małopłytkowość immunologiczna polekowa
Małopłytkowość immunologiczna polekowa (ang. drug-induced immune thrombocytopenia, DITP) to stan kliniczny charakteryzujący się zmniejszeniem liczby płytek krwi poniżej 150 tys./µl w wyniku reakcji immunologicznej wywołanej przez leki. W tym zaburzeniu przeciwciała skierowane przeciwko kompleksom lek-płytka krwi prowadzą do przyspieszonej destrukcji płytek w układzie siateczkowo-śródbłonkowym, głównie w śledzionie.
Wśród leków najczęściej wywołujących małopłytkowość immunologiczną znajdują się: heparyna (heparynozależna małopłytkowość, HIT), chinina, sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niektóre antybiotyki (w tym wankomycyna), leki przeciwdrgawkowe oraz przeciwnowotworowe. Objawy kliniczne obejmują krwawienia skórno-śluzówkowe (wybroczyny, plamica), krwawienia z nosa, dziąseł oraz – w ciężkich przypadkach – krwawienia wewnętrzne, w tym krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego.
Diagnostyka małopłytkowości polekowej opiera się na wywiadzie dotyczącym przyjmowanych leków, pełnej morfologii krwi z rozmazem, a w wybranych przypadkach na testach serologicznych wykrywających przeciwciała przeciwpłytkowe. Podstawą leczenia jest natychmiastowe odstawienie leku wywołującego reakcję, co zwykle prowadzi do normalizacji liczby płytek w ciągu 7-14 dni. W ciężkich przypadkach stosuje się kortykosteroidy, dożylne immunoglobuliny, a czasem transfuzje koncentratu płytek krwi, szczególnie przy aktywnym krwawieniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Urotrim 200 mg
Stosowanie trimetoprimu (lek Urotrim) w dawkach 100 mg i 200 mg jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (1,32 mg w tabletce 100 mg i 2,64 mg w tabletce 200 mg). Przeciwwskazania obejmują również zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość megaloblastyczna z niedoboru folianów, granulocytopenia oraz polekowa małopłytkowość immunologiczna po wcześniejszym stosowaniu trimetoprimu. Ciężka niewydolność nerek z klirensem kreatyniny <15 ml/min stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko kumulacji leku i toksyczności. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u niemowląt do 3. miesiąca życia z powodu niedojrzałości narządów i braku danych dotyczących bezpieczeństwa.
dysfagia, działania niepożądane, granulocytopenia, klirens kreatyniny, kwas foliowy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwbakteryjne, lek nefrotoksyczny, lek przeciwbakteryjny, małopłytkowość immunologiczna polekowa, monoterapia, nadwrażliwość, niedobór folianów, niedokrwistość megaloblastyczna, nietolerancja cukru, niewydolność nerek, niewydolność nerek umiarkowana, parametry hematologiczne, substancja czynna, sulfametoksazol, trimetoprim, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml
Produkt leczniczy Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml, zawierający sulfametoksazol i trimetoprim, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, ciężkim uszkodzeniem miąższu wątroby, ciężką niewydolnością nerek bez możliwości monitorowania stężenia leku, polekową małopłytkowością immunologiczną po trimetoprimie/sulfonamidach, ostrą porfirią oraz u niemowląt poniżej 6 tygodnia życia. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, a eliminacja przez nerki, co uzasadnia przeciwwskazania w przypadku dysfunkcji tych narządów ze względu na ryzyko kumulacji i działań niepożądanych. Substancje pomocnicze, takie jak sód (1,5 mmol/5 ml), etanol 96% (500 mg/5 ml) oraz glikol propylenowy (2,1 g/5 ml), wymagają szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, chorobami OUN, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u osób na diecie niskosodowej.
bilirubina, biosynteza hemu, dieta niskosodowa, glikol propylenowy, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kernicterus, kotrimoksazol, małopłytkowość immunologiczna polekowa, nadwrażliwość na substancje czynne, nerkowy mechanizm eliminacji, niedobór kwasu foliowego, niewydolność nerek, ostra porfiria, powikłanie krwotoczne, sulfametoksazol, sulfonamid, trimetoprim, uszkodzenie miąższu wątroby, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny