panel metaboliczny
Panel metaboliczny to zestaw badań laboratoryjnych, który dostarcza kompleksowych informacji na temat stanu metabolicznego organizmu pacjenta. Badanie to obejmuje analizę stężenia elektrolitów (sodu, potasu, chlorków), poziomu glukozy, ocenę funkcji nerek (poprzez pomiar kreatyniny, mocznika i współczynnika filtracji kłębuszkowej GFR) oraz parametrów wątrobowych (bilirubiny, ALT, AST, fosfatazy alkalicznej).
W praktyce klinicznej wyróżniamy podstawowy panel metaboliczny (BMP – Basic Metabolic Panel), składający się z 8 parametrów, oraz rozszerzony panel metaboliczny (CMP – Comprehensive Metabolic Panel), zawierający do 14 parametrów. Badanie to jest niezwykle przydatne w diagnostyce zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, ocenie funkcji wątroby i nerek, a także w monitorowaniu chorób metabolicznych, takich jak cukrzyca.
Panel metaboliczny stanowi cenne narzędzie diagnostyczne w codziennej praktyce lekarskiej, pozwalające na szybką ocenę ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Jest rutynowo zlecany podczas badań przesiewowych, w ramach okresowych kontroli zdrowia, a także w diagnostyce różnicowej wielu stanów chorobowych oraz w monitorowaniu efektów leczenia schorzeń przewlekłych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół oddechowy bliskiego wschodu (mers) – Diagnostyka i diagnoza
Zespół oddechowy bliskiego wschodu (MERS) to ciężka infekcja układu oddechowego wywoływana przez koronawirusa MERS-CoV, zdiagnozowana po raz pierwszy w 2012 roku. Diagnostyka opiera się na wywiadzie epidemiologicznym (pobyt lub kontakt z regionami endemicznego występowania w ciągu ostatnich 14 dni), objawach takich jak gorączka, kaszel i duszność oraz na badaniach laboratoryjnych. Złotym standardem jest real-time RT-PCR, wykrywający co najmniej dwa specyficzne geny wirusa (upE, ORF1a, ORF1b, N) w próbkach z dróg oddechowych, z preferencją dla materiału z dolnych dróg oddechowych (aspirat tchawiczny, plwocina, płyn z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego). Dodatkowo, testy serologiczne i szybkie testy antygenowe mogą wspierać diagnostykę, zwłaszcza w badaniach epidemiologicznych i przesiewowych. Zaleca się pobieranie wielu próbek w różnych odstępach czasu, a także uwzględnienie badań obrazowych (RTG, TK klatki piersiowej) oraz badań laboratoryjnych oceniających funkcję nerek i morfologię krwi.
aspirat z nosogardła, ciężka choroba układu oddechowego, diagnoza różnicowa, koronawirus MERS-CoV, materiał genetyczny, morfologia krwi, ostre uszkodzenie nerek, otwarta ramka odczytu, panel metaboliczny, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, plwocina, posiew krwi, przeciwciała, pulsoksymetria, reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą, reaktywność krzyżowa, rentgen klatki piersiowej, RT-LAMP, serokonwersja, standardowe środki ostrożności, test molekularny, test neutralizacji redukcji płytek, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wirusowe RNA, wymaz z nosa i gardła, zespół oddechowy Bliskiego Wschodu - Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Diagnostyka i diagnoza
Amnezja to zaburzenie pamięci charakteryzujące się częściową lub całkowitą utratą zdolności przypominania sobie przeszłych doświadczeń (amnezja wsteczna) lub tworzenia nowych wspomnień (amnezja następcza) po zdarzeniu wywołującym. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu medycznego, badania neurologicznego, testów neuropsychologicznych (np. MMSE, California Verbal Learning Test) oraz badań obrazowych takich jak MRI, CT, PET i EEG, które pomagają wykluczyć inne przyczyny utraty pamięci, w tym choroby neurodegeneracyjne, infekcje, urazy czy napady padaczkowe. W przypadku amnezji przejściowej globalnej (TGA) charakterystyczne są punktowe zmiany w hipokampie widoczne w MRI w ciągu 12-24 godzin od wystąpienia objawów. Diagnostyka różnicowa obejmuje odróżnienie amnezji od demencji, choroby Alzheimera, depresji, zaburzeń metabolicznych i innych stanów neurologicznych.
amnezja, amnezja dysocjacyjna, amnezja następcza, amnezja przejściowa globalna, amnezja wsteczna, angiografia mózgowa, choroba Alzheimera, demencja, elektroencefalogram, funkcja tarczycy, funkcje poznawcze, hipokamp, lek przeciwpadaczkowy, Mini-Mental State Examination, morfologia krwi, nakłucie lędźwiowe, napad padaczkowy, pamięć krótkoterminowa, panel metaboliczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, terapia poznawczo-behawioralna, tomografia komputerowa, udar mózgu, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół Korsakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przemijająca globalna amnezja – Diagnostyka i diagnoza
Przemijająca globalna amnezja (TGA) to nagłe, przejściowe zaburzenie pamięci, głównie anterograde, z możliwą amnezją retrograde, trwające do 24 godzin. Diagnoza opiera się na kryteriach Caplan oraz Hodgesa i Warlowa (1990), które wymagają obecności wiarygodnego świadka, braku zaburzeń świadomości, zachowania orientacji i braku objawów ogniskowych neurologicznych. Typowy obraz kliniczny to powtarzające się pytania pacjenta o miejsce i czas, przy zachowanych innych funkcjach poznawczych. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie udaru niedokrwiennego hipokampa, przejściowej amnezji padaczkowej, amnezji pourazowej, zespołu Wernickego-Korsakowa, zaburzeń metabolicznych i infekcji OUN. Badania obrazowe, zwłaszcza MRI z sekwencją DWI wykonane 24-72 godziny po epizodzie, mogą wykazać charakterystyczne hiperintensywne ogniska w rejonie CA1 hipokampa u około 85% pacjentów, co wspiera rozpoznanie. EEG jest pomocne w wykluczeniu padaczki, a badania laboratoryjne (m.in. morfologia, elektrolity, TSH, poziom witaminy B1) służą do eliminacji innych przyczyn amnezji.
amnezja dysocjacyjna, amnezja pourazowa, amnezja psychogenna, autoimmunologiczne zapalenie limbiczne, badanie krzepnięcia, badanie neurologiczne, badanie obrazowe mózgu, białko C-reaktywne, elektroencefalogram, elektrolit, hipoglikemia, hipokamp, krwawienie wewnątrzczaszkowe, morfologia krwi, napad padaczkowy, niedobór tiaminy, OB, padaczka, panel metaboliczny, poziom amoniaku, przejściowa amnezja padaczkowa, przemijająca globalna amnezja, rezonans magnetyczny, sekwencja DWI, tomografia komputerowa, TSH, udar niedokrwienny, zaburzenie metaboliczne, zapalenie mózgu, zespół Wernickego-Korsakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Uszkodzenie nerwów autonomicznych – Diagnostyka i diagnoza
Neuropatia autonomiczna to dysfunkcja układu nerwowego autonomicznego, wpływająca na regulację mimowolnych funkcji organizmu, takich jak ciśnienie krwi, tętno, pocenie się, opróżnianie pęcherza i trawienie. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz specjalistycznych testach funkcji autonomicznych, w tym testach sercowo-naczyniowych (np. próba Valsalvy, test pionizacyjny), 24-godzinnym monitorowaniu EKG (ocena zmienności rytmu serca – HRV) oraz testach sudomotorycznych (QSART, TST, ESC). Wskazane jest coroczne badanie przesiewowe u pacjentów z cukrzycą typu 2 od momentu rozpoznania oraz po 5 latach u cukrzyków typu 1. Diagnostyka uzupełniana jest badaniami obrazowymi (SPECT, PET, Doppler mózgowy) oraz badaniami laboratoryjnymi, w tym oceną funkcji tarczycy, nerek, poziomu witaminy B12 i obecności przeciwciał anty-gangliowych AChR w podejrzeniu autoimmunologicznej etiologii.
autoimmunologiczna neuropatia autonomiczna, badania urodynamiczne, badanie przewodnictwa nerwowego, biopsja nerwu łydkowego, biopsja skóry, ciśnienie krwi, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, częstość akcji serca, doustny test tolerancji glukozy, dysfunkcja autonomiczna, elektromiografia, gastropareza, hipotonia ortostatyczna, ilościowy test odruchu aksonalnego sudomotorycznego, immunoelektroforeza, monitorowanie EKG metodą Holtera, morfologia krwi, neuropatia autonomiczna, neuropatia drobnych włókien, opóźnione opróżnianie żołądka, opróżnianie pęcherza, panel metaboliczny, pęcherz moczowy, pocenie się, próba Valsalvy, termoregulacyjny test potowy, test opróżniania żołądka, test pionizacyjny, tętno, układ nerwowy autonomiczny, zaburzenia erekcji, zaburzenia trawienia, zawroty głowy, zmienność rytmu serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zapalenie osierdzia to stan zapalny błony otaczającej serce, najczęściej wywołany infekcjami wirusowymi, bakteryjnymi, urazami lub powikłaniami po zawale mięśnia sercowego. Diagnoza opiera się na co najmniej dwóch kryteriach: charakterystycznym bólu opłucnowym, tarciu osierdzia, nowym wysięku osierdziowym lub zmianach w EKG (rozległe uniesienia odcinka ST, obniżenia PR). Diagnostyka obejmuje echokardiografię, oznaczenia CRP, OB, troponin oraz morfologię krwi. Leczenie polega na stosowaniu NLPZ (np. ibuprofen w wysokich dawkach, kwas acetylosalicylowy, indometacyna) oraz kolchicyny przez 3-6 miesięcy, co zmniejsza ryzyko nawrotów. Kortykosteroidy (0,2-0,5 mg/kg/dobę) są lekiem drugiego rzutu, stosowanym przy przeciwwskazaniach do NLPZ lub nieskuteczności terapii. W przypadku etiologii bakteryjnej wdraża się antybiotykoterapię, a przy powikłaniach takich jak tamponada serca wykonuje się perikardiocentezę lub okienko osierdziowe. Perikardiektomia jest zarezerwowana dla ciężkich, przewlekłych przypadków z zaciskającym zapaleniem osierdzia.
antagonista receptora IL-1, antybiotyk, białko C-reaktywne, ból opłucnowy, dysfagia, echokardiografia przezklatkowa, elektrokardiogram, immunoglobulina dożylna, inhibitor pompy protonowej, kolchicyna, kortykosteroidy, krążenie obwodowe, lek immunosupresyjny, morfologia krwi, nawracające zapalenie osierdzia, NLPZ, OB, oddział ratunkowy, okienko osierdziowe, panel metaboliczny, perikardiektomia, perikardiocenteza, szpik kostny, tamponada serca, tętno paradoksalne, tony serca, troponina, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie osierdzia - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba addisona – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Addisona, czyli pierwotna niedoczynność kory nadnerczy, to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu schorzenie endokrynologiczne, charakteryzujące się obustronnym zniszczeniem kory nadnerczy i niedoborem kortyzolu, aldosteronu oraz androgenów. Klinicznie manifestuje się zmęczeniem, osłabieniem, utratą masy ciała, hiponatremią, hiperkaliemią, hipoglikemią oraz charakterystycznym ciemnieniem skóry. Przełom nadnerczowy, będący stanem nagłym, objawia się wstrząsem, odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, wymaga natychmiastowej interwencji, w tym dożylnej infuzji hydrokortyzonu (100 mg w 100 ml NaCl 0,9% z szybkością 10-12 ml/h) oraz korekty hipoglikemii i zaburzeń elektrolitowych. Diagnostyka i leczenie powinny być prowadzone przez multidyscyplinarny zespół, a opieka pielęgniarska koncentruje się na monitorowaniu parametrów życiowych, bilansu płynów i elektrolitów oraz edukacji pacjenta w zakresie samokontroli i rozpoznawania objawów przełomu.
aldosteron, androgeny, bolus dożylny, choroba Addisona, ciśnienie krwi, deksametazon, dekstroza, diagnostyka, dysfunkcja przewodu pokarmowego, EKG, elektrolity, endokrynolog, fludrokortyzon, gazometria krwi tętniczej, glikokortykoidy, gruźlica, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja, hydrokortyzon, infuzja dożylna, integralność skóry, kora nadnerczy, kortykosteroidy, kortyzol, mineralokortykoidy, morfologia krwi, nowotwór, odwodnienie, panel metaboliczny, pierwotna niedoczynność kory nadnerczy, prednizon, przełom nadnerczowy, turgor skóry, wstrząs, zaburzenie endokrynologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Śpiączka cukrzycowa – Diagnostyka i diagnoza
Śpiączka cukrzycowa stanowi stan zagrożenia życia, wynikający z ciężkich zaburzeń metabolicznych w przebiegu cukrzycy, manifestujących się skrajną hiperglikemią lub hipoglikemią. Diagnostyka opiera się na szybkim pomiarze glikemii (poniżej 70 mg/dl lub powyżej 250 mg/dl), badaniu ketonów, gazometrii oraz ocenie elektrolitów i osmolalności osocza. Wyróżnia się trzy główne typy śpiączki: cukrzycową kwasicę ketonową (DKA) z glikemią >250 mg/dl, ketonemią >5 mEq/l, pH <7,3 i luką anionową >12; hiperglikemiczny stan hiperosmolarny (HHS) z glikemią często >600 mg/dl, osmolalnością >320 mOsm/l i brakiem kwasicy; oraz hipoglikemię z glikemią <70 mg/dl, szczególnie <54 mg/dl, prowadzącą do neuroglukopenii. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie innych przyczyn zaburzeń świadomości, takich jak udar, infekcje OUN czy zatrucia.
cukrzyca ciążowa, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, doustny test tolerancji glukozy, gazometria, glukagon, glukometr, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, hipoglikemia, insulina, ketonemia, ketonuria, komórki beta trzustki, kwasica metaboliczna, luka anionowa, obrzęk mózgu, odwodnienie, panel metaboliczny, peptyd C, poziom glukozy we krwi, przeciwciała anty-GAD, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka cukrzycowa, wodorowęglan, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon chorób i schorzeń
Mialgiczne zapalenie mózgu i rdzenia/zespół przewlekłego zmęczenia – Diagnostyka i diagnoza
Mialgiczne zapalenie mózgu i rdzenia/ zespół przewlekłego zmęczenia (ME/CFS) to złożona choroba o wielosystemowym charakterze, diagnozowana głównie na podstawie kryteriów klinicznych Instytutu Medycyny (NAM) z 2015 roku. Rozpoznanie wymaga obecności co najmniej trzech objawów podstawowych: znaczącego zmniejszenia zdolności do aktywności utrzymującego się minimum 6 miesięcy, głębokiego zmęczenia, złego samopoczucia powysiłkowego (PEM) oraz snu niewzmacniającego organizmu, a także co najmniej jednego z dwóch objawów dodatkowych: zaburzeń poznawczych lub nietolerancji ortostatycznej. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz wykluczeniu innych schorzeń za pomocą badań laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi, panel metaboliczny, poziom fosforu, TSH i CRP. Wyzwania diagnostyczne wynikają z braku specyficznych biomarkerów, fluktuacji objawów oraz nakładania się symptomów z innymi chorobami, co skutkuje niedodiagnozowaniem nawet u 84-91% pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność PEM, który jest charakterystyczny dla ME/CFS i wpływa na zalecenia dotyczące aktywności fizycznej i poznawczej.
badanie ogólne moczu, białko C-reaktywne, biomarker, diagnostyka różnicowa, fibromialgia, hormon tyreotropowy, long COVID, ME/CFS, mialgiczne zapalenie mózgu i rdzenia, morfologia krwi, nadzór syndromiczny, nietolerancja ortostatyczna, panel metaboliczny, POTS, poziom fosforu, schorzenie autoimmunologiczne, sen nieregenerujący, zaburzenia poznawcze, zarządzanie energią, zespół jelita drażliwego, zespół post-COVID, zespół powysiłkowy, zespół tachykardii ortostatycznej, złe samopoczucie powysiłkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Oparzenia – Diagnostyka i diagnoza
Oparzenia stanowią poważny uraz tkanek, którego diagnostyka opiera się na ocenie głębokości i rozległości uszkodzenia, wyrażanej procentem całkowitej powierzchni ciała (TBSA). Klasyfikacja głębokości oparzeń obejmuje: powierzchowne, powierzchowne częściowej grubości, głębokie częściowej grubości, pełnej grubości oraz IV stopnia, z uwzględnieniem kryteriów American Burn Association do kwalifikacji pacjentów do specjalistycznych ośrodków. Do oceny TBSA stosuje się m.in. Regułę dziewiątek (np. każda noga 18%, głowa i szyja 9%, okolica krocza 1%) oraz diagramy Lund-Browdera u dzieci. Diagnostyka laboratoryjna obejmuje morfologię krwi, panel metaboliczny, karboksyhemoglobinę, gazometrię tętniczą oraz posiewy rany, natomiast obrazowanie (TK, bronchoskopia światłowodowa, USG kontrastowe, LDI) wspomaga ocenę głębokości oparzenia i wykrywanie powikłań, takich jak uraz inhalacyjny. Biomarkery, takie jak prokalcytonina (czułość 73%, swoistość 75%) i CRP (czułość 86%, swoistość 54%), wspierają diagnostykę sepsy, choć ich interpretacja jest utrudniona przez reakcję zapalną po oparzeniu.
badanie fizykalne, badanie histologiczne, białko C-reaktywne, biomarker, całkowita powierzchnia ciała, centrum leczenia oparzeń, gazometria tętnicza, głębokie uczenie, karboksyhemoglobina, morfologia krwi, oparzenie, oparzenie chemiczne, oparzenie częściowej grubości, oparzenie kontaktowe, oparzenie pełnej grubości, oparzenie powierzchowne, panel metaboliczny, peptyd natriuretyczny, posiew z rany, prokalcytonina, rana oparzeniowa, reguła dziewiątek, sepsa, sztuczna inteligencja, TBSA, tomografia komputerowa, uczenie maszynowe, uraz inhalacyjny, uraz oparzeniowy, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączki krwotoczne – Diagnostyka i diagnoza
Gorączki krwotoczne to grupa ciężkich chorób wirusowych o nagłym początku, manifestujących się gorączką, bólami mięśni i głowy, zmęczeniem oraz w ciężkich przypadkach objawami krwotocznymi. Diagnostyka w początkowej fazie jest utrudniona ze względu na niespecyficzne objawy, a szybkie rozpoznanie jest kluczowe ze względu na wysoką zakaźność i śmiertelność. Wirusy wywołujące te choroby należą do rodzin Arenaviridae, Bunyaviridae, Filoviridae i Flaviviridae. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad epidemiologiczny, izolację pacjenta, powiadomienie zespołu kontroli zakażeń oraz kontakt z departamentem zdrowia. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukopenię lub leukocytozę, trombocytopenię, hemokoncentrację, podwyższone enzymy wątrobowe, hipoalbuminemię i białkomocz. Podstawowe testy to morfologia krwi, panel metaboliczny, badania koagulologiczne, próby wątrobowe oraz badania w kierunku infekcji bakteryjnych.
Arenaviridae, badania koagulologiczne, białkomocz, Bunyaviridae, dur brzuszny, Filoviridae, Flaviviridae, gorączka denga, gorączka Ebola, gorączka krwotoczna, gorączka krwotoczna denga, gorączka Lassa, hemokoncentracja, hipoalbuminemia, immunodyfuzja, immunofluorescencja, immunohistochemia, izolacja wirusa, krew utajona w kale, krwiomocz, krymsko-kongijska gorączka krwotoczna, leukocytoza, leukopenia, malaria, morfologia krwi, morfologia krwi z rozmazem, objaw krwotoczny, panel metaboliczny, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, RT-PCR, testy funkcji wątroby, trombocytopenia, wirus Marburg, wirusy gorączek krwotocznych - Leksykon chorób i schorzeń
Demencja czołowo-skroniowa – Diagnostyka i diagnoza
Demencja czołowo-skroniowa (FTD) to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne charakteryzujące się zanikiem płatów czołowych i/lub skroniowych mózgu. Diagnostyka FTD jest wyzwaniem klinicznym ze względu na brak pojedynczego testu diagnostycznego oraz nakładanie się objawów z innymi chorobami, takimi jak choroba Alzheimera, depresja czy choroba Parkinsona. Średni czas do prawidłowej diagnozy wynosi około 3,6 roku. Rozpoznanie opiera się na szczegółowym wywiadzie medycznym, badaniu neurologicznym, ocenie neuropsychologicznej (w tym funkcji wykonawczych, fluencji słownej i rozumienia słów) oraz badaniach obrazowych mózgu (MRI, CT, FDG-PET, SPECT). Charakterystyczne dla FTD są deficyty funkcji wykonawczych, hipometabolizm czołowy i/lub skroniowy w PET oraz zanik obustronny lub asymetryczny płatów czołowych i skroniowych w MRI/CT. Badania laboratoryjne i płynu mózgowo-rdzeniowego służą głównie wykluczeniu innych przyczyn, a biomarkery takie jak łańcuch lekki neurofilamentu są obecnie badane pod kątem diagnostyki FTD.
apatia, badania genetyczne, badania tarczycy, badanie neurologiczne, badanie pośmiertne, biomarkery płynu mózgowo-rdzeniowego, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, demencja czołowo-skroniowa, fluencja słowna, funkcje wykonawcze, obturacyjny bezdech senny, ocena neuropsychologiczna, otępienie naczyniowe, otępienie z ciałami Lewy’ego, panel metaboliczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozytonowa tomografia emisyjna, punkcja lędźwiowa, rezonans magnetyczny, terapia mowy, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, tomografia komputerowa, wariant behawioralny FTD, wariant językowy FTD, wariant semantyczny, zaburzenia językowe - Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak t-komórkowy skóry – Diagnostyka i diagnoza
Chłoniak T-komórkowy skóry (CTCL) to rzadki, heterogeniczny nowotwór nieziarniczy, charakteryzujący się złośliwym rozrostem limfocytów T lokalizujących się pierwotnie w skórze. Diagnostyka CTCL jest wyzwaniem ze względu na powolny przebieg choroby, niespecyficzne objawy kliniczne przypominające łagodne dermatozy (np. wyprysk, łuszczyca) oraz często ujemne lub niejednoznaczne wyniki wczesnych biopsji. Średni czas od pojawienia się pierwszych objawów do rozpoznania wynosi około 3 lata. Kluczowe w diagnostyce są: dokładne badanie fizykalne skóry i węzłów chłonnych, biopsja skóry z oceną histopatologiczną i immunohistochemiczną (w tym immunofenotypowanie wykazujące obecność komórek T CD4+ z utratą markerów CD2, CD3, CD5, CD7 oraz zaburzeniem stosunku CD4/CD8 >10), badania krwi (morfologia, cytometria przepływowa, badania molekularne wykrywające klonalność TCR) oraz badania obrazowe (CT, PET/CT, MRI) w celu oceny zaawansowania choroby. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. wyprysk, łuszczycę, parapsoriasis i zakażenia skórne. W przypadku zespołu Sézary’ego (SS) rozpoznanie opiera się na obecności ≥1000 komórek Sézary’ego/μl we krwi, nieprawidłowościach immunofenotypowych i klonalności limfocytów T.
aberracja chromosomowa, badanie cytogenetyczne, badanie immunofenotypowe, biopsja skóry, biopsja szpiku kostnego, biopsja węzła chłonnego, chłoniak T-komórkowy skóry, cytometria przepływowa, erytrodermia, hematopatologia, hybrydyzacja fluorescencyjna in situ, immunofenotypowanie, limfocyt T CD4+, morfologia krwi z rozmazem, panel metaboliczny, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor komórek T, rezonans magnetyczny, stopień zaawansowania choroby, technika immunohistochemiczna, tomografia komputerowa, trudność diagnostyczna, zespół Sézary’ego, ziarniniak grzybiasty - Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka raka odbytnicy opiera się na wieloetapowym procesie obejmującym wywiad, badanie per rectum (DRE), endoskopię (kolonoskopia, sigmoidoskopia, rektoskopia sztywna) oraz biopsję z oceną histopatologiczną i molekularną (m.in. MSI, mutacje EGFR, KRAS, BRAF). Badania obrazowe, takie jak TK klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy oraz MRI miednicy, są kluczowe dla oceny zaawansowania miejscowego i obecności przerzutów, z MRI jako badaniem z wyboru do oceny głębokości naciekania guza i zajęcia węzłów chłonnych. Endorektalne USG wspomaga różnicowanie guzów T1 i T2. W diagnostyce uzupełniającej stosuje się markery laboratoryjne, w tym CEA, oraz testy na krew utajoną w kale (FIT, gFOBT). Ocena zaawansowania według systemu TNM (Tis-T4, N0-N2, M0-M1) umożliwia klasyfikację stadium od 0 do IV, co jest podstawą planowania leczenia.
antygen rakowo-zarodkowy, badanie histopatologiczne, badanie per rectum, biopsja, biopsja płynna, kolonoskopia, krew utajona w kale, morfologia krwi, mutacja genów, naprawa błędnie sparowanych zasad DNA, niedokrwistość, niestabilność mikrosatelitarna, obrazowanie dyfuzji, panel metaboliczny, PET-CT, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny miednicy, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sigmoidoskopia, system TNM, tomografia komputerowa, wirtualna kolonoskopia, zespół Lyncha