Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Eszopiklon

Badania niekliniczne eszopiklonu wykazały brak działania mutagennego i rakotwórczego zarówno dla samego leku, jak i jego aktywnego metabolitu (S)-DMZ, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności i karcynogenności u ludzi. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na myszy, szczurach, królikach i psach nie stwierdzono działania teratogennego. Zaobserwowano jednak odwracalne zmiany degeneratywne w męskich narządach płciowych (jądra i najądrza), zmniejszenie wskaźników płodności u obu płci oraz zakłócenia cykliczności rui u szczurów, jednak efekty te występowały przy dawkach 13-16-krotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna u ludzi (przeliczone na powierzchnię ciała) i nie mają istotnego znaczenia klinicznego.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania eszopiklonu

W badaniach nieklinicznych eszopiklonu zaobserwowano działanie farmakologiczne jedynie przy wartościach ekspozycji znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi, co pozwala uznać te wyniki za nieistotne z perspektywy klinicznej.1

Genotoksyczność i potencjał rakotwórczy

Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych wykazały, że zarówno eszopiklon, jak i jego farmakologicznie aktywny metabolit (S)-DMZ nie wykazują potencjału mutagennego ani rakotwórczego. Dane te sugerują niskie ryzyko genotoksyczności i karcynogenności podczas stosowania terapeutycznego u ludzi.2

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Kompleksowe badania toksyczności reprodukcyjnej eszopiklonu przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz w badaniach rozwojowych i reprodukcyjnych przeprowadzonych u myszy, szczurów, królików i psów, eszopiklon nie wykazywał działania teratogennego.3

Wpływ na układ rozrodczy

Zaobserwowano jednak, że eszopiklon oraz jego aktywny farmakologicznie metabolit (S)-N-demetylo zopiklon wywierają szereg niekorzystnych wpływów na układ rozrodczy, w tym:4

5

Istotne jest jednak, że wszystkie te efekty występowały przy dawkach znacznie przewyższających maksymalną dawkę kliniczną stosowaną u ludzi – 16-krotnie wyższych dla samców i 13-krotnie wyższych dla samic w przeliczeniu na powierzchnię ciała. Co szczególnie ważne, wszystkie zaobserwowane zmiany w układzie rozrodczym wykazywały odwracalność po zaprzestaniu podawania substancji.6

Wpływ na rozwój płodu

W badaniach na modelach zwierzęcych stwierdzono również, że eszopiklon powoduje:7

8

Należy podkreślić, że efektom tym towarzyszyła toksyczność u matki, co może wskazywać, że obserwowane zmiany w rozwoju płodu mogły być pośrednim skutkiem szkodliwego działania eszopiklonu na organizm matki, a nie wynikać z bezpośredniego działania teratogennego substancji.9

Parametr bezpieczeństwa Wyniki badań Gatunki zwierząt Istotność kliniczna
Genotoksyczność Brak działania mutagennego Modele zwierzęce Niskie ryzyko
Karcynogenność Brak potencjału rakotwórczego Modele zwierzęce Niskie ryzyko
Teratogenność Brak działania teratogennego Myszy, szczury, króliki, psy Niskie ryzyko
Wpływ na męski układ rozrodczy Degeneracja jąder i najądrzy (odwracalna) Szczury Nieistotne klinicznie (dawka 16x wyższa)
Płodność Zmniejszone wskaźniki płodności (odwracalne) Samce i samice szczurów Nieistotne klinicznie (dawki 13-16x wyższe)
Cykliczność rui Zakłócenia (odwracalne) Szczury Nieistotne klinicznie (dawka 13x wyższa)
Rozwój płodu Opóźniony rozwój wewnątrzmaciczny Szczury, króliki Związane z toksycznością matczyną
Przeżywalność poporodowa Zmniejszona przed końcem okresu karmienia Szczury Związane z toksycznością matczyną
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl