohna, cytokina prozapalna, czynnik martwicy nowotworów alfa, hidradenitis suppurativa, hiperkeratoza mieszka włosowego, interleukina-1, interleukina-17, leczenie biologiczne, limfocyt T regulatorowy, limfocyt Th17, mutacja genetyczna, napływ neutrofilów, odporność wrodzona, przetoka skórna, szlak sygnałowy Notch, torbiel naskórkowa, trądzik odwrócony, zapalenie okołomieszkowe, zapalne zapalenie stawów, zespół metaboliczny

przetoka skórna

Powiązane wpisy

Gruźlica – Objawy

Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony) – Diagnostyka i diagnoza

Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony) – Epidemiologia

Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony) – Patofizjologia i mechanizm