gryzoń
Gryzonie (Rodentia) to najliczniejszy rząd ssaków, stanowiący około 40% wszystkich znanych gatunków ssaków na świecie. W medycynie gryzonie mają istotne znaczenie jako potencjalne wektory chorób zakaźnych oraz jako modele badawcze w naukach biomedycznych.
Jako wektory chorób, gryzonie mogą przenosić patogeny takie jak hantawirusy (powodujące gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym), Yersinia pestis (dżuma), Borrelia (borelioza), Leptospira (leptospiroza) czy wirus zapalenia wątroby typu E. Ryzyko transmisji chorób odzwierzęcych jest szczególnie wysokie w środowiskach miejskich i wiejskich o niskim standardzie sanitarnym.
W badaniach medycznych szczury i myszy laboratoryjne są niezastąpionymi modelami do testowania leków, szczepionek oraz badania mechanizmów chorób. Myszy modyfikowane genetycznie stanowią podstawowe narzędzie w badaniach nad chorobami genetycznymi, nowotworami i zaburzeniami metabolicznymi. Dzięki relatywnie krótkim cyklom życiowym i podobieństwu genetycznemu do człowieka, gryzonie znacząco przyczyniły się do postępu w medycynie.
W praktyce klinicznej lekarze powinni uwzględniać kontakt z gryzoniami w wywiadzie epidemiologicznym przy podejrzeniu chorób odzwierzęcych, szczególnie u pacjentów z niewyjaśnioną gorączką, objawami neurologicznymi lub zaburzeniami wielonarządowymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitaminum C Teva 100 mg/ml
Badania przedkliniczne dotyczące kwasu askorbowego (Acidum ascorbicum) zawartego w produkcie Vitaminum C Teva (100 mg/ml, 500 mg w ampułce 5 ml) wykazały potencjał mutagenny i genotoksyczny przy podawaniu dawek znacznie przekraczających te stosowane klinicznie. W warunkach eksperymentalnych substancja ta indukowała zmiany w materiale genetycznym komórek, co może sugerować ryzyko mutacji. Jednakże, przy dawkach terapeutycznych stosowanych u pacjentów, ryzyko to jest istotnie niższe, co podkreśla różnicę między ekspozycją laboratoryjną a kliniczną.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambrisentan AOP 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ambrisentanu wskazują na jego profil bezpieczeństwa obejmujący toksykologię, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na funkcje rozrodcze i rozwój płodu. Pojedyncza duża dawka może powodować niedociśnienie tętnicze z powodu działania antagonistycznego na receptor endoteliny. Ambrisentan nie wykazuje hepatotoksyczności ani inhibicji transportu kwasów żółciowych. Długotrwałe podawanie u zwierząt wywoływało zmiany zapalne i przerost małżowin nosowych u szczurów przy ekspozycji przekraczającej 3-krotnie AUC kliniczne, natomiast u psów i myszy zmiany te nie występowały. W badaniach genotoksyczności wykazano działanie klastogenne in vitro przy wysokich stężeniach, jednak testy in vivo i mutagenności bakteryjnej były negatywne. Badania karcynogenności trwające 2 lata nie wykazały właściwości rakotwórczych, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu gruczolakowłókniaków sutka u samców szczurów przy dawce 6-krotnie przekraczającej ekspozycję kliniczną (AUC).
Wpływ ambrisentanu na płodność i rozwój jest zróżnicowany: u samców szczurów i myszy obserwowano zanik kanalików nasiennych bez marginesu bezpieczeństwa, natomiast u psów przy dawkach 35-krotnie wyższych niż kliniczne nie stwierdzono zmian w jądrach. Ruchliwość plemników nie ulegała zmianie, choć przy dawce 300 mg/kg mc./dobę odnotowano niewielkie (<10%) zmniejszenie odsetka morfologicznie prawidłowych plemników. Ambrisentan wykazuje działanie teratogenne u szczurów i królików, powodując wady rozwojowe m.in. żuchwy, języka, podniebienia, przegrody międzykomorowej i pnia naczyniowego. Podawanie samicom w okresie późnej ciąży i laktacji skutkowało niepożądanymi zachowaniami, zmniejszonym przeżyciem noworodków oraz upośledzeniem rozrodczości potomstwa. U młodych szczurów stwierdzono zmniejszenie masy mózgu (3-8%) przy ekspozycji 1,8-7-krotnie wyższej niż u pacjentów pediatrycznych, bez zmian neurobehawioralnych. Znaczenie kliniczne tych obserwacji wymaga dalszej oceny.
antagonista receptora endoteliny, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, gruczolakowłókniak sutka, gryzoń, hepatotoksyczność, niedociśnienie, obniżenie ciśnienia tętniczego, rozszerzenie naczynia krwionośnego, wada pnia naczyniowego, wada przegrody międzykomorowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramizek Combi 10 mg + 5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Ramizek Combi, zawierającego ramipryl i amlodypinę, wykazały brak ostrej toksyczności przy doustnym podaniu u gryzoni i psów. Ramipryl w dawkach tolerowanych do 2 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8 mg/kg/dobę u małp nie wywoływał szkodliwych efektów, choć przy bardzo wysokich dawkach (250 mg/kg/dobę) obserwowano powiększenie aparatu przykłębuszkowego u psów i małp, co odzwierciedla mechanizm działania inhibitora ACE. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ramiprylu u szczurów, królików i małp, jednak dawki ≥50 mg/kg mc./dobę podawane ciężarnym samicom szczurów powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Ramipryl nie wykazywał właściwości mutagennych ani genotoksycznych w różnych systemach badawczych.
amlodypina, aparat przykłębuszkowy, bezylan, działanie teratogenne, elektrolity osocza, genotoksyczność, gęstość nasienia, gryzoń, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórki Sertoliego, miedniczka nerkowa, morfologia krwi, mutagenność, płodność, rakotwórczość, ramipryl, spermatyda, testosteron, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie nerek, właściwości mutagenne