Właściwości farmakodynamiczne

Abirateron, substancja czynna leku Abiral 500 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki stosowane w terapii hormonalnej, inni antagoniści hormonów i ich pochodne, kod ATC: L02BX03. Mechanizm działania oraz skuteczność kliniczna abirateronu zostały szczegółowo zbadane w licznych badaniach klinicznych, które potwierdziły jego wartość terapeutyczną w leczeniu raka gruczołu krokowego¹.

Mechanizm działania

Abirateronu octan po podaniu ulega konwersji in vivo do abirateronu, który jest silnym i selektywnym inhibitorem biosyntezy androgenów. Jego mechanizm działania opiera się na wybiórczym hamowaniu aktywności enzymu CYP17, który posiada podwójną aktywność enzymatyczną: 17α-hydroksylazy oraz C17,20-liazy. Enzym ten odgrywa kluczową rolę w procesie biosyntezy androgenów, występując w jądrach, nadnerczach oraz w tkankach nowotworowych gruczołu krokowego².

CYP17 katalizuje przemianę pregnenolonu i progesteronu do prekursorów testosteronu – odpowiednio DHEA (dehydroepiandrosteronu) i androstendionu – w procesie 17α-hydroksylacji i rozerwania wiązania C17,20. Hamowanie aktywności enzymu CYP17 prowadzi dodatkowo do zwiększonego wytwarzania mineralokortykosteroidów w nadnerczach, co może wymagać monitorowania podczas terapii³.

Efekt farmakodynamiczny

Działanie farmakodynamiczne abirateronu polega na obniżeniu stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy do poziomów znacznie niższych niż uzyskiwane podczas stosowania wyłącznie analogów LHRH lub po orchidektomii. Jest to bezpośredni rezultat selektywnego blokowania enzymu CYP17, kluczowego dla biosyntezy androgenów. Specyficznym biomarkerem stosowanym w monitorowaniu terapii u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego jest PSA (swoisty antygen sterczowy). W badaniu klinicznym fazy 3 przeprowadzonym u pacjentów, u których wystąpiło niepowodzenie po wcześniejszej chemioterapii taksanami, wykazano, że 38% pacjentów leczonych abirateronem octanem osiągnęło co najmniej 50% redukcję poziomu PSA w porównaniu do wartości wyjściowych, podczas gdy w grupie placebo taki efekt zaobserwowano jedynie u 10% pacjentów⁴.

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna abirateronu została potwierdzona w trzech randomizowanych, wieloośrodkowych badaniach klinicznych fazy 3 z kontrolą placebo (badania 3011, 302 i 301). Badania te objęły pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym rakiem gruczołu krokowego (mHSPC) oraz przerzutowym opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC)⁵.

Badanie 3011 (pacjenci z nowym rozpoznaniem mHSPC wysokiego ryzyka)

Do badania 3011 włączono pacjentów z nowo rozpoznanym (do 3 miesięcy od randomizacji) przerzutowym hormonowrażliwym rakiem gruczołu krokowego (mHSPC), którzy charakteryzowali się czynnikami wysokiego ryzyka. Wysokie ryzyko definiowano jako obecność co najmniej 2 z 3 czynników: suma Gleasona ≥8, obecność co najmniej 3 zmian w badaniu radiologicznym kości lub obecność mierzalnych przerzutów trzewnych (z wyłączeniem przerzutów do węzłów chłonnych)⁶.

W grupie aktywnie leczonej pacjenci otrzymywali abirateron w dawce 1000 mg na dobę w skojarzeniu z małą dawką prednizonu 5 mg raz na dobę oraz standardową terapią supresji androgenowej (agonista LHRH lub orchidektomia). Grupa kontrolna otrzymywała placebo zamiast abirateronu i prednizonu, przy zachowaniu terapii supresji androgenowej⁷.

W badaniu 3011 wzięło udział 1199 pacjentów o medianie wieku 67 lat. Podział etniczny uczestników był następujący: rasa biała 832 pacjentów (69,4%), azjatycka 246 (20,5%), czarna lub afroamerykańska 25 (2,1%), inna 80 (6,7%), nieznana/niezgłoszona 13 (1,1%) oraz Indianie amerykańscy lub rdzenni mieszkańcy Alaski 3 (0,3%). Status wydolności w skali ECOG wynosił 0 lub 1 u 97% pacjentów⁸.

Z badania wykluczono pacjentów ze stwierdzonymi przerzutami do mózgu, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, poważną chorobą serca lub niewydolnością serca klasy II-IV wg NYHA. Ponadto nie kwalifikowano do badania pacjentów wcześniej leczonych farmakoterapią, radioterapią lub chirurgicznie z powodu raka gruczołu krokowego, z wyjątkiem osób poddanych terapii ADT przez okres do 3 miesięcy, 1 cyklowi radioterapii paliatywnej lub terapii chirurgicznej mającej na celu łagodzenie objawów związanych z przerzutami⁹.

Główne punkty końcowe badania 3011 obejmowały przeżycie całkowite (OS) oraz przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS). Wyjściowa mediana nasilenia bólu mierzona w skali BPI-SF wynosiła 2,0 punktów w obu grupach terapeutycznych. Dodatkowo oceniano wpływ leczenia na czas do wystąpienia zdarzeń kostnych (SRE), czas do rozpoczęcia kolejnej terapii raka gruczołu krokowego, czas do włączenia chemioterapii, czas do progresji bólowej oraz czas do progresji PSA¹⁰.

W badaniu zdefiniowano przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS) jako czas od randomizacji do wystąpienia progresji radiograficznej lub zgonu z jakiejkolwiek przyczyny. Progresja radiograficzna obejmowała progresję w badaniu RTG kości (według zmodyfikowanych kryteriów PCWG2) lub progresję zmian w tkankach miękkich w badaniu TK lub NMR (według kryteriów RECIST 1.1)¹¹.

Wyniki badania wykazały statystycznie istotną różnicę w rPFS pomiędzy grupami terapeutycznymi. Mediana rPFS w grupie otrzymującej abirateron wyniosła 33,02 miesiąca (95% CI: 29,57; NE) w porównaniu do 14,78 miesiąca (95% CI: 14,69; 18,27) w grupie placebo, co daje współczynnik ryzyka HR=0,466 (95% CI: 0,394; 0,550; p<0,0001)<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Stwierdzono istotną różnicę w rPFS pomiędzy grupami terapeutycznymi. Czas do zdarzenia (miesiące): Mediana (95% CI) 33,02 (29,57; NE) dla AA-P, 14,78 (14,69; 18,27) dla Placebo. Wartość p: 12.

Podobnie wykazano statystycznie istotną poprawę całkowitego przeżycia (OS) na korzyść grupy leczonej abirateronem w skojarzeniu z prednizonem i ADT, gdzie odnotowano 34% zmniejszenie ryzyka zgonu w porównaniu do grupy placebo (HR=0,66; 95% CI: 0,56; 0,78; p<0,0001). Mediana OS wyniosła 53,3 miesiąca (95% CI: 48,2; NE) w grupie z abirateronem i 36,5 miesiąca (95% CI: 33,5; 40,0) w grupie placebo<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Stwierdzono statystycznie znamienną poprawę OS na korzyść AA-P plus ADT z 34% zmniejszeniem ryzyka zgonu w porównaniu do placebo plus ADT (HR=0,66; 95% CI: 0,56; 0,78; p13.

Analizy podgrup konsekwentnie potwierdziły korzyści leczenia abirateronem. Wyniki leczenia abirateronem w skojarzeniu z prednizonem i ADT w zakresie rPFS oraz OS w predefiniowanych podgrupach były korzystne i spójne z wynikami dla całej populacji badanej, z wyjątkiem podgrupy pacjentów z wynikiem ECOG równym 2, gdzie nie zaobserwowano znaczącego trendu korzyści. Należy jednak zaznaczyć, że niewielka liczba pacjentów w tej podgrupie (n=40) ogranicza możliwość wyciągnięcia jednoznacznych wniosków¹⁴.

Oprócz wykazanej poprawy w zakresie przeżycia całkowitego i przeżycia bez progresji radiograficznej, wykazano korzyści ze stosowania abirateronu w porównaniu z placebo we wszystkich prospektywnie zdefiniowanych drugorzędowych punktach końcowych¹⁵.

Badanie 302 (pacjenci wcześniej nieleczeni chemioterapią)

Badanie 302 objęło pacjentów, którzy byli bezobjawowi lub mieli objawy o nieznacznym/niewielkim nasileniu i dotychczas nie otrzymywali chemioterapii. Bezobjawowość definiowano jako wynik 0-1 w skali BPI-SF (Brief Pain Inventory-Short Form) dla najsilniejszego bólu w ciągu ostatnich 24 godzin, natomiast objawy o niewielkim nasileniu odpowiadały wynikom 2-3 w tej samej skali¹⁶.

W badaniu 302 uczestniczyło 1088 pacjentów, których mediana wieku wyniosła 71 lat w grupie leczonej abirateronem z prednizonem lub prednizolonem oraz 70 lat w grupie placebo. Większość uczestników stanowili pacjenci rasy białej (95,4%), następnie czarnej (2,8%), azjatyckiej (0,7%) oraz innych ras (1,1%). Status wydolności według skali ECOG wynosił 0 u 76% pacjentów i 1 u 24% pacjentów w obu grupach¹⁷.

Jeśli chodzi o lokalizację przerzutów, 50% pacjentów miało wyłącznie przerzuty do kości, 31% pacjentów miało przerzuty zarówno do kości, jak i tkanek miękkich lub węzłów chłonnych, a 19% pacjentów miało przerzuty ograniczone do tkanek miękkich lub węzłów chłonnych. Z badania wykluczono pacjentów z przerzutami trzewnymi¹⁸.

Współrzędnymi pierwszorzędowymi punktami końcowymi w badaniu 302 były przeżycie całkowite oraz przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS). Dodatkowo oceniano czas do zastosowania opioidów w bólu nowotworowym, czas do włączenia chemioterapii cytotoksycznej, czas do pogorszenia wyniku w skali ECOG o ≥1 punkt oraz czas do progresji PSA według kryteriów PCWG2¹⁹.

Leczenie w badaniu przerywano w momencie stwierdzenia jednoznacznej progresji klinicznej, a także mogło być wstrzymane w przypadku potwierdzonej progresji radiograficznej, zgodnie z decyzją badacza²⁰.

Przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS) było oceniane z zastosowaniem sekwencyjnych badań obrazowych i definiowane zgodnie z kryteriami PCWG2 (dla zmian w kościach) oraz zmodyfikowanymi kryteriami RECIST (Response Evaluation Criteria In Solid Tumors) dla zmian w tkankach miękkich. Analiza rPFS wykorzystywała centralnie weryfikowaną ocenę radiograficzną progresji²¹.

W zaplanowanej analizie rPFS odnotowano 401 zdarzeń – u 150 (28%) pacjentów w grupie abirateronu i 251 (46%) pacjentów w grupie placebo wystąpiła radiograficznie potwierdzona progresja lub zgon. Zaobserwowano istotne różnice w rPFS między grupami terapeutycznymi. Mediana rPFS nie została osiągnięta w grupie abirateronu (95% CI: 11,66; NE), natomiast w grupie placebo wyniosła 8,3 miesiąca (95% CI: 8,12; 8,54), co dało współczynnik ryzyka HR=0,425 (95% CI: 0,347; 0,522; p<0,0001)²².

W ramach kontynuacji analizy wrażliwości dokonano przeglądu rPFS przeprowadzonego przez badaczy. W analizie tej odnotowano 271 (50%) zdarzeń progresji lub zgonu w grupie abirateronu oraz 336 (62%) zdarzeń w grupie placebo. Mediana rPFS wyniosła 16,5 miesiąca (95% CI: 13,80; 16,79) w grupie abirateronu i 8,3 miesiąca (95% CI: 8,05; 9,43) w grupie placebo, z współczynnikiem ryzyka HR=0,530 (95% CI: 0,451; 0,623; p<0,0001)²³.

Planową analizę pośrednią całkowitego przeżycia (OS) przeprowadzono po stwierdzeniu 333 zgonów. Ze względu na wyraźne korzyści kliniczne w analizie pośredniej, badanie zostało odkodowane, a pacjentom z grupy placebo zaproponowano leczenie abirateronem. Całkowite przeżycie było dłuższe w grupie abirateronu niż w grupie placebo, z 25% redukcją ryzyka zgonu (HR=0,752; 95% CI: 0,606; 0,934; p=0,0097), chociaż mediana OS nie została jeszcze osiągnięta, a wyniki pośrednie nie przekroczyły zdefiniowanej wcześniej granicy istotności statystycznej²⁴.

Planową końcową analizę całkowitego przeżycia przeprowadzono po odnotowaniu 741 zgonów (mediana czasu obserwacji 49 miesięcy). W grupie leczonej abirateronem zmarło 65% pacjentów (354 z 546), w porównaniu do 71% pacjentów (387 z 542) otrzymujących placebo. Wykazano statystycznie istotną różnicę w OS na korzyść grupy leczonej abirateronem, z 19,4% zmniejszeniem ryzyka zgonu (HR=0,806; 95% CI: 0,697; 0,931; p=0,0033) oraz wydłużeniem mediany OS o 4,4 miesiąca (abirateron: 34,7 miesiąca vs. placebo: 30,3 miesiąca). Tę poprawę zaobserwowano pomimo faktu, że 44% pacjentów z grupy placebo otrzymało następnie abirateron²⁵.

Poza udowodnioną poprawą w całkowitym czasie przeżycia i przeżyciu bez progresji radiograficznej, terapia abirateronem wykazała korzyści w porównaniu z placebo we wszystkich drugorzędowych punktach końcowych²⁶:

• Czas do progresji PSA według kryteriów PCWG2: mediana czasu do progresji PSA wyniosła 11,1 miesiąca w grupie abirateronu i 5,6 miesiąca w grupie placebo (HR=0,488; 95% CI: 0,420; 0,568; p<0,0001), co oznacza około dwukrotne wydłużenie czasu do progresji PSA podczas terapii abirateronem<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Czas do progresji PSA wg kryteriów PCWG2: mediana czasu do progresji PSA wyniosła 11,1 miesięcy dla pacjentów otrzymujących abirateron i 5,6 miesięcy dla pacjentów otrzymujących placebo (HR=0,488; 95% CI: [0,420, 0,568], p 27
• Odsetek odpowiedzi PSA: potwierdzony odsetek odpowiedzi PSA był znacząco wyższy w grupie abirateronu (62%) niż w grupie placebo (24%), p<0,0001<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Odsetek pacjentów z potwierdzoną odpowiedzią PSA był większy w grupie abirateronu niż w grupie placebo (62% vs. 24%; p 28
• Obiektywna odpowiedź guza: u pacjentów z mierzalną chorobą tkanek miękkich, podczas leczenia abirateronem zaobserwowano znacząco większą liczbę całkowitych lub częściowych odpowiedzi guzów na leczenie²⁹
• Czas do zastosowania opioidów w bólu nowotworowym: mediana czasu do zastosowania opioidów w leczeniu bólu nowotworowego prostaty wyniosła 33,4 miesiąca w grupie abirateronu i 23,4 miesiąca w grupie placebo (HR=0,721; 95% CI: 0,614; 0,846; p<0,0001)<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Czas do zastosowania opioidów w bólu nowotworowym: mediana czasu do zastosowania opioidów w bólu nowotworowym gruczołu krokowego w czasie analizy końcowej wyniosła 33,4 miesiące u pacjentów stosujących abirateron, a u pacjentów otrzymujących placebo wyniosła 23,4 miesiące (HR=0,721; 95% CI: [0,614; 0,846]; p 30
• Czas do włączenia cytotoksycznej chemioterapii: mediana czasu do włączenia cytotoksycznej chemioterapii wyniosła 25,2 miesiąca w grupie abirateronu i 16,8 miesiąca w grupie placebo (HR=0,580; 95% CI: 0,487; 0,691; p<0,0001)<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Czas do włączenia cytotoksycznej chemioterapii: mediana czasu do włączenia cytotoksycznej chemioterapii wyniosła 25,2 miesięcy u pacjentów stosujących abirateron, a u pacjentów otrzymujących placebo wyniosła 16,8 miesięcy (HR = 0,580; 95% CI: [0,487; 0,691], p 31
• Czas do pogorszenia wyniku ECOG o ≥1 punkt: mediana czasu do pogorszenia stanu sprawności w skali ECOG o co najmniej 1 punkt wyniosła 12,3 miesiąca w grupie abirateronu i 10,9 miesiąca w grupie placebo (HR=0,821; 95% CI: 0,714; 0,943; p=0,0053)³²

Dodatkowo wykazano statystycznie istotną przewagę terapii abirateronem w następujących punktach końcowych³³:

• Obiektywna odpowiedź: definiowana jako odsetek pacjentów z mierzalną chorobą, którzy uzyskali całkowitą lub częściową odpowiedź według kryteriów RECIST (wymagana wyjściowa wielkość węzła chłonnego ≥2 cm, aby uznać go za zmianę docelową). Odsetek obiektywnych odpowiedzi wyniósł 36% w grupie abirateronu wobec 16% w grupie placebo (p<0,0001)<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Obiektywna odpowiedź: obiektywną odpowiedź definiuje się jako proporcja badanych osób z mierzalną chorobą, uzyskujących całkowitą lub częściową odpowiedź zgodnie z kryteriami RECIST (wymagana wyjściowa wielkość węzła chłonnego ≥ 2 cm by uznać ją za zmianę docelową). Odsetek badanych z mierzalną chorobą w punkcie wyjścia, którzy mieli obiektywną odpowiedź, wyniósł 36% w grupie abirateronu i 16% w grupie placebo (p 34
• Nasilenie bólu: leczenie abirateronem znacząco zmniejszyło ryzyko progresji średniego nasilenia bólu o 18% w porównaniu z placebo (p=0,0490). Mediana czasu do progresji bólu wyniosła 26,7 miesiąca w grupie abirateronu i 18,4 miesiąca w grupie placebo³⁵
• Czas do pogorszenia FACT-P (całkowitego wyniku): leczenie abirateronem zmniejszyło ryzyko pogorszenia jakości życia mierzonej kwestionariuszem FACT-P (całkowitym wynikiem) o 22% w porównaniu z placebo (p=0,0028). Mediana czasu do pogorszenia FACT-P wyniosła 12,7 miesiąca w grupie abirateronu i 8,3 miesiąca w grupie placebo³⁶

Badanie 301 (pacjenci po wcześniejszej chemioterapii)

Badanie 301 objęło pacjentów, którzy wcześniej otrzymywali docetaksel. Nie było wymagane, aby pacjenci wykazywali progresję choroby w trakcie leczenia docetakselem, ponieważ toksyczność tej chemioterapii mogła prowadzić do przerwania leczenia. Pacjenci kontynuowali przyjmowanie badanych leków do momentu wystąpienia progresji PSA (potwierdzonej jako 25% wzrost w stosunku do wartości wyjściowej/najniższej [nadir]) przy jednoczesnej progresji radiograficznej definiowanej zgodnie z protokołem oraz progresji objawów klinicznych. Z badania wykluczono pacjentów, którzy wcześniej stosowali ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego³⁷.

Pierwszorzędowym punktem końcowym w tym badaniu był całkowity czas przeżycia³⁸.

Mediana wieku pacjentów włączonych do badania wyniosła 69 lat (zakres 39-95 lat). Struktura rasowa uczestników przedstawiała się następująco: rasa biała 737 (93,2%), rasa czarna 28 (3,5%), rasa azjatycka 11 (1,4%) i inne 14 (1,8%). Jedenaście procent pacjentów miało wyjściową ocenę sprawności 2 w skali ECOG; 70% miało radiograficzne dowody progresji choroby z progresją PSA lub bez niej; 70% otrzymało wcześniej jeden cykl cytotoksycznej chemioterapii, a 30% otrzymało dwa cykle. U 11% pacjentów leczonych abirateronem występowały przerzuty do wątroby³⁹.

W planowej analizie przeprowadzonej po 552 zgonach stwierdzono, że zmarło 42% (333 z 797) pacjentów leczonych abirateronem w porównaniu z 55% (219 z 398) pacjentów otrzymujących placebo. Wykazano statystycznie istotną poprawę mediany całkowitego czasu przeżycia u pacjentów leczonych abirateronem⁴⁰.

We wszystkich ocenianych punktach czasowych, po kilku początkowych miesiącach leczenia, większy odsetek pacjentów leczonych abirateronem pozostawał przy życiu w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo⁴¹.

Analizy przeżycia w podgrupach wykazały spójne korzyści z terapii abirateronem, niezależnie od badanych czynników, takich jak wynik w skali ECOG, wyjściowe nasilenie bólu (BPI), liczba wcześniejszych kursów chemioterapii, rodzaj progresji czy obecność choroby trzewnej⁴².

Oprócz zaobserwowanej poprawy całkowitego czasu przeżycia, wszystkie drugorzędowe punkty końcowe badania wykazały przewagę abirateronu i były statystycznie istotne po dostosowaniu do testów wielokrotnych⁴³:

• Odpowiedź PSA: Pacjenci otrzymujący abirateron wykazali znacznie wyższy całkowity wskaźnik odpowiedzi PSA (definiowany jako ≥50% zmniejszenie względem wartości wyjściowej) w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo – 38% vs. 10%, p<0,0001<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Pacjenci otrzymujący abirateron wykazali znacznie większą całkowitą częstość odpowiedzi PSA (definiowaną jako ≥ 50% zmniejszenie z punktu wyjścia) w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo, 38% vs. 10%, p 44
• Czas do progresji PSA: Mediana czasu do progresji PSA wyniosła 10,2 miesiąca dla pacjentów leczonych abirateronem i 6,6 miesiąca dla pacjentów otrzymujących placebo (HR=0,580; 95% CI: 0,462; 0,728; p<0,0001)<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Mediana czasu do progresji PSA wynosiła 10,2 miesięcy dla pacjentów leczonych abirateronem i 6,6 miesięcy dla pacjentów otrzymujących placebo (HR = 0,580; 95% CI: [0,462; 0,728], p 45
• Przeżycie bez progresji radiograficznej: Mediana czasu przeżycia bez radiograficznej progresji wyniosła 5,6 miesiąca dla pacjentów leczonych abirateronem i 3,6 miesiąca dla pacjentów otrzymujących placebo (HR=0,673; 95% CI: 0,585; 0,776; p<0,0001)<sup data-drug="Abiral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Mediana czasu przeżycia bez radiograficznej progresji wynosiła 5,6 miesięcy dla pacjentów leczonych abirateronem i 3,6 miesięcy dla pacjentów otrzymujących placebo (HR = 0,673; 95% CI: [0,585; 0,776], p 46

Wpływ na ból

Odsetek pacjentów doświadczających paliacji objawów bólowych był istotnie statystycznie wyższy w grupie abirateronu niż w grupie placebo (44% vs. 27%, p=0,0002). Respondenta paliacji objawów bólowych zdefiniowano jako pacjenta, u którego odnotowano co najmniej 30% zmniejszenie wyniku BPI-SF w zakresie nasilenia najgorszego bólu w ciągu ostatnich 24 godzin, bez zwiększenia dawki leków przeciwbólowych, co zostało potwierdzone w dwóch kolejnych ocenach w odstępie czterech tygodni. Analizę paliacji bólu przeprowadzono wyłącznie u pacjentów (n=512) z wyjściowym wynikiem bólu ≥4 i co najmniej jedną oceną bólu po rozpoczęciu badania⁴⁷.

Mniejszy odsetek pacjentów leczonych abirateronem doświadczył progresji bólu w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo w 6. miesiącu (22% vs. 28%), 12. miesiącu (30% vs. 38%) i 18. miesiącu (35% vs. 46%) terapii. Progresję bólu definiowano jako zwiększenie o ≥30% wyniku BPI-SF nasilenia najgorszego bólu w ciągu ostatnich 24 godzin w porównaniu do wartości wyjściowej, bez zmniejszenia dawkowania leków przeciwbólowych, obserwowane w dwóch kolejnych ocenach, lub jako zwiększenie o ≥30% punktacji zastosowania leków przeciwbólowych, zaobserwowane w dwóch następujących po sobie wizytach. Czas do progresji bólu w 25. percentylu wynosił 7,4 miesiąca w grupie abirateronu, w porównaniu do 4,7 miesiąca w grupie placebo⁴⁸.

Zdarzenia dotyczące kośćca

U mniejszego odsetka pacjentów w grupie abirateronu występowały zdarzenia dotyczące kośćca w porównaniu do grupy placebo po 6 miesiącach (18% vs. 28%), 12 miesiącach (30% vs. 40%) i 18 miesiącach (35% vs. 40%) terapii. Czas do wystąpienia pierwszego zdarzenia dotyczącego kośćca w 25. percentylu w grupie abirateronu był dwukrotnie dłuższy niż w grupie kontrolnej i wyniósł 9,9 miesiąca wobec 4,9 miesiąca. Zdarzenia dotyczące kośćca obejmowały: złamania patologiczne, ucisk rdzenia kręgowego, paliatywną radioterapię kości lub zabiegi chirurgiczne kości⁴⁹.

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań abirateronu we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego⁵⁰.