leki cholinergiczne

Leki cholinergiczne to grupa substancji, które naśladują działanie acetylocholiny – neuroprzekaźnika układu przywspółczulnego. Działają one poprzez pobudzanie receptorów cholinergicznych, zarówno muskarynowych, jak i nikotynowych, wywołując efekty związane z aktywacją układu parasympatycznego.

W praktyce klinicznej leki cholinergiczne dzielą się na bezpośrednio działające (np. karbachol, betanechol) oraz pośrednio działające, które hamują acetylocholinesterazę – enzym rozkładający acetylocholinę (np. neostygmina, donepezyl, rywastygmina). Znajdują one zastosowanie w leczeniu jaskry, myasthenia gravis, atonii pęcherza moczowego, choroby Alzheimera oraz jako odtrutki w zatruciach związkami antycholinergicznymi.

Stosowanie leków cholinergicznych wiąże się z możliwością wystąpienia charakterystycznych działań niepożądanych wynikających z nadmiernej stymulacji układu przywspółczulnego, takich jak: bradykardia, zwiększona sekrecja gruczołów, skurcz oskrzeli, zwiększona perystaltyka przewodu pokarmowego czy zwężenie źrenic. W przypadku przedawkowania może dojść do tzw. kryzy cholinergicznej, stanowiącej zagrożenie życia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl