obturacja górnych dróg oddechowych
Obturacja górnych dróg oddechowych to stan, w którym dochodzi do zwężenia lub całkowitego zamknięcia światła dróg oddechowych na poziomie jamy nosowej, jamy ustnej, gardła lub krtani. Jest to potencjalnie zagrażający życiu stan wymagający szybkiej interwencji medycznej.
Przyczyny obturacji górnych dróg oddechowych mogą być różnorodne i obejmują: ciało obce, obrzęk po reakcji alergicznej (np. obrzęk naczynioruchowy), infekcje (zapalenie nagłośni, ropień okołomigdałkowy), urazy, guzy, wrodzone wady anatomiczne, a także zaburzenia neurologiczne prowadzące do niedrożności. U pacjentów nieprzytomnych najczęstszą przyczyną jest zapadnięcie się języka.
Objawy kliniczne zależą od stopnia i poziomu obturacji. Mogą obejmować: stridor (świst wdechowy), duszność, tachypnoe, sinicę, zaburzenia świadomości, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie oddechu. Charakterystyczne są również: wymuszona pozycja ciała (ortopnoe), wciąganie międzyżebrzy, poruszanie skrzydełkami nosa oraz zwiększony wysiłek oddechowy.
Diagnostyka obejmuje ocenę drożności dróg oddechowych, badanie fizykalne, pulsoksymetrię, a w zależności od sytuacji klinicznej – diagnostykę obrazową (RTG, TK, MRI) oraz badania endoskopowe (laryngoskopia, bronchoskopia). Priorytetem jest jednak natychmiastowe zabezpieczenie drożności dróg oddechowych.
Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje: usunięcie ciała obcego, podanie leków (np. adrenaliny, kortykosteroidów, leków przeciwobrzękowych), drenaż ropnia, intubację dotchawiczą lub, w przypadkach skrajnych, konikotomię lub tracheotomię. W przypadku ostrej obturacji górnych dróg oddechowych z zagrożeniem życia należy natychmiast wdrożyć procedury zaawansowanych czynności resuscytacyjnych.