zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka

Zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka (atrophic gastritis) to przewlekły proces zapalny charakteryzujący się stopniową utratą gruczołów żołądkowych i ich zastępowaniem przez tkankę łączną włóknistą lub komórki nabłonkowe jelitowe. Proces ten prowadzi do zaniku prawidłowej błony śluzowej żołądka.

Etiologicznie wyróżnia się dwa główne typy zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka: typ A – autoimmunologiczny, dotyczący głównie trzonu i dna żołądka, oraz typ B – związany z infekcją Helicobacter pylori, obejmujący przede wszystkim część przedodźwiernikową. W typie autoimmunologicznym występują przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym i czynnikowi wewnętrznemu, co prowadzi do niedoboru witaminy B12 i niedokrwistości złośliwej.

Zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka jest istotnym stanem przedrakowym – zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka typu jelitowego od 4 do 6 razy. Dodatkowo prowadzi do zaburzeń wydzielania kwasu solnego (hipochlorhydrii lub achlorhydrii), niedoboru czynnika wewnętrznego oraz podwyższonego stężenia gastryny w surowicy krwi, co może skutkować rozwojem guzów neuroendokrynnych.

Diagnostyka obejmuje badania endoskopowe z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, testy na obecność H. pylori oraz badania serologiczne wykrywające przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym i czynnikowi wewnętrznemu. Pacjenci z zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka wymagają regularnego nadzoru endoskopowego ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju zmian nowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl