wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego
Wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego (ICP, intracranial pressure) to poważny stan kliniczny definiowany jako zwiększenie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego w jamie czaszki powyżej wartości referencyjnych (norma 5-15 mmHg). Wartości przekraczające 20 mmHg uznawane są za patologiczne i wymagają interwencji medycznej.
Główne przyczyny wzrostu ICP obejmują urazy czaszkowo-mózgowe, guzy mózgu, krwawienia wewnątrzczaszkowe, obrzęk mózgu, wodogłowie, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, encefalopatie i zaburzenia odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego. Patofizjologicznie, zgodnie z doktryną Monro-Kelliego, wzrost objętości któregokolwiek z komponentów wewnątrzczaszkowych (tkanki mózgowej, krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego) musi być skompensowany zmniejszeniem objętości pozostałych składników.
Charakterystyczna triada objawów klinicznych wzrostu ICP obejmuje bóle głowy (typowo nasilające się rano), wymioty (często bez poprzedzających nudności) oraz zaburzenia widzenia. W zaawansowanych przypadkach pojawiają się objawy neurologiczne: zaburzenia świadomości, nieprawidłowe reakcje źrenic, zaburzenia oddychania, bradykardia i nadciśnienie tętnicze (triada Cushinga), a także objawy wgłobienia mózgu.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (CT, MRI), badanie dna oka (obrzęk tarczy nerwu wzrokowego), a w wybranych przypadkach bezpośredni pomiar ciśnienia za pomocą zewnętrznego czujnika dokomorowego, śródmiąższowego lub podtwardówkowego. Leczenie musi być wdrożone niezwłocznie i obejmuje terapię przyczynową oraz metody obniżania ICP: uniesienie głowy pod kątem 30°, hiperventylację, diuretyki osmotyczne (mannitol, hipertoniczny roztwór NaCl), barbiturany, hipotermię terapeutyczną, a w skrajnych przypadkach kraniektomię odbarczającą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Encorton 5 mg
Prednizon, stosowany zarówno krótkotrwale, jak i długotrwale, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie istotnych przy dawkach powyżej 5 mg/dobę i długotrwałej terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia endokrynologiczne, takie jak wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia cyklu miesiączkowego oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hiperglikemia, glukozuria, ujawnienie cukrzycy). W zakresie układu nerwowego obserwuje się wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, drgawki, zawroty głowy i bóle głowy. Prednizon może także indukować zaburzenia psychiczne u 15-50% pacjentów, zwłaszcza przy dawkach 40 mg/dobę, manifestujące się objawami schizofrenii, manii lub majaczenia. W obrębie narządu wzroku występują zaćma podtorebkowa tylna (2,5-60% pacjentów), wzrost ciśnienia śródgałkowego i jaskra po leczeniu trwającym co najmniej rok.
alergiczne zapalenie skóry, aseptyczna martwica kości, bradykardia, cukrzyca utajona, drgawki, glukozuria, hiperglikemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, katabolizm białek, kompresyjne złamanie kręgosłupa, kortykosteroid, miopatia steroidowa, nadciśnienie, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, patologiczne złamanie kości, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, retencja sodu, rozstępy skórne, rumień, schizofrenia, toczeń rumieniowaty, trądzik, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, ujemny bilans azotowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, wybroczyny, wytrzeszcz, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie wzrostu, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół Cushinga, zespół zakrzepowo-zatorowy