polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych
Polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych (RFLP – Restriction Fragment Length Polymorphism) to technika genetyczna pozwalająca na identyfikację różnic w sekwencjach DNA między osobnikami. Metoda ta opiera się na wykorzystaniu enzymów restrykcyjnych, które rozpoznają i przecinają specyficzne sekwencje nukleotydowe.
W procedurze RFLP, materiał genetyczny jest trawiony enzymami restrykcyjnymi, a powstałe fragmenty DNA rozdzielane są za pomocą elektroforezy żelowej. Różnice w sekwencji DNA między osobnikami (polimorfizmy) mogą powodować zmiany w miejscach rozpoznawanych przez enzymy, co prowadzi do powstania fragmentów o różnej długości, tworzących charakterystyczny wzór prążków.
Technika RFLP znalazła szerokie zastosowanie w diagnostyce medycznej do wykrywania mutacji genetycznych i polimorfizmów związanych z chorobami dziedzicznymi, w badaniach genetyczno-populacyjnych, medycynie sądowej oraz w analizie pokrewieństwa. Choć współcześnie została w dużej mierze zastąpiona przez nowocześniejsze techniki molekularne (jak PCR czy sekwencjonowanie), pozostaje wartościowym narzędziem w niektórych zastosowaniach klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Talasemia – Diagnostyka i diagnoza
Talasemia to dziedziczne zaburzenie charakteryzujące się nieprawidłową syntezą hemoglobiny, prowadzącą do niedokrwistości mikrocytarnej i hipochromicznej o różnym nasileniu. Diagnostyka opiera się na pełnej morfologii krwi (CBC) wykazującej zmniejszone MCV, MCH oraz poziom hemoglobiny, rozmazie krwi obwodowej z obecnością mikrocytozy, hipochromii, poikilocytozy i krwinek tarczowatych oraz badaniach hemoglobiny metodami elektroforezy, HPLC lub CZE. W beta-talasemii minor obserwuje się podwyższenie HbA2 powyżej 3,5-4%, a w alfa-talasemii obecność HbH lub hemoglobiny Barts. Badania genetyczne, w tym PCR, sekwencjonowanie genu HBB oraz analiza delecji w genach HBA1 i HBA2, stanowią złoty standard diagnostyczny, umożliwiając precyzyjne określenie mutacji i potwierdzenie rozpoznania, co jest kluczowe dla rokowania i poradnictwa genetycznego.
alfa-talasemia, amniocenteza, beta-talasemia minor, beta+-talasemia, biopsja kosmówki, chelacja żelaza, elektroforeza hemoglobiny, hemoglobina H, hipochromia, kordocenteza, mikrocytoza, morfologia krwi, niedokrwistość mikrocytarna, polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych, poradnictwo genetyczne, reakcja łańcuchowa polimerazy, rozmaz krwi obwodowej, sekwencjonowanie genu, sekwencjonowanie następnej generacji, synteza hemoglobiny, talasemia, terapia genowa, test Guthriego, transplantacja szpiku kostnego, wysokosprawna chromatografia cieczowa, zaburzenie krwi - Leksykon chorób i schorzeń
Mutacja czynnika v leiden – Diagnostyka i diagnoza
Mutacja czynnika V Leiden, będąca najczęstszą genetyczną przyczyną trombofilii dziedzicznej w populacji kaukaskiej (występuje u około 5% tej populacji), polega na mutacji punktowej c.1601G>A (p.Arg534Gln) w genie F5, prowadzącej do oporności na aktywowane białko C (APC). Ta oporność skutkuje zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), które u heterozygot wzrasta 4-8-krotnie (ryzyko 1 na 125-250 rocznie), a u homozygot nawet do 80-krotnego (ryzyko 1 na 12). Diagnostyka obejmuje testy funkcjonalne oporności na APC (stosunek aPTT z i bez APC) oraz potwierdzenie mutacji za pomocą analizy DNA (PCR, PCR-RFLP, Real-time PCR). Wskazania do badań to m.in. pierwszy epizod VTE przed 50. rokiem życia, nawracające zakrzepy, zakrzepica w nietypowych lokalizacjach, VTE w ciąży lub podczas stosowania hormonalnej terapii. Testy funkcjonalne mogą być fałszywie dodatnie u pacjentów przyjmujących inhibitory trombiny lub czynnika Xa oraz w obecności antykoagulanta toczniowego, dlatego interpretacja wyników wymaga korelacji klinicznej.
aktywowane białko C, antykoagulant toczniowy, antytrombina, białko C, białko S, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, doustne środki antykoncepcyjne, homocysteina, homozygotyczność, hormonalna terapia zastępcza, kaskada krzepnięcia, mutacja czynnika V Leiden, mutacja genu protrombiny, oporność na aktywowane białko C, PCR w czasie rzeczywistym, polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych, reakcja łańcuchowa polimerazy, reduktaza metylenotetrahydrofolianowa, trombofilia dziedziczna, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa