metylomalonylo-CoA
Metylomalonylo-CoA to związek chemiczny będący pośrednim metabolitem w procesie przemiany kwasów tłuszczowych o nieparzystej liczbie atomów węgla oraz aminokwasów rozgałęzionych (walina, izoleucyna). Struktura ta powstaje przez przyłączenie grupy metylowej do malonylo-CoA, co ma kluczowe znaczenie w szlaku metabolicznym prowadzącym do powstawania bursztynylo-CoA.
W organizmie ludzkim metylomalonylo-CoA ulega przekształceniu do sukcynylo-CoA dzięki działaniu enzymu mutazy metylomalonylo-CoA, który wymaga obecności witaminy B12 (kobalaminy) jako kofaktora. Zaburzenia tego procesu prowadzą do rozwoju acydurii metylomaloniowej – choroby metabolicznej charakteryzującej się zwiększonym wydalaniem kwasu metylomaloniowego z moczem.
Diagnostyka zaburzeń szlaku metylomalonylo-CoA ma istotne znaczenie kliniczne w wykrywaniu wrodzonych błędów metabolizmu oraz w ocenie niedoboru witaminy B12. Zwiększone stężenie kwasu metylomaloniowego w surowicy krwi lub moczu może wskazywać na deficyt kobalaminy, nawet przy prawidłowych poziomach witaminy B12 w surowicy, co czyni go czułym wskaźnikiem biochemicznym w diagnostyce różnicowej anemii megaloblastycznej i neuropatii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Anemia z niedoboru witamin – Patofizjologia i mechanizm
Anemia z niedoboru witamin, głównie witaminy B12 (kobalaminy) i kwasu foliowego (B9), charakteryzuje się produkcją makrocytarnych, nieprawidłowo funkcjonujących erytrocytów, co prowadzi do upośledzonego transportu tlenu. Witamina B12 jest kofaktorem dla enzymów syntazy metioniny i mutazy metylomalonylo-CoA, a jej niedobór skutkuje akumulacją homocysteiny i kwasu metylomalonowego (MMA), zaburzeniami syntezy DNA oraz apoptozą prekursorów erytrocytów w szpiku. Niedokrwistość złośliwa, będąca autoimmunologicznym zanikiem komórek okładzinowych żołądka i czynnika wewnętrznego, jest najczęstszą przyczyną klinicznie jawnego niedoboru B12. Diagnostyka opiera się na stężeniach witaminy B12 (<148-185 pmol/l), MMA, homocysteiny oraz obecności przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu. Niedobór kwasu foliowego, często związany z zaburzeniami wchłaniania (np. celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna) lub niedostateczną podażą, prowadzi do podobnych zmian morfologicznych, jednak bez objawów neurologicznych i z prawidłowym MMA.
achlorhydria, anemia megaloblastyczna, anemia z niedoboru witamin, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, czynnik wewnętrzny, demielinizacja włókien nerwowych, hemoliza wewnątrzszpikowa, homocysteina, inhibitor pompy protonowej, kwas foliowy, kwas metylomalonowy, małopłytkowość, megaloblasty, metylomalonylo-CoA, mutaza metylomalonylo-CoA, niedokrwistość złośliwa, nieefektywna erytropoeza, pancytopenia, podostre złożone zwyrodnienie rdzenia kręgowego, przeciwciała przeciwko czynnikowi wewnętrznemu, rozszczep kręgosłupa, syntaza metioniny, szpik kostny, wady cewy nerwowej, witamina B12, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka