środek wazokonstrykcyjny

Środek wazokonstrykcyjny (naczyniozwężający) to substancja, która powoduje skurcz mięśni gładkich w ścianach naczyń krwionośnych, prowadząc do zwężenia ich światła i zmniejszenia przepływu krwi przez dany obszar. Mechanizm działania większości tych substancji opiera się na stymulacji receptorów alfa-adrenergicznych lub na bezpośrednim wpływie na mięśnie gładkie naczyń.

W praktyce klinicznej środki wazokonstrykcyjne znajdują zastosowanie w różnych sytuacjach: do podnoszenia ciśnienia tętniczego w stanach wstrząsu (np. noradrenalina, fenylefryna), do miejscowego hamowania krwawienia (np. adrenalina), do wydłużania działania leków miejscowo znieczulających (np. adrenalina dodawana do lidokainy) oraz do zmniejszania obrzęku błon śluzowych (np. oksymetazolina, ksylometazolina w preparatach do nosa).

Stosowanie środków wazokonstrykcyjnych wymaga ostrożności, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem tętniczym, jaskrą czy przerostem gruczołu krokowego. Długotrwałe stosowanie miejscowych środków wazokonstrykcyjnych może prowadzić do tzw. wtórnego przekrwienia (rhinitis medicamentosa w przypadku kropli do nosa), charakteryzującego się paradoksalnym nasileniem objawów po zaprzestaniu stosowania leku.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl