Właściwości farmakokinetyczne
Eszopiklon

Właściwości farmakokinetyczne eszopiklonu

Eszopiklon to substancja czynna stosowana w leczeniu bezsenności, dostępna na rynku m.in. w postaci tabletek powlekanych Esogno (1 mg, 2 mg lub 3 mg). Szczegółowa analiza właściwości farmakokinetycznych tej substancji pozwala na optymalizację leczenia i zrozumienie zachowania leku w organizmie pacjenta.¹

Wchłanianie i dystrybucja eszopiklonu

Wchłanianie eszopiklonu po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim przebiegiem. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest już po upływie 1 godziny od momentu podania doustnego, co wskazuje na dobrą biodostępność tej substancji.²

W zakresie dystrybucji eszopiklon charakteryzuje się stosunkowo słabym wiązaniem z białkami osocza, które wynosi 52-59%. Ta cecha ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ zmniejsza ryzyko interakcji lek-lek spowodowanych konkurencyjnym wiązaniem z białkami. Stosunek stężenia eszopiklonu krew/osocze jest mniejszy niż 1, co świadczy o braku selektywnego wychwytu przez czerwone krwinki.³

Metabolizm eszopiklonu

Po podaniu doustnym eszopiklon ulega intensywnemu metabolizmowi, głównie przez procesy utleniania i demetylacji. Głównymi metabolitami identyfikowanymi w osoczu są:

• (S)-zopiklonu N-tlenek
• (S)-N-demetylo zopiklon

⁴

Badania in vitro wykazały, że w metabolizmie eszopiklonu uczestniczą głównie enzymy CYP3A4 i CYP2E1 z rodziny cytochromu P450. Co istotne, badania przeprowadzone na ludzkich hepatocytach z użyciem eszopiklonu nie wykazały hamowania aktywności enzymów z rodziny CYP450, w tym 1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4. Jednoczesne podawanie eszopiklonu z ketokonazolem (silnym inhibitorem CYP3A4) powoduje zwiększoną ekspozycję na eszopiklon, co może mieć znaczenie kliniczne. Przewiduje się natomiast, że silne induktory CYP3A4 będą zmniejszać ogólnoustrojową ekspozycję na tę substancję.⁵

Eliminacja eszopiklonu

Po podaniu doustnym, eszopiklon jest eliminowany ze średnim okresem półtrwania (t₁/₂) wynoszącym około 6 godzin. Do 75% doustnej dawki racemicznego zopiklonu (eszopiklon jest izomerem S tego związku) jest wydalane z moczem, głównie w postaci metabolitów. Podobny profil wydalania oczekiwany jest dla eszopiklonu. Mniej niż 10% podanej doustnie dawki eszopiklonu jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej (jako lek macierzysty).⁶

Wpływ pożywienia na farmakokinetykę eszopiklonu

Badania przeprowadzone u zdrowych dorosłych wykazały, że podanie eszopiklonu po wysokotłuszczowym posiłku nie powoduje zmiany w całkowitej ekspozycji (AUC), jednak prowadzi do zmniejszenia średniego stężenia maksymalnego (Cmax) o 21% oraz opóźnienia osiągnięcia tego stężenia (tmax) o około 1 godzinę. Okres półtrwania pozostaje niezmieniony i wynosi około 6 godzin. Z praktycznego punktu widzenia, działanie eszopiklonu na sen może być nieznacznie zmniejszone, jeśli zostanie przyjęty z posiłkiem lub bezpośrednio po posiłku o dużej zawartości tłuszczu lub po obfitym posiłku.⁷

Liniowość lub nieliniowość farmakokinetyki

Istotną cechą farmakokinetyki eszopiklonu jest brak kumulacji po podaniu raz na dobę u zdrowych dorosłych. Ekspozycja na eszopiklon jest proporcjonalna do dawki w zakresie od 1 do 6 mg, co wskazuje na liniową farmakokinetykę w tym przedziale dawkowania.⁸

Farmakokinetyka eszopiklonu w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U osób w wieku 65 lat i starszych obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce eszopiklonu w porównaniu z młodszymi dorosłymi. Ekspozycja na eszopiklon (wyrażona jako AUC) zwiększa się o 41%, a eliminacja ulega nieznacznemu wydłużeniu, z okresem półtrwania wynoszącym około 9 godzin (w porównaniu do 6 godzin u młodszych dorosłych). Maksymalne stężenie (Cmax) pozostaje bez zmian. Ze względu na te zmiany farmakokinetyczne, dawka eszopiklonu u pacjentów w podeszłym wieku nie powinna przekraczać 2 mg.⁹

Wpływ płci i pochodzenia etnicznego

Badania farmakokinetyczne eszopiklonu wykazały brak istotnych różnic pomiędzy mężczyznami i kobietami. Farmakokinetyka eszopiklonu wydaje się być podobna we wszystkich grupach etnicznych, co sugeruje brak konieczności dostosowywania dawkowania w zależności od płci czy pochodzenia etnicznego pacjenta.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Przeprowadzono ocenę farmakokinetyki eszopiklonu w dawce 2 mg u pacjentów z różnym stopniem zaburzenia czynności wątroby. Wyniki wykazały, że u pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności wątroby ekspozycja na eszopiklon zwiększyła się dwukrotnie w porównaniu ze zdrowymi ochotnikami. Maksymalne stężenie (Cmax) i czas jego wystąpienia (tmax) nie uległy zmianie. Z uwagi na znaczne zwiększenie ekspozycji, eszopiklon jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności wątroby nie jest konieczne dostosowanie dawki.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

W badaniach farmakokinetyki eszopiklonu u osób z zaburzeniami czynności nerek, wykazano, że u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek występuje wzrost ekspozycji (AUC) o 47% w porównaniu z osobami zdrowymi. Z tego powodu maksymalna zalecana dawka eszopiklonu u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek wynosi 2 mg. U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek nie jest konieczne dostosowanie dawki.¹²