ME/CFS

ME/CFS (Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome) to złożona, przewlekła choroba wieloukładowa charakteryzująca się głębokim zmęczeniem, które nie ustępuje po odpoczynku i pogarsza się po wysiłku fizycznym lub umysłowym (zjawisko zwane zespołem powysiłkowego złego samopoczucia, PEM). Patofizjologia ME/CFS obejmuje zaburzenia immunologiczne, neurologiczne, autonomiczne i metaboliczne.

W obrazie klinicznym dominują: przewlekłe, niewytłumaczalne zmęczenie trwające co najmniej 6 miesięcy, zaburzenia poznawcze („mgła mózgowa”), zaburzenia snu, bóle mięśniowe i stawowe, oraz dysfunkcja układu autonomicznego. Diagnostyka opiera się głównie na kryteriach klinicznych, w tym stosowanych najczęściej kryteriach IOM (Institute of Medicine) z 2015 roku, gdyż nie istnieją specyficzne biomarkery tej choroby.

Leczenie ME/CFS pozostaje głównie objawowe i wymaga podejścia interdyscyplinarnego. Obejmuje ono modyfikację aktywności fizycznej (pacing), terapie poznawczo-behawioralne oraz leczenie objawowe współistniejących zaburzeń, takich jak ból, zaburzenia snu czy ortostatyczna nietolerancja. W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania ME/CFS w kontekście zespołu post-COVID, gdyż mechanizmy patofizjologiczne tych stanów wykazują podobieństwa.