całkowita powierzchnia ciała
Całkowita powierzchnia ciała (BSA, Body Surface Area) to parametr określający łączny obszar zewnętrznej powierzchni ludzkiego ciała. Jest istotnym wskaźnikiem klinicznym, powszechnie wykorzystywanym w praktyce medycznej do obliczania dawek leków (szczególnie cytostatyków, antybiotyków), oceny zapotrzebowania płynowego w przypadku oparzeń, monitorowania funkcji nerek i serca, a także do standaryzacji parametrów fizjologicznych.
Istnieje kilka uznanych wzorów służących do obliczania całkowitej powierzchni ciała, wśród których najpopularniejsze to wzór Dubois i Dubois (z 1916 roku), wzór Mosteller, wzór Haycrocka czy formuła Boyda. Najprostszą i najczęściej stosowaną w praktyce klinicznej jest formuła Mosteller: BSA (m²) = √(wzrost [cm] × masa ciała [kg] / 3600). Wartość referencyjna dla dorosłego człowieka wynosi około 1,7-1,9 m².
W przypadku oparzeń całkowitą powierzchnię ciała wykorzystuje się do oceny rozległości uszkodzeń. Reguła dziewiątek Wallace’a oraz tablice Lunda i Browdera pozwalają na szybkie określenie procentu poparzonej powierzchni w stosunku do całkowitej powierzchni ciała pacjenta. Dokładne obliczenie BSA jest również niezbędne w protokołach leczenia onkologicznego, gdzie dawkowanie leków przelicza się na metr kwadratowy powierzchni ciała.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Oparzenia – Epidemiologia
Oparzenia stanowią istotny problem zdrowia publicznego, charakteryzujący się wysoką zachorowalnością i śmiertelnością, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach, gdzie odnotowuje się około 180 000 zgonów rocznie. Epidemiologia oparzeń wykazuje multimodalny rozkład wieku, z największą podatnością u dzieci poniżej 5 lat oraz wzrostem zachorowalności u osób powyżej 45 roku życia. Mężczyźni stanowią około 66-70% przypadków. Główne etiologie to oparzenia płomieniem (41,7%), wrzątkiem (32,2%), kontaktowe (10,8%), chemiczne (3,7%) i elektryczne (2,9%). Śmiertelność szpitalna wynosi średnio 3,1%, z wyższą śmiertelnością w przypadku rozległych oparzeń wymagających leczenia chirurgicznego i wentylacji mechanicznej (17,8%). Kluczowe czynniki ryzyka śmiertelności to wiek powyżej 80 lat, wysoki wynik w skali ABSI, uraz inhalacyjny, choroby współistniejące układu sercowo-naczyniowego, oparzenia pełnej grubości oraz duży procent spalonej powierzchni ciała (TBSA). Powikłania szpitalne obejmują sepsę (16,6%), ostre uszkodzenie nerek (7,9%) oraz powikłania sercowo-naczyniowe (5,9%).
całkowita powierzchnia ciała, gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, Klebsiella, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lata życia z niepełnosprawnością, napromieniowanie, niewydolność oddechowa, oparzenie, oparzenie chemiczne, oparzenie elektryczne, oparzenie kontaktowe, oparzenie pełnej grubości, oparzenie termiczne, ostre uszkodzenie nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, Pseudomonas aeruginosa, sepsa, standaryzowany wiekowo wskaźnik, uraz inhalacyjny, utracone lata życia, zachorowalność i śmiertelność, zakażenie rany, zakrzepica żył głębokich, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa