interakcja lek-lek

Interakcje lek-lek to zjawisko, które występuje, gdy jednoczesne podawanie dwóch lub więcej substancji leczniczych prowadzi do zmiany działania farmakologicznego co najmniej jednego z nich. Mechanizmy interakcji mogą być farmakodynamiczne (gdy leki konkurują o te same receptory lub działają synergistycznie) lub farmakokinetyczne (gdy jeden lek wpływa na wchłanianie, dystrybucję, metabolizm lub wydalanie drugiego).

Konsekwencje interakcji lek-lek mogą być różnorodne, od zmniejszenia skuteczności terapeutycznej, przez nasilenie działań niepożądanych, aż do wystąpienia poważnych powikłań, czasami zagrażających życiu. Szczególnie narażeni na niekorzystne interakcje są pacjenci w wieku podeszłym, osoby z niewydolnością wątroby lub nerek oraz chorzy przyjmujący wiele leków jednocześnie (polipragmazja).

W praktyce klinicznej istotne jest systematyczne monitorowanie potencjalnych interakcji, zwłaszcza przy wprowadzaniu nowego leku do terapii wielolekowej. Lekarz powinien uwzględniać możliwe interakcje przy planowaniu farmakoterapii, korzystając z dostępnych baz danych i programów wspomagających. W przypadku konieczności stosowania leków wchodzących w interakcje, zaleca się modyfikację dawkowania, zmianę schematu podawania lub regularne monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Hyplafin 5 mg

Produkt leczniczy Hyplafin zawierający 5 mg finasterydu cechuje się niskim potencjałem interakcji lekowych, co potwierdzają liczne badania kliniczne. Finasteryd jest metabolizowany głównie przez układ cytochromu P450 3A4, jednak nie wykazuje istotnego wpływu na ten enzym, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Badania nie wykazały klinicznie istotnych interakcji finasterydu z lekami takimi jak propranolol, digoksyna, glibenklamid, warfaryna, teofilina czy fenazon. Teoretycznie inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie finasterydu, a induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą je obniżać, jednak ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa finasterydu, zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego.
antykoagulant, astma, azolowy lek przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk, cukrzyca typu 2, cytochrom P450 3A4, digoksyna, działanie niepożądane finasterydu, erytromycyna, farmakoterapia wielolekowa, fenazon, fenytoina, finasteryd, glibenklamid, Hyplafin, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lek-lek, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwbólowy, lek rozszerzający oskrzela, makrolidowy antybiotyk, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, POChP, propranolol, ryfampicyna, teofilina, warfaryna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica, zawrót głowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tresuvi 10 mg/ml

Tresuvi, zawierający treprostynil sodowy w stężeniu 10 mg/ml, charakteryzuje się przewidywalną, liniową farmakokinetyką z szybkim osiągnięciem stanu stacjonarnego w ciągu 15-18 godzin po rozpoczęciu wlewu podskórnego lub dożylnego. Stężenie leku w osoczu jest proporcjonalne do dawki w zakresie 2,5-125 ng/kg mc./min, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawkowania. Okres półtrwania treprostynilu w fazie eliminacji zależy od czasu trwania wlewu: 1,32-1,42 godziny po 6-godzinnym wlewie, 4,61 godziny po wlewach trwających ponad 72 godziny oraz 2,93 godziny po podawaniu przez co najmniej trzy tygodnie. Objętość dystrybucji wynosi 1,11-1,22 l/kg, a klirens osoczowy 586,2-646,9 ml/kg mc./h, przy czym u pacjentów z BMI >30 kg/m² obserwuje się zmniejszony klirens, co może wymagać modyfikacji dawkowania.
badanie farmakokinetyczne, biorównoważność, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A, cytochrom P450, enzym CYP2C8, enzymy mikrosomalne, faza eliminacji, glukuronid treprostynilu, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lek-lek, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, metabolizm treprostynilu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie podskórne, roztwór do infuzji, stan stacjonarny, treprostynil sodowy, wlew dożylny, wlew podskórny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia 4 mg/ml

Tapentadol w postaci roztworu doustnego (4 mg/ml) wykazuje farmakokinetykę porównywalną do tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu, z szybkim i całkowitym wchłanianiem oraz średnią biodostępnością bezwzględną około 32% z powodu metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po około 1,25 godziny, a parametry farmakokinetyczne (Cmax, AUC) rosną proporcjonalnie do dawki w zakresie terapeutycznym. Przy wielokrotnym podawaniu (co 6 godzin, dawki 75-175 mg) współczynnik akumulacji wynosi 1,4-1,7 dla substancji macierzystej i 1,7-2,0 dla metabolitu O-glukuronidu, a stabilne stężenie osiągane jest drugiego dnia terapii. Spożycie wysokotłuszczowego, wysokokalorycznego posiłku zwiększa AUC o 25% i Cmax o 16%, jednak nie wpływa klinicznie istotnie na skuteczność leku, co pozwala na stosowanie Palexii niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vz 540 ± 98 l po podaniu dożylnym) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%).
biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, dysfagia, farmakokinetyka populacyjna, glukuronidacja tapentadolu, hydroksytapentadol, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lek-lek, interakcja lekowa, klirens całkowity, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, Palexia, stężenie leku w surowicy, tapentadol, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami osocza, wiązanie z białkami surowicy, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atimos 12 mcg/dawkę odmierzoną

Formoterol fumaranu dwuwodny, substancja czynna preparatu Atimos (12 µg/dawkę), wykazuje szybkie i liniowe wchłanianie po podaniu wziewnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym około 15 minut po inhalacji, co jest szybsze niż w przypadku formoterolu w postaci proszku do inhalacji. Wchłanianie po podaniu doustnym jest również szybkie, z maksymalnym stężeniem osiąganym w ciągu 30 minut do 1 godziny, a farmakokinetyka pozostaje liniowa dla dawek od 20 do 300 µg. Formoterol wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (61-64%, w tym 34% z albuminami) i nie wykazuje nasycenia miejsc wiązania w dawkach terapeutycznych. Metabolizm leku odbywa się głównie przez glukuronizację i O-demetylację, z udziałem izoenzymów CYP450 (CYP2D6, CYP2C19, CYP2C9, CYP2A6), co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Nie obserwuje się autoindukcji ani zahamowania metabolizmu przy wielokrotnym podawaniu.
aerozol inhalacyjny, albuminy, autoindukcja, biotransformacja, CYP2A6, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, formoterol fumaranu dwuwodnego, glukuronizacja, interakcja lek-lek, izoenzymy cytochromu P450, klirens nerkowy, kwas glukuronowy, O-demetylacja, okres półtrwania, proszek do inhalacji, stężenie leku we krwi, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zahamowanie metabolizmu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Requip 0,25 mg

Ropinirol, substancja czynna leku Requip, charakteryzuje się biodostępnością około 50% (zakres 36-57%) po podaniu doustnym oraz szybkim wchłanianiem z Tmax około 1,5 godziny na czczo. Spożycie posiłku wysokotłuszczowego wydłuża Tmax o 2,6 godziny i zmniejsza Cmax o około 25%, co należy uwzględnić w planowaniu terapii. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (10-40%) oraz dużą objętość dystrybucji (~7 L/kg), co umożliwia przenikanie przez barierę krew-mózg. Metabolizm ropinirolu odbywa się głównie w wątrobie przez izoenzym CYP1A2, a metabolity są wydalane przez nerki. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 6 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa, co ułatwia dostosowanie dawkowania. Nie obserwuje się autoindukcji ani autoinhibicji metabolizmu, jednak występuje szeroka zmienność międzyosobnicza parametrów farmakokinetycznych.
aktywność dopaminergiczna, autoindukcja, bariera krew-mózg, biodostępność, choroba Parkinsona, cytochrom P450, farmakokinetyka, hemodializa, interakcja lek-lek, izoenzym CYP1A2, krańcowa niewydolność nerek, lipofilność, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, ropinirol, stężenie leku w osoczu, tabletka powlekana, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Azculem 25 mg/ml

Azacytydyna, będąca analogiem nukleozydowym, nie wykazuje istotnego udziału enzymów cytochromu P450 (CYP), UDP-glukuronozylotransferaz (UGT), sulfotransferaz (SULT) ani transferaz glutationowych (GST) w swoim metabolizmie, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. Badania in vitro wskazują na niskie prawdopodobieństwo hamowania lub indukcji enzymów CYP przez azacytydynę, jednak brak jest formalnych badań klinicznych dotyczących interakcji azacytydyny (produkt leczniczy Azculem) z innymi lekami, co wymaga ostrożności w terapii skojarzonej. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, hepatotoksyczność, sedację oraz zaburzenia nawodnienia.
analog nukleozydowy, anemia, azacytydyna, działania niepożądane układu pokarmowego, działanie sedatywne, funkcja nerek, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lek-lek, interakcje leków, izoenzymy cytochromu P450, leczenie wspomagające, lek hepatotoksyczny, lek mielosupresyjny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neutropenia, sulfotransferaza, terapia azacytydyną, transferaza glutationowa, trombocytopenia, UDP-glukuronozylotransferaza, żywa szczepionka
Leksykon substancji czynnych
Eszopiklon – Właściwości farmakokinetyczne

Eszopiklon, stosowany w leczeniu bezsenności, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1 godzinie. Wiązanie z białkami osocza wynosi 52-59%, co ogranicza ryzyko interakcji lek-lek. Metabolizm eszopiklonu zachodzi głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2E1, a jego eliminacja przebiega z okresem półtrwania około 6 godzin. Do 75% dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów, mniej niż 10% jako lek niezmieniony. Podanie po wysokotłuszczowym posiłku zmniejsza Cmax o 21% i opóźnia tmax o około 1 godzinę, nie wpływając na całkowitą ekspozycję (AUC). Farmakokinetyka eszopiklonu jest liniowa w zakresie dawek 1-6 mg, bez kumulacji przy podaniu raz na dobę.
bezsenność, biodostępność, ciężkie upośledzenie czynności wątroby, cytochrom P450, dawkowanie, dystrybucja, enzym CYP3A4, eszopiklon, farmakokinetyka eszopiklonu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja lek-lek, izomer, lek macierzysty, liniowa farmakokinetyka, ludzkie hepatocyty, metabolity, metabolizm eszopiklonu, okres półtrwania, przeciwwskazanie, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, tabletki powlekane, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zopiklon
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tresuvi 1 mg/ml

Treprostynil, podawany podskórnie lub dożylnie, osiąga stężenie w stanie stacjonarnym w osoczu w ciągu 15-18 godzin, z proporcjonalnością stężenia do dawki w zakresie 2,5-125 ng/kg mc./min. Biorównoważność między podskórnym a dożylnym podaniem przy dawce 10 ng/kg mc./min została potwierdzona. W 7-dniowym badaniu farmakokinetycznym u zdrowych ochotników stwierdzono dobową zmienność stężeń z dwoma szczytami (około 01:00 i 10:00) oraz dwoma minimami (około 07:00 i 16:00), gdzie stężenia maksymalne przewyższały minimalne o 20-30%. Okres półtrwania treprostynilu zależy od czasu trwania wlewu: 1,32-1,42 h po 6-godzinnym wlewie, 4,61 h po wlewie >72 h oraz 2,93 h po wlewie trwającym co najmniej 3 tygodnie. Objętość dystrybucji wynosi 1,11-1,22 l/kg, a klirens osoczowy 586,2-646,9 ml/kg mc./h, z obniżonym klirensem u pacjentów z BMI >30 kg/m².
biorównoważność, CYP2C8, cytochrom P450, dawka leku, działanie indukujące, faza eliminacji, glukuronid, interakcja lek-lek, klirens osoczowy, metabolizm leku, nadciśnienie wrotne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie podskórne, stężenie w stanie stacjonarnym, tętnicze nadciśnienie płucne, wlew podskórny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby