fludeoksyglukoza 18F
Fludeoksyglukoza 18F (FDG) to radiofarmaceutyk powszechnie stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Jest to znakowana izotopem fluoru-18 pochodna glukozy, która zachowuje się w organizmie podobnie jak glukoza, ale ulega zatrzymaniu w komórkach po procesie fosforylacji, co umożliwia obrazowanie metabolizmu glukozy.
W diagnostyce medycznej FDG-PET wykorzystuje się głównie w onkologii do wykrywania, oceny zaawansowania oraz monitorowania odpowiedzi na leczenie nowotworów. Metoda ta opiera się na zjawisku zwiększonego metabolizmu glukozy w komórkach nowotworowych (efekt Warburga). Ponadto znajduje zastosowanie w kardiologii (do oceny żywotności mięśnia sercowego) oraz neurologii (w diagnostyce chorób neurodegeneracyjnych i padaczki).
Okres półtrwania fluoru-18 wynosi około 110 minut, co pozwala na transport radiofarmaceutyku z miejsca produkcji do ośrodków klinicznych. Po dożylnym podaniu FDG, pacjent powinien pozostać w spoczynku przez około 60 minut przed wykonaniem badania, aby umożliwić dystrybucję znacznika w tkankach i jego wychwyt przez komórki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glunektik
Produkt leczniczy GLUNEKTIK zawierający fludeoksyglukozę (18F) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego radioaktywność oraz specyfikę diagnostyczną w badaniach PET. Przed podaniem należy przeprowadzić indywidualną analizę korzyści i ryzyka, stosując najniższą skuteczną dawkę promieniowania jonizującego. Szczególną uwagę zwraca się na możliwość reakcji anafilaktycznych, które wymagają natychmiastowego przerwania podawania i wdrożenia leczenia dożylnego. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawki ze względu na wydalanie radiofarmaceutyku z moczem oraz zwiększoną ekspozycję na promieniowanie. W przypadku dzieci i młodzieży dawka skuteczna na 1 MBq jest wyższa niż u dorosłych, co wymaga szczegółowego dostosowania dawkowania. Optymalne przygotowanie pacjenta obejmuje co najmniej 4-godzinne pozostawanie na czczo, odpowiednie nawodnienie, unikanie napojów glukozowych oraz opróżnienie pęcherza moczowego przed i po badaniu, co minimalizuje ekspozycję pęcherza na promieniowanie i poprawia jakość obrazów diagnostycznych.
badanie PET, badanie PET/TK, bakteriemia, chemioterapia, chłoniak o niskim stopniu złośliwości, cukrzyca niekontrolowana, fludeoksyglukoza 18F, hiperglikemia, pęcherz moczowy, promieniowanie jonizujące, przerzut nowotworowy, radiofarmaceutyk, radioterapia, radioznacznik, rak jajnika, rak przełyku, reakcja anafilaktyczna, rurka dotchawicza, scyntygrafia znakowanych leukocytów, szpiczak mnogi, sztuczna wentylacja, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Działania niepożądane – FDGtomosil 550 MBq/ml
FDGtomosil, zawierający fludeoksyglukozę znakowaną izotopem fluoru-18 (18F), jest radiofarmaceutykiem wykorzystywanym w diagnostyce obrazowej metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Substancja czynna charakteryzuje się okresem półtrwania 109,77 minut i emituje promieniowanie pozytonowe, które po anihilacji generuje fotony gamma o energii 511 keV. Maksymalna zalecana aktywność podawana pacjentowi wynosi 400 MBq, co odpowiada dawce skutecznej około 7,6 mSv. Analiza danych klinicznych nie wykazała bezpośrednich działań niepożądanych związanych z podaniem fludeoksyglukozy (18F), co potwierdza jej wysoki profil bezpieczeństwa w zastosowaniach diagnostycznych.
choroba nowotworowa, dawka skuteczna, diagnostyka obrazowa, fludeoksyglukoza 18F, foton gamma, izotop fluoru-18, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, narażenie radiacyjne, ochrona radiologiczna, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, transformacja nowotworowa, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, uszkodzenie DNA komórek, wada wrodzona - Leksykon leków
Skład i postać leku – FDGtomosil 550 MBq/ml
FDGtomosil to radiofarmaceutyk zawierający fludeoksyglukozę znakowaną izotopem fluoru-18 (18F), stosowany w diagnostyce metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Preparat dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań o radioaktywności od 247 MBq do 5500 MBq w czasie kalibracji, z aktywnością 550 MBq/ml. Izotop 18F charakteryzuje się okresem półtrwania 109,77 minut i emituje pozytony o maksymalnej energii 634 keV, które po anihilacji z elektronami generują dwa fotony gamma o energii 511 keV, co umożliwia obrazowanie PET. Roztwór ma pH w zakresie 4,5–8,5 i zawiera substancje pomocnicze: chlorek sodu (9 mg/ml) zapewniający izotoniczność oraz etanol bezwodny (do 5 mg/ml) jako stabilizator. Preparat jest dostarczany w wielodawkowej fiolce o pojemności 15 ml, zabezpieczonej ołowianym pojemnikiem ochronnym, a jego okres ważności wynosi 12 godzin od momentu wytworzenia, z koniecznością przechowywania poniżej 25°C po pierwszym pobraniu dawki.
anihilacja pozytonu, bezpieczeństwo radiologiczne, biokompatybilność, chlorek sodu, czas półtrwania, etanol bezwodny, fiolka wielodawkowa, fludeoksyglukoza 18F, foton gamma, izotoniczność roztworu, izotop fluoru-18, niezgodność farmaceutyczna, obrazowanie PET, ochrona radiologiczna, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radioaktywność MBq, radiofarmaceutyk, roztwór do wstrzykiwań, skażenie radiologiczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – FDGtomosil 550 MBq/ml
Przedawkowanie fludeoksyglukozy (18F) w dawce przekraczającej zalecane 550 MBq/mL stanowi poważne zagrożenie z powodu nadmiernej ekspozycji na promieniowanie jonizujące. Izotop fluoru-18, o czasie półtrwania 109,77 minut, emituje pozytony o energii maksymalnej 634 keV oraz fotony gamma o energii 511 keV, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka skutków stochastycznych, w tym indukcji nowotworów. W przypadku przedawkowania kluczowe jest natychmiastowe wdrożenie procedur zwiększających eliminację radionuklidu, takich jak wymuszona diureza i częste opróżnianie pęcherza moczowego, co skraca czas ekspozycji tkanek na promieniowanie.
anihilacja pozytonu, chlorek sodu, czas półtrwania, czynność nerek, dawka skuteczna, detektor promieniowania, etanol bezwodny, FDGtomosil, fludeoksyglukoza 18F, fluor-18, foton gamma, indukcja nowotworu, ochrona radiologiczna, pomiar dozymetryczny, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, wymuszona diureza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Glunektik 1 GBq/ml
Przedawkowanie fludeoksyglukozy (18F), radiofarmaceutyku GLUNEKTIK o aktywności 1 GBq/ml, stanowi poważne zagrożenie ze względu na nadmierną ekspozycję na promieniowanie jonizujące. Izotop fluor-18 charakteryzuje się okresem półtrwania 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 634 keV oraz fotonowe o energii 511 keV po anihilacji. W przypadku przedawkowania kluczowe jest szybkie wdrożenie działań minimalizujących dawkę pochłoniętą przez pacjenta, w tym intensywna stymulacja diurezy poprzez dożylne podawanie płynów i ewentualne leki moczopędne oraz zachęcanie do częstego oddawania moczu, co przyspiesza eliminację radioizotopu. Należy również przeprowadzić dokładne oszacowanie rzeczywistej podanej aktywności i efektywnej dawki promieniowania, aby monitorować ryzyko radiacyjne.
anihilacja, dawka pochłonięta, dawka promieniowania, dawka skuteczna, ekspozycja radiacyjna, fludeoksyglukoza 18F, izotop fluoru 18F, lek moczopędny, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, pęcherz moczowy, promieniowanie fotonowe, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, rozpad izotopu, stymulacja diurezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – FDGtomosil 550 MBq/ml
Przedkliniczne badania toksyczności ostrej fludeoksyglukozy (18F) w preparacie FDGtomosil wykazały wysoki margines bezpieczeństwa. W testach na psach i myszach podawano dawki odpowiednio 50- i 1000-krotnie przekraczające dawki stosowane u ludzi, nie obserwując zgonów zwierząt. Ze względu na diagnostyczny, jednorazowy charakter podawania radiofarmaceutyku, nie przeprowadzono badań toksyczności przewlekłej, mutagenności, wpływu na reprodukcję ani działania rakotwórczego. Krótki czas półtrwania izotopu fluoru-18 (109,77 minut) oraz jego rozpadowi do stabilnego tlenu-18 towarzyszy emisja promieniowania pozytonowego o maksymalnej energii 634 keV i powstawanie fotonów gamma o energii 511 keV, co ma kluczowe znaczenie dla oceny narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące.
anihilacja pozytonu, czas półtrwania izotopu, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fludeoksyglukoza 18F, fluor-18, fotony gamma, izotop tlenu-18, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk diagnostyczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – FDGtomosil
FDGtomosil, zawierający fludeoksyglukozę (18F), wymaga ścisłego przestrzegania protokołów przygotowania pacjenta oraz oceny korzyści i ryzyka związanego z ekspozycją na promieniowanie jonizujące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie może dojść do zwiększonej dawki promieniowania z powodu upośledzonego klirensu radiofarmaceutyku. W populacji pediatrycznej dawka skuteczna na MBq jest wyższa niż u dorosłych, co wymaga indywidualnego dostosowania aktywności preparatu do masy ciała dziecka. Przed badaniem pacjent powinien być nawodniony, pozostawać na czczo przez minimum 4 godziny, unikać napojów zawierających glukozę oraz opróżnić pęcherz moczowy, aby zminimalizować promieniowanie. W przypadku badań neurologicznych i onkologicznych zaleca się unikanie wysiłku fizycznego oraz zapewnienie spoczynku i odpowiednich warunków środowiskowych, np. zaciemnionego pomieszczenia, aby zoptymalizować wychwyt znacznika i jakość obrazów diagnostycznych.
badanie PET, badanie scyntygraficzne, chemioterapia, choroba zakaźna, choroba zapalna jelit, dawka skuteczna, ekspozycja na promieniowanie, etanol bezwodny, fludeoksyglukoza 18F, hiperglikemia, klamra glikemiczna, klirens, niewyrównana cukrzyca, proces nowotworowy, proces regeneracyjny, przerzut do mózgu, radiofarmaceutyk, radioterapia, stężenie glukozy we krwi, szpiczak mnogi, wychwyt glukozy, wychwyt znacznika, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zaburzenie czynności nerek, znakowane krwinki białe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – FDG Pozyton 3000 MBq/ml na czas kalibracji
FDG POZYTON (fludeoksyglukoza, 18F) to radiofarmaceutyk stosowany w diagnostyce PET, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o radioaktywności 250-3100 MBq/mL na czas kalibracji, z aktywnością fiolki od 250 MBq do 40300 MBq. Izotop fluoru-18 charakteryzuje się krótkim czasem półtrwania 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 634 keV, co umożliwia precyzyjną diagnostykę obrazową. Preparat nie wykazuje działania farmakologicznego na ośrodkowy układ nerwowy, a jego stosowanie odbywa się wyłącznie w warunkach kontrolowanych placówek medycznych, gdzie pacjent pozostaje pod obserwacją po podaniu substancji. Dokumentacja rejestracyjna wskazuje, że wpływ FDG POZYTON na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn „nie dotyczy”.
anihilacja pozytonu, badanie PET, czas półtrwania, FDG Pozyton, fludeoksyglukoza 18F, fludeoksyglukoza znakowana izotopem fluoru-18, fluor-18, foton gamma, ośrodkowy układ nerwowy, placówka medyczna, procedura diagnostyczna, promieniowanie pozytonowe, radioaktywność, radiofarmaceutyk, roztwór do wstrzykiwań, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – V-PET 1 GBq/ml na dzień i godzinę odniesienia
Produkt leczniczy V-PET zawiera fludeoksyglukozę znakowaną izotopem fluoru (¹⁸F) o aktywności 1 GBq/ml na dzień i godzinę odniesienia, stosowaną w diagnostyce obrazowej. Izotop ¹⁸F charakteryzuje się okresem półtrwania 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 0,960 MeV, które przekształca się w promieniowanie gamma o energii 0,511 MeV. Preparat występuje w postaci przejrzystego lub lekko żółtego roztworu do wstrzykiwań, z całkowitą aktywnością w fiolce od 200 MBq do 15 GBq. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do podania V-PET jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed zastosowaniem.
charakterystyka produktu leczniczego, fiolka, fludeoksyglukoza 18F, izotop fluoru, metoda diagnostyczna, nadwrażliwość, okres półtrwania, promieniowanie gamma, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, substancja pomocnicza, sytuacja kliniczna, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – FDGtomosil 550 MBq/ml
FDGtomosil to radiofarmaceutyk zawierający fludeoksyglukozę (18F) o aktywności 550 MBq/mL, stosowany w diagnostyce PET. U dorosłych zalecana dawka wynosi od 100 do 400 MBq, dostosowana indywidualnie do masy ciała (standardowo 70 kg), rodzaju aparatu PET oraz metody akwizycji obrazu. Podanie odbywa się dożylnie, z zachowaniem ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek ze względu na niepełne dane farmakokinetyczne. U dzieci i młodzieży dawkowanie opiera się na zaleceniach EANM, gdzie aktywność oblicza się jako iloczyn aktywności bazowej (25,9 MBq dla 2D lub 14,0 MBq dla 3D) i współczynnika zależnego od masy ciała (np. dla 10 kg współczynnik 2,71, dla 50 kg 10,71). Przed podaniem należy zmierzyć aktywność preparatu skalibrowanym aktywnościomierzem, a także ocenić wizualnie jakość roztworu (pH 4,5-8,5) pod kątem cząstek stałych i zmiany barwy.
aktywnościomierz, akwizycja obrazu, czas półtrwania, diagnostyka obrazowa PET, EANM, farmakokinetyka fludeoksyglukozy, FDGtomosil, fludeoksyglukoza 18F, izotop fluoru-18, miejscowe wynaczynienie, niewydolność nerek, ochrona radiologiczna, populacja pediatryczna, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – FDGtomosil 550 MBq/ml
Fludeoksyglukoza (18F) w roztworze do wstrzykiwań FDGtomosil o aktywności 550 MBq/mL stanowi radiofarmaceutyk stosowany w diagnostyce PET, jednak jego podanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak chlorek sodu (9 mg/mL) i etanol bezwodny (do 5 mg/mL). Fluor-18 charakteryzuje się okresem półtrwania 109,77 minut oraz emituje promieniowanie pozytonowe o energii maksymalnej 634 keV i fotony gamma o energii 511 keV, co wymaga uwzględnienia ryzyka związanego z ekspozycją na promieniowanie jonizujące. Całkowita aktywność preparatu w fiolce w momencie kalibracji może wynosić od 247 MBq do 5500 MBq, co ma znaczenie przy ocenie dawki promieniowania dla pacjenta.
anihilacja, badanie PET, chlorek sodu, czas półtrwania, etanol bezwodny, farmakokinetyka radiofarmaceutyku, fludeoksyglukoza 18F, fludeoksyglukoza znakowana izotopem fluoru-18, fotony gamma, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, narażenie na promieniowanie jonizujące, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, zaburzenia gospodarki węglowodanowej