zdarzenia kostne
Zdarzenia kostne (ang. skeletal-related events, SRE) to powikłania dotyczące układu kostnego, które występują najczęściej u pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową, zwłaszcza w przebiegu przerzutów do kości. Do zdarzeń kostnych zalicza się: złamania patologiczne, konieczność radioterapii kości, konieczność leczenia operacyjnego kości, ucisk rdzenia kręgowego oraz hiperkalcemię.
Zdarzenia kostne wiążą się z istotnym pogorszeniem jakości życia pacjentów onkologicznych, zwiększeniem nasilenia bólu, ograniczeniem sprawności fizycznej oraz wzrostem śmiertelności. Najczęściej występują w przebiegu raka piersi, prostaty, płuca oraz szpiczaka mnogiego. Mechanizm powstawania zdarzeń kostnych związany jest z zaburzeniem równowagi między procesami kościotworzenia i resorpcji kości.
W profilaktyce i leczeniu zdarzeń kostnych stosuje się leki antyresorpcyjne, takie jak bifosfoniany (np. kwas zoledronowy) oraz inhibitory RANKL (denosumab). Terapie te zmniejszają ryzyko wystąpienia SRE o około 30-50%. Ważnym elementem postępowania jest również odpowiednia kontrola bólu, fizjoterapia oraz, w wybranych przypadkach, leczenie operacyjne lub radioterapia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ibandronic Acid Noridem 6 mg/6 ml
Lek Ibandronic Acid Noridem 6 mg/6 mL jest wskazany do zapobiegania zdarzeniom kostnym u pacjentów z rakiem piersi z przerzutami do kości oraz do leczenia hiperkalcemii nowotworowej. W profilaktyce zdarzeń kostnych zalecana dawka wynosi 6 mg podawane dożylnie co 3-4 tygodnie w infuzji trwającej minimum 15 minut, przy czym krótkotrwała infuzja jest zalecana jedynie u pacjentów z prawidłową lub umiarkowaną czynnością nerek (klirens kreatyniny ≥50 mL/min). W leczeniu hiperkalcemii dawka jest dostosowywana do stopnia nasilenia i typu nowotworu: 4 mg przy stężeniu wapnia skorygowanym o albuminy ≥3 mmol/l (≥12 mg/dl), 2 mg przy stężeniu <3 mmol/l (<12 mg/dl), a maksymalna dawka stosowana w badaniach to 6 mg, która nie wykazała większej skuteczności. Infuzja w hiperkalcemii powinna trwać 2 godziny, a pacjent przed leczeniem musi być odpowiednio nawodniony 0,9% roztworem chlorku sodu.
albuminy, chlorek sodu, ciężka niewydolność nerek, dekstroza, hiperkalcemia, klirens kreatyniny, kwas ibandronowy, łagodna niewydolność nerek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, przerzuty do kości, przerzuty osteolityczne, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, stężenie wapnia, umiarkowana hiperkalcemia, wlew dożylny, zdarzenia kostne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibandronic Acid Noridem 6 mg/6 ml
Kwas ibandronowy, bisfosfonian o wysokim powinowactwie do tkanki kostnej, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się szybkim wiązaniem z kośćmi (40-50% dawki krążącej) oraz wydalaniem nerkowym. Pozorna końcowa objętość dystrybucji wynosi co najmniej 90 l, a wiązanie z białkami osocza sięga około 87%, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Lek nie ulega metabolizmowi, a jego okres półtrwania waha się od 10 do 60 godzin, z szybkim spadkiem stężenia w osoczu do 10% wartości szczytowej w ciągu 3 godzin po podaniu dożylnym. Całkowity klirens jest niski (84-160 ml/min), z klirensem nerkowym stanowiącym 50-60% klirensu całkowitego i korelującym z klirensem kreatyniny. Nie obserwowano kumulacji leku przy stosowaniu dożylnym co 4 tygodnie przez 48 tygodni u pacjentów z przerzutami do kości.
biotransformacja, bisfosfonian, bisfosfoniany, choroba nowotworowa, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P-450, dostępność biologiczna, dysfagia, hamowanie aktywności osteoklastów, hipoproteinemia, interakcje lekowe, izoenzymy P-450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kościotworzenie, kwas ibandronowy, łagodna niewydolność nerek, mineralizacja kości, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osteoklasty, parametry farmakokinetyczne, powikłania kostne, przerzuty do kości, resorpcja kości, resorpcja tkanki kostnej, rozsiany rak piersi, stężenie terapeutyczne, tkanka kostna, układy transportowe, umiarkowana niewydolność nerek, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakodynamiczne, właściwości farmakokinetyczne, wolna frakcja leku, zdarzenia kostne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiral 500 mg
Abirateron, będący silnym i selektywnym inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów poprzez blokadę 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy, przewyższając efekty analogów LHRH czy orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3 (3011, 302, 301) u pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC) wykazano znaczącą poprawę przeżycia całkowitego (OS) i przeżycia bez progresji radiograficznej (rPFS). W badaniu 3011 mediana rPFS wyniosła 33,02 miesiąca w grupie abirateronu vs. 14,78 miesiąca w grupie placebo (HR=0,466; p<0,0001), a mediana OS 53,3 vs. 36,5 miesiąca (HR=0,66; p<0,0001). W badaniu 302 mediana rPFS nie została osiągnięta w grupie abirateronu, a w grupie placebo wyniosła 8,3 miesiąca (HR=0,425; p<0,0001), z 19,4% redukcją ryzyka zgonu (HR=0,806; p=0,0033) i wydłużeniem mediany OS o 4,4 miesiąca (34,7 vs. 30,3 miesiąca). W badaniu 301 u pacjentów po chemioterapii docetakselem mediana OS wyniosła 14,8 miesiąca dla abirateronu vs. 10,9 miesiąca dla placebo (HR=0,646; p<0,0001), a zaktualizowana analiza potwierdziła korzyści (HR=0,740). Ponadto, abirateron istotnie wydłużał czas do progresji PSA (mediana 11,1 vs. 5,6 miesiąca w badaniu 302; 10,2 vs. 6,6 miesiąca w badaniu 301), opóźniał konieczność zastosowania opioidów (33,4 vs. 23,4 miesiąca), chemioterapii cytotoksycznej (25,2 vs. 16,8 miesiąca) oraz pogorszenia sprawności wg ECOG (12,3 vs. 10,9 miesiąca).
17α-hydroksylaza, 20-liaza, analog LHRH, biosynteza androgenów, C17, cytotoksyczna chemioterapia, dehydroepiandrosteron, docetaksel, enzym CYP17, inhibitor biosyntezy androgenów, kryteria RECIST, odpowiedź PSA, orchidektomia, pregnenolon i progesteron, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, rak gruczołu krokowego, skala BPI-SF, skala ECOG, suma Gleasona, swoisty antygen sterczowy, terapia supresji androgenowej, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenia kostne, złamanie patologiczne, zmiany w tkankach miękkich