Właściwości farmakodynamiczne leku Esomeprazol Towa

Esomeprazol Towa należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w zaburzeniach wydzielania kwasu solnego, dokładniej do inhibitorów pompy protonowej (kod ATC: A02BC05). Produkt leczniczy występuje w postaci kapsułek dojelitowych twardych, w dawkach 20 mg i 40 mg ezomeprazolu (w postaci ezomeprazolu sodowego).¹

Mechanizm działania

Ezomeprazol jest S-izomerem omeprazolu, który działa poprzez specyficzny ukierunkowany mechanizm zmniejszenia wydzielania kwasu w żołądku. Jako specyficzny inhibitor pompy protonowej w komórkach okładzinowych błony śluzowej żołądka, wykazuje podobne właściwości farmakodynamiczne do obydwu izomerów (R i S) omeprazolu.²

Mechanizm działania ezomeprazolu opiera się na jego właściwościach słabej zasady, która osiąga duże stężenie w silnie kwaśnym środowisku kanalików wydzielniczych komórek okładzinowych żołądka. W tym środowisku ezomeprazol ulega przekształceniu do czynnej postaci, która hamuje aktywność enzymu pompy protonowej – H+, K+ -ATP-azy. W rezultacie dochodzi do zahamowania zarówno podstawowego, jak i stymulowanego wydzielania kwasu w żołądku.³

Efekty farmakodynamiczne

Działanie ezomeprazolu po podaniu doustnym dawki 20 mg lub 40 mg pojawia się szybko – w ciągu jednej godziny od podania. Badania wykazały, że ezomeprazol w dawce 20 mg przyjmowany raz na dobę przez 5 dni, zmniejsza maksymalne wydzielanie kwasu solnego po stymulacji pentagastryną aż o 90%. Pomiar przeprowadzono 6-7 godzin po podaniu leku w piątym dniu terapii.⁴

U pacjentów z objawami choroby refluksowej przełyku, którzy otrzymywali ezomeprazol doustnie w dawce 20 mg lub 40 mg przez 5 dni, obserwowano utrzymywanie się wartości pH w żołądku powyżej 4 odpowiednio przez 13 i 17 godzin na dobę. Przeprowadzone badania wykazały, że odsetek pacjentów, u których pH soku żołądkowego utrzymywało się powyżej 4 przez określony czas, przedstawiał się następująco:⁵

Badania potwierdziły związek między hamowaniem wydzielania kwasu a ekspozycją na ezomeprazol, wykorzystując AUC jako parametr zastępczy dla stężeń leku w osoczu.⁶

Skuteczność kliniczna

Stosowanie ezomeprazolu w dawce 40 mg na dobę prowadzi do zagojenia zmian związanych z refluksowym zapaleniem przełyku u około 78% pacjentów już po 4 tygodniach leczenia. Wydłużenie terapii do 8 tygodni przy zastosowaniu tej samej dawki zwiększa skuteczność leczenia do 93%.⁷

W leczeniu zakażenia Helicobacter pylori, podawanie ezomeprazolu w dawce 20 mg dwa razy na dobę w skojarzeniu z odpowiednimi antybiotykami przez tydzień prowadzi do eradykacji patogenu u około 90% pacjentów. Co istotne, w przypadku niepowikłanej choroby wrzodowej dwunastnicy, po tygodniowym leczeniu eradykacyjnym nie jest konieczne kontynuowanie terapii lekami zmniejszającymi wydzielanie kwasu w celu uzyskania zagojenia wrzodu oraz ustąpienia objawów.⁸

Przeprowadzone badania kliniczne potwierdziły wyższą skuteczność ezomeprazolu w porównaniu z ranitydyną w leczeniu wrzodów żołądka u pacjentów przyjmujących niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym także działające selektywnie na COX-2.⁹

Ponadto, w dwóch innych badaniach klinicznych wykazano, że ezomeprazol był skuteczniejszy niż placebo w zapobieganiu wrzodom żołądka i dwunastnicy u pacjentów w wieku powyżej 60 lat i/lub z chorobą wrzodową w wywiadzie, którzy stosowali NLPZ, w tym leki działające selektywnie na COX-2.^{60 lat i (lub) z chorobą wrzodową w wywiadzie) przyjmujących NLPZ, w tym działających selektywnie na COX-2.”>10}

Zastosowanie w krwawieniach wrzodowych

Skuteczność ezomeprazolu w leczeniu krwawień wrzodowych została potwierdzona w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo. Pacjenci z endoskopowo potwierdzonym krwawieniem wrzodowym, sklasyfikowanym według skali Forresta jako stopień Ia (9%), Ib (43%), IIa (38%) lub IIb (10%), zostali losowo przydzieleni do grupy otrzymującej ezomeprazol w postaci roztworu do wlewów (n=375) lub do grupy otrzymującej placebo (n=389).¹¹

Po hemostazie endoskopowej pacjenci otrzymywali albo 80 mg ezomeprazolu we wlewie dożylnym przez 30 minut, po czym następował ciągły wlew w tempie 8 mg na godzinę, albo placebo przez 72 godziny. Po tym wstępnym okresie wszyscy pacjenci otrzymywali doustnie 40 mg ezomeprazolu przez kolejne 27 dni w celu zobojętniania kwasów.¹²

Wyniki badania wykazały, że w ciągu pierwszych 3 dni ponowne krwawienie wystąpiło u 5,9% pacjentów z grupy leczonej ezomeprazolem w porównaniu do 10,3% pacjentów w grupie placebo. W okresie 30 dni po terapii występowanie ponownego krwawienia w grupie leczonej ezomeprazolem wyniosło 7,7% w porównaniu do 13,6% w grupie placebo, co potwierdza skuteczność leku w zapobieganiu nawrotom krwawienia.¹³

Efekty długotrwałego stosowania

Podczas leczenia lekami przeciwwydzielniczymi dochodzi do zwiększenia stężenia gastryny w surowicy w odpowiedzi na zmniejszenie wydzielania kwasu solnego. Dodatkowo obserwuje się zwiększenie stężenia chromograniny A (CgA) z powodu zmniejszonej kwasowości wewnątrzżołądkowej. Istotną informacją dla personelu medycznego jest fakt, że zwiększone stężenie CgA może zaburzać diagnostykę guzów neuroendokrynnych. Z tego powodu zaleca się przerwanie leczenia inhibitorami pompy protonowej na okres od 5 dni do 2 tygodni przed pomiarem stężenia CgA, co umożliwia powrót stężenia tego markera do zakresu referencyjnego.¹⁴

U dorosłych pacjentów oraz u dzieci obserwowano zwiększenie liczby komórek ECL (enterochromaffin-like cells) podczas długotrwałego stosowania ezomeprazolu. Zjawisko to jest prawdopodobnie spowodowane zwiększonym stężeniem gastryny w surowicy, jednak uważa się je za nieistotne klinicznie.¹⁵

Długotrwałe leczenie lekami zmniejszającymi wydzielanie kwasu solnego w żołądku może prowadzić do nieznacznego wzrostu częstości występowania torbieli gruczołowych żołądka. Zmiany te są uznawane za fizjologiczne następstwo znacznego zahamowania wydzielania kwasu, mają charakter łagodny i wydają się być przemijające.¹⁶

Zmniejszona kwaśność soku żołądkowego, spowodowana różnymi czynnikami, w tym stosowaniem inhibitorów pompy protonowej, może prowadzić do zwiększenia liczby bakterii w żołądku, które normalnie występują w przewodzie pokarmowym. Stosowanie inhibitorów pompy protonowej może nieznacznie zwiększać ryzyko zakażeń pokarmowych wywołanych przez bakterie takie jak Salmonella, Campylobacter oraz prawdopodobnie również Clostridium difficile, szczególnie u pacjentów hospitalizowanych.¹⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Przeprowadzono badanie z udziałem dzieci i młodzieży (w wieku od poniżej 1 roku do 17 lat) z GERD, leczonych długotrwale inhibitorami pompy protonowej. Wyniki wykazały, że u 61% badanych dzieci wystąpiła niewielkiego stopnia hiperplazja komórek ECL. Należy podkreślić, że znaczenie kliniczne tej zmiany nie jest znane, a w trakcie badania nie stwierdzono rozwoju zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka ani rakowiaka.<sup data-drug="Esomeprazol Towa" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu z udziałem dzieci i młodzieży (w wieku 18