rozcieńczenie składników krwi
Rozcieńczenie składników krwi (hemodylucja) to stan, w którym dochodzi do zmniejszenia stężenia elementów morfotycznych krwi (erytrocytów, leukocytów, płytek krwi) oraz białek osocza przy jednoczesnym zwiększeniu objętości osocza. Może wystąpić fizjologicznie (np. w ciąży) lub patologicznie w wyniku nadmiernej podaży płynów, zatrzymania wody w organizmie czy utraty składników morfotycznych.
W praktyce klinicznej rozcieńczenie składników krwi może być także zabiegiem celowym (hemodylucja normowolemiczna), stosowanym m.in. przed operacjami z przewidywaną dużą utratą krwi. Polega on na pobraniu określonej objętości krwi pacjenta i zastąpieniu jej płynami krwiozastępczymi, co zmniejsza utratę erytrocytów podczas krwawienia operacyjnego.
Diagnostyka rozcieńczenia składników krwi opiera się na badaniach laboratoryjnych, w których stwierdza się obniżone wartości hematokrytu, hemoglobiny, liczby krwinek i białek osocza przy prawidłowej lub zwiększonej objętości osocza. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować ograniczenie podaży płynów, zastosowanie diuretyków lub leczenie choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Płyn Ringera Fresenius (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml
Płyn Ringera Fresenius (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml, stosowany do infuzji, może powodować działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą zaburzeń elektrolitowych (≥1/10), wynikających z szybkiego podania lub dużej objętości płynu, prowadzących do dysbalansu elektrolitowego, szczególnie sodu, potasu i wapnia. Często obserwuje się także przewodnienie (≥1/100 do <1/10), które może skutkować obrzękami i zaburzeniami hemodynamicznymi, a u pacjentów z chorobami serca – niewydolnością serca i obrzękiem płuc. Dodatkowo, częstość występowania działań niepożądanych związanych z techniką podawania, takich jak zakażenia miejsca wkłucia, zakrzepica żyły, zapalenie żyły, wynaczynienie oraz hiperwolemia, jest nieznana, jednak ich konsekwencje kliniczne mogą być poważne, wymagając natychmiastowego przerwania infuzji i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
białko osocza, czynnik krzepnięcia, dysbalans elektrolitowy, gorączka, hiperwolemia, niewydolność serca, obniżony hematokryt, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, parametr hematologiczny, płyn Ringera, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeciążenie sodem, przewodnienie, równowaga elektrolitowa, rozcieńczenie składników krwi, roztwór do infuzji, stężenie potasu, stężenie sodu, stężenie wapnia, upośledzona funkcja nerek, upośledzona funkcja wątroby, wynaczynienie, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hemodynamiczne, zakażenie miejsca podania, zakrzepica żylna, zapalenie żyły - Leksykon substancji czynnych
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia – Działania niepożądane
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia (HES), stosowana w preparatach takich jak Volulyte 6%, Voluven oraz Voluven 10%, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, zależnej od dawki i czasu podawania. Do rzadkich działań należą zaburzenia krzepnięcia krwi (≥1/10 000 do <1/1000), które mogą wystąpić niezależnie od efektu rozcieńczenia składników krwi, co jest istotne klinicznie. Rzadko obserwuje się reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne (≥1/10 000 do <1/1000) objawiające się m.in. skurczem oskrzeli i obrzękiem płuc, wymagające natychmiastowego przerwania infuzji. Często (≥1/100 do <1/10) występuje świąd, zwłaszcza przy długotrwałym podawaniu dużych dawek, który może pojawić się z opóźnieniem do kilku tygodni i utrzymywać się miesiącami. Ponadto, często obserwuje się wzrost stężenia amylazy w surowicy, wynikający z tworzenia kompleksów enzym-substrat, co nie powinno być mylnie interpretowane jako zapalenie trzustki. Efekt rozcieńczenia może także obniżać wartości hematokrytu oraz czynników krzepnięcia i białek osocza.
amylaza w surowicy, białko osocza, bradykardia, czynnik krzepnięcia, działanie niepożądane, hematokryt, hemodylucja, hydroksyetyloskrobia, kompleks enzym-substrat, nadwrażliwość, objaw grypopodobny, objaw nadwrażliwości, obrzęk płuc niesercowy, parametr wątrobowy, reakcja anafilaktyczna, rozcieńczenie składników krwi, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, układ siateczkowo-śródbłonkowy, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, Volulyte, Voluven, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voluven (60 mg + 9 mg)/ml
Voluven, zawierający poli(O-2-hydroksyetylo)skrobię (HES) o średniej masie cząsteczkowej 130 000 Da i stopniu podstawienia 0,38-0,45, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, zależne od dawki. Do najważniejszych należą rzadkie zaburzenia krzepnięcia manifestujące się wydłużeniem czasu krzepnięcia i obniżeniem poziomu czynników krzepnięcia, częstość rozcieńczenia składników krwi (w tym czynników krzepnięcia i hematokrytu) po podaniu dużych objętości, a także rzadkie reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne z objawami takimi jak bradykardia, tachykardia, skurcz oskrzeli i obrzęk płuc. Często obserwowanym działaniem jest świąd skóry, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Wzrost aktywności amylazy w surowicy, zależny od dawki, wynika z tworzenia kompleksów enzym-substrat i nie powinien być mylnie interpretowany jako zapalenie trzustki.
amylaza w surowicy, bradykardia, czas krzepnięcia, czynniki krzepnięcia, efekt rozcieńczenia, hematokryt, hydroksyetyloskrobia, kompleks enzym-substrat, leczenie przeciwwstrząsowe, niewydolność nerek, objawy grypopodobne, obrzęk płuc, reakcja anafilaktyczna, rozcieńczenie składników krwi, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie trzustki