guz rakowiowy
Guz rakowiowy (carcinoma) to nowotwór złośliwy wywodzący się z tkanki nabłonkowej, który stanowi najczęstszą formę nowotworu złośliwego u ludzi. Charakteryzuje się niekontrolowanym wzrostem komórek nabłonkowych, które tracą swoją specjalizację i zdolność do prawidłowego funkcjonowania w tkance.
W zależności od rodzaju tkanki nabłonkowej, z której się wywodzi, wyróżnia się różne typy raków, m.in. rak płaskonabłonkowy, rak gruczołowy, rak podstawnokomórkowy czy rak neuroendokrynny. Guzy rakowiowe mogą rozwijać się w niemal każdym narządzie organizmu, najczęściej w płucach, piersi, jelicie grubym, prostacie i skórze.
Diagnostyka guzów rakowiowych obejmuje badania obrazowe (USG, TK, MRI, PET), badania endoskopowe oraz biopsję z badaniem histopatologicznym, które jest złotym standardem w rozpoznaniu. Leczenie zależy od typu histologicznego, lokalizacji i stopnia zaawansowania nowotworu, a obejmuje chirurgiczne usunięcie guza, radioterapię, chemioterapię, immunoterapię oraz terapie celowane.
Rokowanie w przypadku guzów rakowiowych jest zróżnicowane i zależy od wielu czynników, w tym od typu histologicznego, stopnia zaawansowania w momencie rozpoznania, obecności przerzutów, wieku pacjenta oraz chorób współistniejących. Wczesne wykrycie guza rakowiowego znacząco zwiększa szanse na całkowite wyleczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guz rakowiowy – Etiologia i przyczyny
Guz rakowiowy, czyli nowotwór neuroendokrynny (NET), wywodzi się z komórek neuroendokrynnych obecnych w różnych narządach, które produkują hormony takie jak serotonina, histamina i insulina. Etiologia NET jest wieloczynnikowa, obejmująca mutacje genetyczne, w tym mutacje genów supresorowych (np. MEN1) oraz onkogenów, a także zaburzenia chromosomalne, zwłaszcza dotyczące chromosomów 11q13, 18, 9p i 16q. Dziedziczne zespoły genetyczne, takie jak MEN1, neurofibromatoza typu 1, choroba von Hippla-Lindaua i stwardnienie guzowate, znacząco zwiększają ryzyko rozwoju tych nowotworów. Epidemiologicznie kobiety są nieco bardziej narażone, a ryzyko wzrasta u osób w wieku 45-65 lat, z wyższym ryzykiem u osób pochodzenia afrykańskiego. Czynniki ryzyka obejmują także przewlekłe zaburzenia wydzielania kwasu żołądkowego, cukrzycę, wywiad rodzinny oraz potencjalnie dietę bogatą w tłuszcze nasycone (współczynnik ryzyka 3,18; 95% CI, 1,62-6,25), otyłość (BMI > 35) i terapię hormonalną.
choroba von Hippla-Lindaua, cukrzyca, gen supresorowy nowotworu, guz rakowiowy, histamina, kalikreina, komórka neuroendokrynna, krążenie systemowe, mutacja genetyczna, neurofibromatoza typu 1, niedokrwistość złośliwa, nieprawidłowość chromosomalna, nowotwór neuroendokrynny, onkogen, prostaglandyna, przerzut do wątroby, rakowiak żołądka, serotonina, stwardnienie guzowate, substancja bioaktywna, tachykinina, tłuszcz nasycony, utrata heterozygotyczności, wskaźnik masy ciała, zapalenie żołądka zanikowe, zespół MEN1, zespół rakowiaka, zespół Zollingera-Ellisona, żyła wrotna