białko wiążące hormony płciowe

Białko wiążące hormony płciowe (SHBG – Sex Hormone-Binding Globulin) to glikoproteina syntetyzowana głównie w wątrobie, która odgrywa kluczową rolę w transporcie hormonów płciowych, szczególnie testosteronu i estradiolu, w krwiobiegu. SHBG wiąże te hormony z wysokim powinowactwem, regulując ich biodostępność, ponieważ tylko niezwiązana (wolna) frakcja hormonów może oddziaływać z receptorami tkanek docelowych.

Poziom SHBG we krwi podlega wpływom wielu czynników fizjologicznych i patologicznych. Wzrost stężenia SHBG obserwuje się w przypadku hiperestrogenizmu, ciąży, nadczynności tarczycy, marskości wątroby, stosowania estrogenów, antykoncepcji hormonalnej oraz w starszym wieku. Natomiast obniżone wartości SHBG występują w otyłości, insulinooporności, zespole policystycznych jajników, niedoczynności tarczycy oraz przy stosowaniu androgenów i glikokortykosteroidów.

Oznaczanie stężenia SHBG ma istotne znaczenie diagnostyczne w ocenie zaburzeń endokrynologicznych. Umożliwia ono obliczenie indeksu wolnych androgenów (FAI) oraz szacowanie stężenia biodostępnych frakcji hormonów płciowych. Diagnostyka z wykorzystaniem pomiaru SHBG jest szczególnie ważna w przypadkach hirsutyzmu, zaburzeń miesiączkowania, niepłodności, zaburzeń libido oraz monitorowania terapii hormonalnej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Limetic 75 mcg

Limetic, zawierający 75 μg dezogestrelu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax aktywnego metabolitu etonogestrelu wynoszącym około 1,8 godziny. Biodostępność bezwzględna etonogestrelu wynosi około 70%, a lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (95,5-99%), głównie z albuminami. Metabolizm dezogestrelu przebiega dwustopniowo: najpierw do etonogestrelu, a następnie przez izoenzym CYP3A do metabolitów sprzężonych siarczanowo i glukuronidowo, ułatwiających eliminację. Okres półtrwania etonogestrelu wynosi około 30 godzin, a stan stacjonarny osiągany jest po 4-5 dniach regularnego stosowania. Klirens po podaniu dożylnym wynosi około 10 l/h, a wydalanie odbywa się zarówno z moczem, jak i kałem w stosunku 1,5:1.
albumina, białko wiążące hormony płciowe, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450 3A, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, dehydrogenacja, dezogestrel, etonogestrel, glukuronidacja, hormon steroidowy, hydroksylacja, klirens, metabolizm dezogestrelu, okres półtrwania, procesy ADME, siarczanowanie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Orgametril 5 mg

Linestrenol, substancja czynna leku Orgametril w dawce 5 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym oraz intensywnym metabolizmem do aktywnego metabolitu noretysteronu (NET). Maksymalne stężenie noretysteronu w osoczu wynosi średnio 23 ng/ml i osiągane jest około 2 godziny po podaniu. Pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC) dla noretysteronu wynosi 160,6 ng*h/ml. W zakresie dawek 0,5-5 mg obserwuje się nieliniową farmakokinetykę, gdzie wzrost stężenia metabolitu jest mniejszy niż proporcjonalny do dawki linestrenolu. Noretysteron wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza – około 35% z SHBG oraz około 60% z albuminami, co wpływa na jego dystrybucję i aktywność biologiczną. Końcowy okres półtrwania noretysteronu wynosi około 8 godzin (zakres 7-10 godzin).
albumina, AUC, białko wiążące hormony płciowe, biotransformacja, Cmax, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenacja, glukuronid, hydroksylacja, linestrenol, noretysteron, okres półtrwania, Orgametril, pole pod krzywą stężenia, progestagen, SHBG, siarczan, stężenie leku, Tmax
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Elin 250 mcg + 35 mcg

Lek Elin zawiera 250 µg norgestymatu oraz 35 µg etynyloestradiolu, które po podaniu doustnym wykazują szybkie wchłanianie. Norgestymat jest intensywnie metabolizowany do aktywnych progestagenów – norelgestrominu i norgestrelu, które osiągają maksymalne stężenia w surowicy odpowiednio po około 1,5 godziny. Stężenie samego norgestymatu pozostaje poniżej granicy oznaczalności (0,1 ng/ml). Etynyloestradiol osiąga stężenie maksymalne szybciej, bo po około 1,2 godziny. Metabolity norgestymatu wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (>97%), przy czym norelgestromin wiąże się głównie z albuminami, a norgestrel z SHBG, co wpływa na ich aktywność biologiczną. Etynyloestradiol również wiąże się głównie z albuminami. Okresy półtrwania w fazie eliminacji wynoszą: 10-15 godzin dla etynyloestradiolu, 24,9 godziny dla norelgestrominu oraz 45 godzin dla norgestrelu.
aktywność biologiczna, białko wiążące hormony płciowe, działanie progestagenowe, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka, lewonorgestrel, metabolity hydroksylowane, metabolity norgestymatu, metabolizm pierwszego przejścia, norgestymat i etynyloestradiol, norgestymat z etynyloestradiolem, okres półtrwania w fazie eliminacji, parametry farmakokinetyczne, procesy metaboliczne, progestageny, proporcjonalność dawki, przemiany metaboliczne, stan równowagi dynamicznej, stężenie maksymalne, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza
Leksykon substancji czynnych
Testosteron dekanonian – Interakcje

Testosteron dekanonian, składnik preparatu Omnadren 250, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest monitorowanie pacjentów stosujących doustne antykoagulanty, gdzie konieczne jest regularne kontrolowanie czasu protrombinowego i INR w celu uniknięcia powikłań krwotocznych lub zakrzepowych. U chorych z cukrzycą insulinoniezależną testosteron dekanonian może obniżać stężenie glukozy i zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę, co wymaga ścisłej kontroli glikemii i dostosowania dawki insuliny. Ponadto, jednoczesne stosowanie z ACTH lub kortykosteroidami zwiększa ryzyko obrzęków, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, nerek lub wątroby. Interakcje z oksyfenbutazonem mogą prowadzić do wzrostu jego stężenia w surowicy, co wymaga modyfikacji dawkowania. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak ryfampicyna, barbiturany, karbamazepina, salicylany, fenytoina i primidon, przyspieszają metabolizm testosteronu, obniżając jego efektywność terapeutyczną.
androgen, barbituran, białko wiążące hormony płciowe, cytochrom P450, czas protrombinowy, doustny antykoagulant, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, fenytoina, gospodarka lipidowa, hepatotoksyczność, hormon adrenokortykotropowy, induktor enzymatyczny, insulina, karbamazepina, kortykosteroid, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm testosteronu, oksyfenbutazon, oś podwzgórze-przysadka-gonady, primidon, profil lipidowy, retencja płynów, ryfampicyna, salicylan, SHBG, terapia testosteronem, testosteron dekanonian, współczynnik INR

białko wiążące hormony płciowe

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Limetic 75 mcg

Właściwości farmakokinetyczne – Orgametril 5 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Elin 250 mcg + 35 mcg

Testosteron dekanonian – Interakcje