Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Eszopiklon
Badania niekliniczne eszopiklonu wykazały brak działania mutagennego i rakotwórczego zarówno dla samego leku, jak i jego aktywnego metabolitu (S)-DMZ, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności i karcynogenności u ludzi. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na myszy, szczurach, królikach i psach nie stwierdzono działania teratogennego. Zaobserwowano jednak odwracalne zmiany degeneratywne w męskich narządach płciowych (jądra i najądrza), zmniejszenie wskaźników płodności u obu płci oraz zakłócenia cykliczności rui u szczurów, jednak efekty te występowały przy dawkach 13-16-krotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna u ludzi (przeliczone na powierzchnię ciała) i nie mają istotnego znaczenia klinicznego.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania eszopiklonu
W badaniach nieklinicznych eszopiklonu zaobserwowano działanie farmakologiczne jedynie przy wartościach ekspozycji znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi, co pozwala uznać te wyniki za nieistotne z perspektywy klinicznej.1
Genotoksyczność i potencjał rakotwórczy
Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych wykazały, że zarówno eszopiklon, jak i jego farmakologicznie aktywny metabolit (S)-DMZ nie wykazują potencjału mutagennego ani rakotwórczego. Dane te sugerują niskie ryzyko genotoksyczności i karcynogenności podczas stosowania terapeutycznego u ludzi.2
Wpływ na reprodukcję i rozwój
Kompleksowe badania toksyczności reprodukcyjnej eszopiklonu przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz w badaniach rozwojowych i reprodukcyjnych przeprowadzonych u myszy, szczurów, królików i psów, eszopiklon nie wykazywał działania teratogennego.3
Wpływ na układ rozrodczy
Zaobserwowano jednak, że eszopiklon oraz jego aktywny farmakologicznie metabolit (S)-N-demetylo zopiklon wywierają szereg niekorzystnych wpływów na układ rozrodczy, w tym:4
- Degeneratywny wpływ na męskie narządy płciowe – zmiany patologiczne w obrębie jąder i najądrzy
- Zmniejszenie wskaźników płodności u samców i samic
- Zakłócenie cykliczności rui u szczurów
- Przyspieszenie czasu do wystąpienia starzenia reprodukcyjnego u szczurów
5
Istotne jest jednak, że wszystkie te efekty występowały przy dawkach znacznie przewyższających maksymalną dawkę kliniczną stosowaną u ludzi – 16-krotnie wyższych dla samców i 13-krotnie wyższych dla samic w przeliczeniu na powierzchnię ciała. Co szczególnie ważne, wszystkie zaobserwowane zmiany w układzie rozrodczym wykazywały odwracalność po zaprzestaniu podawania substancji.6
Wpływ na rozwój płodu
W badaniach na modelach zwierzęcych stwierdzono również, że eszopiklon powoduje:7
- Opóźnienie wewnątrzmacicznego rozwoju płodu u szczurów i królików
- Zmniejszony współczynnik przeżywalności poporodowej u szczurów w okresie przed zakończeniem karmienia
8
Należy podkreślić, że efektom tym towarzyszyła toksyczność u matki, co może wskazywać, że obserwowane zmiany w rozwoju płodu mogły być pośrednim skutkiem szkodliwego działania eszopiklonu na organizm matki, a nie wynikać z bezpośredniego działania teratogennego substancji.9
| Parametr bezpieczeństwa | Wyniki badań | Gatunki zwierząt | Istotność kliniczna |
|---|---|---|---|
| Genotoksyczność | Brak działania mutagennego | Modele zwierzęce | Niskie ryzyko |
| Karcynogenność | Brak potencjału rakotwórczego | Modele zwierzęce | Niskie ryzyko |
| Teratogenność | Brak działania teratogennego | Myszy, szczury, króliki, psy | Niskie ryzyko |
| Wpływ na męski układ rozrodczy | Degeneracja jąder i najądrzy (odwracalna) | Szczury | Nieistotne klinicznie (dawka 16x wyższa) |
| Płodność | Zmniejszone wskaźniki płodności (odwracalne) | Samce i samice szczurów | Nieistotne klinicznie (dawki 13-16x wyższe) |
| Cykliczność rui | Zakłócenia (odwracalne) | Szczury | Nieistotne klinicznie (dawka 13x wyższa) |
| Rozwój płodu | Opóźniony rozwój wewnątrzmaciczny | Szczury, króliki | Związane z toksycznością matczyną |
| Przeżywalność poporodowa | Zmniejszona przed końcem okresu karmienia | Szczury | Związane z toksycznością matczyną |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania