bezpieczeństwo radiologiczne
Bezpieczeństwo radiologiczne to zbiór zasad, procedur i praktyk mających na celu ochronę pacjentów, personelu medycznego oraz społeczeństwa przed szkodliwym działaniem promieniowania jonizującego. W medycynie dotyczy to przede wszystkim diagnostyki obrazowej (RTG, tomografia komputerowa, medycyna nuklearna) oraz radioterapii.
Kluczowym aspektem bezpieczeństwa radiologicznego jest zasada ALARA (As Low As Reasonably Achievable), która zakłada stosowanie jak najmniejszych dawek promieniowania, przy zachowaniu odpowiedniej jakości diagnostycznej. Współczesne protokoły badań radiologicznych są optymalizowane pod kątem minimalizacji ekspozycji przy jednoczesnym zachowaniu wartości diagnostycznej.
W praktyce klinicznej bezpieczeństwo radiologiczne obejmuje: stosowanie osłon osobistych (fartuchy ołowiowe, kołnierze tarczycowe), właściwe dawkowanie promieniowania, monitorowanie dawek otrzymywanych przez personel, regularne kontrole techniczne aparatury oraz szkolenia personelu. Szczególną uwagę zwraca się na ochronę pacjentów pediatrycznych oraz kobiet w ciąży, którzy są bardziej wrażliwi na działanie promieniowania.
Nadzór nad bezpieczeństwem radiologicznym sprawują inspektorzy ochrony radiologicznej oraz odpowiednie organy państwowe. W Polsce jest to Państwowa Agencja Atomistyki. Placówki medyczne stosujące promieniowanie jonizujące muszą spełniać rygorystyczne wymogi prawne i podlegają regularnym kontrolom.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – PoltechColloid 0,17 mg
PoltechColloid to zestaw do sporządzania radiofarmaceutyku w postaci liofilizatu zawierającego 0,17 mg cyny(II) chlorku dwuwodnego na fiolkę, przeznaczony do znakowania roztworem nadtechnecjanu (⁹⁹ᵐTc) sodu. Produkt występuje jako biały proszek i zawiera substancje pomocnicze: fluorek sodu, powidon oraz azot, które stabilizują roztwór i wspomagają proces znakowania. Fiolki o pojemności 10 ml są zabezpieczone gumowym korkiem i aluminiowym kapslem, a zestaw dostępny jest w opakowaniach po 3 lub 6 fiolek. Preparat nie jest promieniotwórczy przed znakowaniem i wymaga połączenia z ⁹⁹ᵐTc do uzyskania właściwości radiofarmaceutycznych, co umożliwia jego zastosowanie w diagnostyce obrazowej.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek cyny dwuwodny, czystość radiochemiczna, ekspozycja na promieniowanie, fluorek sodu, liofilizat, nadtechnecjan sodu, niezgodność farmaceutyczna, odpady promieniotwórcze, powidon, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, właściwości radiofarmaceutyczne, znakowanie radiofarmaceutyku, znakowanie radioizotopem - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Chlorek strontu 89SrCl2 POLATOM 37,5 MBq/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne chlorku strontu 89SrCl2 wykazały, że LD50 w modelu myszy wynosi 147,6 mg/kg masy ciała, co stanowi istotny wskaźnik ostrej toksyczności tego związku chemicznego. Analiza immunogenności wskazuje na brak immunizacji u pacjentów, co sugeruje niskie ryzyko wywołania odpowiedzi immunologicznej, co jest korzystne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania radiofarmaceutyku. Charakterystyka radiologiczna strontu-89 obejmuje okres półtrwania 50,5 dnia oraz emisję promieniowania beta o maksymalnej energii 1,492 MeV, co determinuje zarówno jego działanie terapeutyczne, jak i profil bezpieczeństwa radiologicznego.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek strontu 89SrCl2, dane przedkliniczne, dawka śmiertelna, immunizacja pacjenta, izotop promieniotwórczy, LD50, model mysi, odpowiedź immunologiczna, okres półtrwania, profil toksykologiczny, promieniowanie beta, radiofarmaceutyk, stront-89, toksyczność ostra, właściwości immunogenne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37-740 Mbq/ml
Jodek sodu Na131I to radiofarmaceutyk w postaci roztworu do iniekcji, zawierający izotop jodu-131 o aktywności od 37 MBq do 740 MBq/ml. Izotop ten charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia oraz emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) i 284 keV (6,1%) oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. Produkt jest stabilizowany przez substancje pomocnicze takie jak węglan sodu, wodorowęglan sodu, tiosiarczan sodu, chlorek sodu i wodę do wstrzykiwań, zapewniające odpowiednie pH i izotoniczność roztworu. Preparat jest przechowywany w fiolkach szklanych typu I o pojemności 10 ml, zabezpieczonych w ołowianych pojemnikach ochronnych, w temperaturze poniżej 25°C, z okresem ważności 28 dni od daty produkcji.
bezpieczeństwo radiologiczne, ekspozycja na promieniowanie, jodek sodu, ksenon-131, niezgodność farmaceutyczna, odpady promieniotwórcze, okres półtrwania, pojemnik osłonowy, promieniotwórczy izotop jodu, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, rozszczepienie uranu, roztwór do wstrzykiwań, tiosiarczan sodu, tlenek telluru - Leksykon leków
Skład i postać leku – FDGtomosil 550 MBq/ml
FDGtomosil to radiofarmaceutyk zawierający fludeoksyglukozę znakowaną izotopem fluoru-18 (18F), stosowany w diagnostyce metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Preparat dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań o radioaktywności od 247 MBq do 5500 MBq w czasie kalibracji, z aktywnością 550 MBq/ml. Izotop 18F charakteryzuje się okresem półtrwania 109,77 minut i emituje pozytony o maksymalnej energii 634 keV, które po anihilacji z elektronami generują dwa fotony gamma o energii 511 keV, co umożliwia obrazowanie PET. Roztwór ma pH w zakresie 4,5–8,5 i zawiera substancje pomocnicze: chlorek sodu (9 mg/ml) zapewniający izotoniczność oraz etanol bezwodny (do 5 mg/ml) jako stabilizator. Preparat jest dostarczany w wielodawkowej fiolce o pojemności 15 ml, zabezpieczonej ołowianym pojemnikiem ochronnym, a jego okres ważności wynosi 12 godzin od momentu wytworzenia, z koniecznością przechowywania poniżej 25°C po pierwszym pobraniu dawki.
anihilacja pozytonu, bezpieczeństwo radiologiczne, biokompatybilność, chlorek sodu, czas półtrwania, etanol bezwodny, fiolka wielodawkowa, fludeoksyglukoza 18F, foton gamma, izotoniczność roztworu, izotop fluoru-18, niezgodność farmaceutyczna, obrazowanie PET, ochrona radiologiczna, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radioaktywność MBq, radiofarmaceutyk, roztwór do wstrzykiwań, skażenie radiologiczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37-740 Mbq/ml
Jodek sodu Na131I jest radiofarmaceutykiem zawierającym izotop jodu [131I] o aktywności od 37 MBq do 740 MBq/ml, z okresem półtrwania 8,02 dnia, emitującym promieniowanie gamma (głównie 365 keV) oraz beta. Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących bezpośredniego wpływu tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Wobec tego lekarz powinien opierać się na ogólnych zasadach stosowania radiofarmaceutyków oraz indywidualnej ocenie stanu pacjenta, uwzględniając reakcję na lek, chorobę podstawową, potencjalne działania niepożądane oraz konieczność ochrony radiologicznej otoczenia.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – TEKCIS 2-50 GBq (aktywność 99mTc)
TEKCIS jest generatorem radionuklidu stosowanym w medycynie nuklearnej do uzyskiwania roztworu sodu nadtechnecjanu (99mTc) o aktywności od 2 do 50 GBq, wykorzystywanego do diagnostyki obrazowej. Generator oparty jest na układzie molibden-99 (99Mo) zaadsorbowanym na kolumnie chromatograficznej z tlenkiem glinu, z którego elucja pozwala na uzyskanie 99mTc charakteryzującego się emisją promieniowania gamma o energii 140 keV i okresem półtrwania 6,01 godziny. Aktywność 99Mo na dzień kalibracji (godz. 12 CET) waha się od 2,5 GBq do 60 GBq, co odpowiada maksymalnej teoretycznej aktywności elucyjnej 99mTc od 2 do 50 GBq. Roztwór eluatu ma pH 4,5-7,5 i zawiera 3,6 mg sodu na 1 ml, co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Produkt dostarczany jest w sterylnych warunkach, z kompletem fiolek do elucji i zabezpieczeń, a jego konstrukcja zapewnia ochronę radiologiczną oraz aseptyczność podczas przygotowania i podawania.
bezpieczeństwo radiologiczne, elucja, generator radionuklidu, izotop macierzysty, izotop pochodny, kolumna chromatograficzna, materiał radioaktywny, medycyna nuklearna, molibden-99, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, promieniowanie, promieniowanie gamma, radiofarmaceutyk, radionuklid, roztwór jałowy, skażenie radiologiczne, sód nadtechnecjan, substancja pomocnicza, technet, tlenek glinu, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – V-PET 1 GBq/ml na dzień i godzinę odniesienia
V-PET to roztwór do wstrzykiwań zawierający fludeoksyglukozę znakowaną radionuklidem fluor-18 (¹⁸F) o aktywności 1 GBq/ml na dzień i godzinę odniesienia. Pojedyncza fiolka zawiera od 200 MBq do 15 GBq w objętości 0,2–15 ml. Fluor-18 charakteryzuje się okresem półtrwania 110 minut, emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 0,960 MeV, a w wyniku anihilacji powstaje promieniowanie gamma o energii 0,511 MeV. Produkt zawiera substancje pomocnicze takie jak sód diwodorofosforan dwuwodny (bufor pH), sód wodorotlenek (regulacja pH) oraz wodę do wstrzykiwań. V-PET jest dostępny w postaci przejrzystego, bezbarwnego lub lekko żółtego roztworu, pakowanego w wielodawkowe fiolki z bezbarwnego szkła typu I o pojemności 15 ml, zabezpieczone korkiem z gumy chlorobutylowej i aluminiowym kapslem.
anihilacja pozytonu, bezpieczeństwo radiologiczne, diwodorofosforan sodu, ekspozycja na promieniowanie, fludeoksyglukoza, fluor radioaktywny, materiał radioaktywny, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, podanie dożylne, produkt radiofarmaceutyczny, promieniowanie gamma, promieniowanie pozytonowe, roztwór do wstrzykiwań, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu - Leksykon substancji czynnych
Joflupan – Dawkowanie i sposób podawania
Joflupan (123I), dostępny jako Ioflupane (123I) ROTOP w stężeniu 74 MBq/ml, jest radiofarmaceutykiem przeznaczonym do diagnostyki zaburzeń ruchowych i otępienia u pacjentów dorosłych. Zalecana dawka wynosi od 111 do 185 MBq, z bezwzględnym zakazem przekraczania dawki maksymalnej 185 MBq oraz stosowania dawek poniżej 110 MBq. Preparat podaje się wyłącznie dożylnie, w formie niezmienionej, powolnym wstrzyknięciem trwającym 15-20 sekund do żyły kończyny górnej. Przed podaniem konieczne jest doustne podanie 120 mg jodku potasu na 1-4 godziny w celu blokady tarczycy i minimalizacji wychwytu radioaktywnego jodu. Obrazowanie metodą SPECT powinno być wykonane 3-6 godzin po podaniu, z użyciem gammakamery z kolimatorem wysokiej rozdzielczości, fotopikiem 159 keV (±10%), co najmniej 120 projekcjami na 360°, promieniem obrotu 11-15 cm, rozmiarem piksela 3,5-4,5 mm oraz minimalną liczbą zliczeń 500 000 dla uzyskania optymalnej jakości diagnostycznej.
bezpieczeństwo radiologiczne, blokowanie tarczycy, fotopik, gammakamera, jodek potasu, joflupan, kolimator wysokiej rozdzielczości, niewydolność narządowa, ochrona radiologiczna, otępienie, podanie dożylne, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, radioizotop, SPECT, wstrzyknięcie dożylne, wychwyt radioaktywnego jodu, zaburzenia ruchowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Skład i postać leku – V-NaF 2 GBq/mL w dniu i godzinie odniesienia
V-NaF to radiofarmaceutyk w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 2,0 GBq/mL, zawierający (¹⁸F)-fluorek sodu jako substancję czynną. Aktywność preparatu w fiolce wielodawkowej (15 mL) mieści się w zakresie od 1 GBq do 30 GBq na dzień i godzinę odniesienia, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawki diagnostycznej. Izotop ¹⁸F charakteryzuje się okresem półtrwania 110 minut i emituje pozytony o energii maksymalnej 634 keV, które po anihilacji generują dwa fotony gamma o energii 511 keV, stanowiące podstawę obrazowania PET. Preparat zawiera również 9 mg NaCl na mililitr oraz wodę do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. V-NaF jest przeznaczony do podania dożylnego i dostarczany w fiolce z bezbarwnego szkła typu I, zabezpieczonej korkiem z gumy chlorobutylowej i aluminiowym uszczelnieniem, umieszczonej w osłonie z wolframu lub ołowiu dla ochrony radiologicznej.
anihilacja pozytonu, bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek sodu, emisja pozytonów, fiolka wielodawkowa, fluorek sodu, fotony gamma, guma chlorobutylowa, izotop fluoru, niezgodność farmaceutyczna, obrazowanie PET, ochrona radiologiczna, okres połowicznego zaniku, płyny biologiczne, podanie dożylne, pojemnik osłonowy, procedura diagnostyczna, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, rozpad radioaktywny, roztwór do wstrzykiwań, szkło typu I, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – PoltechMIBI 1 mg MIBI
PoltechMIBI to zestaw do sporządzania radiofarmaceutyku o mocy 1 mg, zawierający tetra(2-metoksy-2-metylopropylo-1-izonitrylo)-tetrafluoroboran miedzi (I) jako substancję czynną. Produkt występuje w postaci białego proszku w fiolkach o pojemności 10 ml, które zawierają również substancje pomocnicze: cyny (II) chlorek dwuwodny (czynnik redukujący technet), L-cysteinę chlorowodorek jednowodny (stabilizator), sodu cytrynian dwuwodny (bufor pH) oraz D-mannitol (substancja wypełniająca). Radioizotop technetu (99mTc) nie jest częścią zestawu i dodawany jest bezpośrednio przed podaniem pacjentowi. Preparat wymaga przechowywania w temperaturze 2-8°C, z dopuszczalnym transportem do 7 dni w temperaturze poniżej 35°C. Po znakowaniu technetem (99mTc) preparat zachowuje stabilność przez 12 godzin w temperaturze poniżej 25°C, a okres ważności nierozpuszczonego zestawu wynosi 1 rok.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek cyny, cytrynian sodu, diagnostyka medyczna, mannitol, materiał radioaktywny, nadtechnecjan sodu, ochrona radiologiczna, płyny ustrojowe, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, radioizotop technetu, substancja promieniotwórcza, tetrafluoroboran miedzi, znakowanie technetem - Leksykon leków
Skład i postać leku – Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki aktywność od 1 MBq do 37 MBq
Produkt leczniczy Jodek sodu Na¹³¹I POLATOM to radiofarmaceutyk w postaci kapsułek twardych zawierających sodu jodek znakowany izotopem jodu [¹³¹I] o aktywności od 1 MBq do 37 MBq, stosowany w diagnostyce. Izotop ¹³¹I charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%), a także promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. Substancje pomocnicze, takie jak węglan sodu, wodorowęglan sodu, disodu wodorofosforan dwuwodny oraz tiosiarczan sodu, pełnią funkcje buforujące, stabilizujące osmolarność i antyoksydacyjne. Kapsułki żelatynowe umożliwiają precyzyjne dawkowanie i zabezpieczają przed bezpośrednim kontaktem z substancją czynną. Produkt ma okres ważności 21 dni od daty produkcji i wymaga przechowywania w temperaturze poniżej 25°C w oryginalnym ołowianym pojemniku osłonowym, zgodnie z przepisami dotyczącymi materiałów promieniotwórczych.
aplikator polipropylenowy, bezpieczeństwo radiologiczne, izotop jodu 131I, kapsułka twarda, kapsułka żelatynowa, materiał promieniotwórczy, okres półtrwania, pojemnik osłonowy, produkt radiofarmaceutyczny, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, substancja promieniotwórcza, tiosiarczan sodu, tlenek telluru, węglan sodu, wodorofosforan disodu, wodorowęglan sodu - Leksykon substancji czynnych
Gal – Wskazania do stosowania
Gal (⁶⁸Ga) jest radionuklidem wykorzystywanym w diagnostyce obrazowej metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Generator GalliaPharm dostarcza jałowy roztwór galu (⁶⁸Ga) chlorku w postaci eluatu, który służy do radioznakowania specjalistycznych zestawów do przygotowywania preparatów radiofarmaceutycznych. Nuklid ten powstaje w wyniku rozpadu germanu (⁶⁸Ge) i charakteryzuje się czasem połowicznego rozpadu 67,71 min oraz emisją promieniowania beta plus o maksymalnej energii 1899,01 keV i promieniowania gamma 511 keV. Aktywność generatorów GalliaPharm waha się od 1,11 GBq do 3,70 GBq, a eluowana aktywność galu (⁶⁸Ga) w 5 ml eluatu może osiągać do 2,22 GBq przy maksymalnej mocy generatora, z zachowaniem wysokiej czystości radiochemicznej (zanieczyszczenie germanem ≤0,001%).
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek galu, czas połowicznego rozpadu, czystość radiochemiczna, diagnostyka obrazowa PET, elucja, Farmakopea Europejska, gal 68Ga, generator radionuklidu, german 68Ge, nuklid macierzysty, pozytonowa tomografia emisyjna, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie gamma, promieniowanie pozytronowe, promieniowanie rentgenowskie, radionuklid, radioznakowanie, rozpad beta plus, znakowanie in vitro - Leksykon leków
Skład i postać leku – PoltechDTPA 13,25 mg DTPA (sodu dietylenotriamiopentaoctan jednowodny)
PoltechDTPA to liofilizat do sporządzania roztworu do wstrzykiwań zawierający 13,25 mg jednowodnego sodu dietylenotriaminopentaoctanu (DTPA) na fiolkę. Preparat nie zawiera radionuklidu w stanie handlowym; wyznakowanie odbywa się ex tempore przez dodanie roztworu nadtechnecjanu (⁹⁹ᵐTc) sodu. Substancje pomocnicze obejmują cyny(II) chlorek dwuwodny jako reduktor, chlorek sodu zapewniający izotoniczność oraz azot jako gaz ochronny. Po wyznakowaniu preparat należy przechowywać w osłonie pochłaniającej promieniowanie jonizujące, zachowując stabilność przez 6 godzin w temperaturze poniżej 25°C. Przechowywanie liofilizatu wymaga temperatury 2–8°C, z dopuszczalnym transportem do 7 dni w temperaturze poniżej 35°C, a okres ważności wynosi 1 rok.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek cyny, dietylenotriaminopentaoctan sodu, DTPA, ekspozycja na promieniowanie, liofilizat do wstrzykiwań, materiał promieniotwórczy, nadtechnecjan sodu, niezgodność farmaceutyczna, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, substancja promieniotwórcza, technet-99m, znakowanie technetem - Leksykon leków
Skład i postać leku – PoltechRBC 13,4 mg
PoltechRBC to liofilizat do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, zawierający 13,40 mg sodu pirofosforanu dziesięciowodnego jako substancję czynną oraz 4,3 mg cyny (II) chlorku dwuwodnego jako substancję pomocniczą. Preparat wymaga rekonstytucji w roztworze soli fizjologicznej przed podaniem, a po przygotowaniu może być używany do 3 godzin, pod warunkiem przechowywania poniżej 25°C. Nierozpuszczony liofilizat należy przechowywać w lodówce w temperaturze 2–8°C, z okresem ważności do 1 roku. Produkt dostępny jest w fiolkach 10 ml, pakowanych po 3 lub 6 sztuk, z radionuklidem (99mTc) dodawanym podczas przygotowania radiofarmaceutyku, co wymaga stosowania odpowiednich osłon radiologicznych.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek cyny, jakość farmaceutyczna, liofilizacja, liofilizat, liofilizat do wstrzykiwań, nadtechnecjan sodu, niezgodność farmaceutyczna, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, radioaktywny produkt leczniczy, radiofarmaceutyk, rekonstytucja, roztwór soli fizjologicznej, sodu pirofosforan, substancja promieniotwórcza - Leksykon substancji czynnych
Itr – Dawkowanie i sposób podawania
ItraPol jest radiofarmaceutycznym prekursorem zawierającym izotop itru (90Y) w formie przezroczystego roztworu chlorku itru w rozcieńczonym kwasie solnym, o aktywności od 0,925 do 37 GBq (46-1840 ng itru (90Y)) w objętości 0,010-2 ml. Izotop charakteryzuje się okresem półtrwania 2,67 dnia (64,1 godziny) i emituje promieniowanie beta o maksymalnej energii 2,28 MeV, rozpadając się do stabilnego cyrkonu (90Zr). ItraPol służy wyłącznie do znakowania in vitro innych produktów leczniczych, które następnie są podawane pacjentowi, a dawkowanie końcowe zależy od rodzaju znakowanego produktu oraz jego sposobu użycia i musi być precyzyjnie określone zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL). Prekursor nie jest przeznaczony do bezpośredniego podawania pacjentom, a proces znakowania wymaga ścisłego przestrzegania procedur radiologicznych i wykonywania przez wykwalifikowany personel w odpowiednio wyposażonych pracowniach.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek itru, działanie niepożądane, emiter promieniowania beta, energia promieniowania beta, itr 90Y, kwas solny, narażenie na promieniowanie, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, prekursor radiofarmaceutyczny, prekursor radiofarmaceutyku, produkt znakowany itrem, promieniowanie beta, radioimmunoterapia, radioznakowanie, znakowanie in vitro - Leksykon leków
Skład i postać leku – SeHCAT 370 kBq
SeHCAT to radiofarmaceutyk zawierający kwas tauroselcholowy znakowany izotopem 75Se o aktywności 370 kBq w dniu referencyjnym, z okresem półtrwania około 118 dni. Kapsułka zawiera mniej niż 0,1 mg substancji czynnej oraz istotną ilość sodu – 71,04 mg, co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Emitowane promieniowanie gamma ma energie 0,136 MeV i 0,265 MeV. Produkt jest dostępny w postaci twardych kapsułek o rozmiarze 3, z charakterystycznym kolorem korpusu i wieczka, co ułatwia identyfikację. Kapsułki są pakowane pojedynczo w specjalistyczne opakowania zabezpieczające przed uszkodzeniem i światłem, z zaleceniem przechowywania poniżej 25°C, bez zamrażania. Okres ważności wynosi 18 tygodni od daty produkcji, z terminem ważności 12 tygodni od daty referencyjnej aktywności podanej na etykiecie.
bezpieczeństwo radiologiczne, ekspozycja na promieniowanie, kontrola zawartości sodu, kwas tauroselcholowy, materiał radioaktywny, niezgodność farmaceutyczna, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, postać farmaceutyczna, produkt radiofarmaceutyczny, promieniowanie gamma, radiofarmaceutyk, selen-75 - Leksykon leków
Skład i postać leku – PoltechDMSA 1 mg DMSA
PoltechDMSA to zestaw do sporządzania radiofarmaceutyku zawierający 1 mg kwasu mezo-2,3-dimerkaptobursztynowego (DMSA) w formie liofilizatu, przeznaczony do znakowania izotopem technetu-99m (99mTc) w celu diagnostyki obrazowej. Preparat nie zawiera radionuklidu w stanie wyjściowym; technet-99m jest dodawany podczas przygotowania roztworu do wstrzykiwań. Substancje pomocnicze, takie jak cyny(II) chlorek dwuwodny (czynnik redukujący), kwas askorbowy (przeciwutleniacz), D-mannitol (wypełniacz) oraz azot (gaz obojętny), zapewniają stabilność i odpowiednie właściwości preparatu. PoltechDMSA jest dostępny w fiolkach 10 ml, które należy przechowywać w temperaturze 2°C – 8°C, z dopuszczalnym transportem do 7 dni w temperaturze poniżej 35°C. Po rozpuszczeniu i znakowaniu technetem-99m preparat zachowuje stabilność przez 4 godziny w temperaturze poniżej 25°C, w osłonie pochłaniającej promieniowanie jonizujące.
3-dimerkaptobursztynowy, bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek cyny dwuwodny, czynnik redukujący, czystość radiochemiczna, ekspozycja na promieniowanie, kwas askorbowy, kwas mezo-2, liofilizat, nadtechnecjan sodu, ochrona radiologiczna, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, przeciwutleniacz, radiofarmaceutyk, skażenie radiologiczne, substancja promieniotwórcza, substancja wypełniająca, technet-99m - Leksykon leków
Przedawkowanie – SeHCAT 370 kBq
SeHCAT, zawierający kwas tauroselcholowy znakowany izotopem selenu-75 (75Se) o okresie półtrwania około 118 dni, jest stosowany w postaci kapsułek twardych o aktywności 370 kBq w dniu referencyjnym. Produkt ten jest przeznaczony do użytku wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel, co minimalizuje ryzyko przedawkowania. Każda kapsułka zawiera mniej niż 0,1 mg kwasu tauroselcholowego oraz 71,04 mg sodu. Izotop 75Se emituje promieniowanie gamma o energiach 0,136 MeV i 0,265 MeV, co stanowi potencjalne źródło ekspozycji na promieniowanie jonizujące w przypadku niekontrolowanego podania.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Ultra-Technekow FM generator radionuklidu (99Mo/99mTc) o aktywności macierzystego radionuklidu (99Mo): 2,15; 4,30; 6,45; 8,60; 10,75; 12,90; 17,20; 21,50; 25,80; 30,10; 34,40; 43,00 GBq
Ultra-Technekow FM to generator radionuklidu 99Mo/99mTc, dostępny w aktywnościach macierzystego molibdenu-99 (99Mo) od 2,15 do 43,00 GBq, służący do pozyskiwania sodu nadtechnecjanu (99mTc) do wstrzykiwań. Technet-99m emituje promieniowanie gamma o energii 140 keV i ma okres półtrwania 6,01 godziny, rozpadając się do quasi stabilnego 99Tc (okres półtrwania 2,13 x 10^5 lat). Generator zawiera 99Mo zaadsorbowany na kolumnie tlenku glinu, umożliwiającej elucję jałowego roztworu 99mTc. Maksymalna teoretyczna aktywność eluatu 99mTc na dzień kalibracji (06:00 CET) jest proporcjonalna do aktywności 99Mo i wynosi od 1,90 GBq (przy 2,15 GBq 99Mo) do 38,10 GBq (przy 43,00 GBq 99Mo). W skład produktu wchodzą substancje pomocnicze: chlorek sodu i woda do wstrzykiwań, przy czym 1 ml roztworu 99mTc zawiera 3,5 mg sodu, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
- Leksykon substancji czynnych
Fluorocholina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fluorocholiny (18F) wykazały korzystny profil toksyczności ostrej – jednorazowe dożylne podanie nierozcieńczonej substancji w dawce 5 ml/kg u szczurów nie wywołało żadnych objawów toksycznych. Brak jest jednak danych dotyczących potencjału mutagennego, właściwości rakotwórczych oraz wpływu na rozrodczość, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa. Należy podkreślić, że brak tych danych jest typowy dla radiofarmaceutyków, a krótkotrwała ekspozycja wynikająca z diagnostycznego, jednorazowego zastosowania fluorocholiny (18F) oraz jej fizykochemiczne właściwości mogą częściowo rekompensować te braki.
anihilacja, badanie mutagenności, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo radiologiczne, diagnostyka obrazowa, fluorocholina 18F, objaw toksyczności, okres półtrwania, podanie dożylne, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, promieniowanie gamma, promieniowanie pozytonowe, radionuklid fluoru, rozwój pre- i postnatalny, substancja radiofarmaceutyczna, toksyczność ostra, właściwość radiofarmaceutyczna, właściwość rakotwórcza, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedawkowanie – 99mTc – Tektrotyd 16 mcg HYNIC-[De-Phe^1, Tyr^3-Oktreotyd] TFA
Przedawkowanie radiofarmaceutyku ⁹⁹ᵐTc-Tektrotyd (16 mikrogramów, zawierającego HYNIC-[D-Phe¹, Tyr³-Oktreotyd] ·TFA) jest zjawiskiem niezwykle rzadkim, a dotychczas nie odnotowano żadnych przypadków klinicznych takiego zdarzenia. Preparat stosowany jest w dawkach diagnostycznych, które są znacznie niższe niż terapeutyczne, co minimalizuje ryzyko toksyczności i pozwala na pominięcie potencjalnego przedawkowania w ocenie klinicznej. W przypadku podejrzenia przedawkowania, podstawowym działaniem jest podtrzymywanie czynności życiowych pacjenta oraz przyspieszenie eliminacji radionuklidu z organizmu, co zmniejsza dawkę pochłoniętą i ekspozycję na promieniowanie.
- Leksykon substancji czynnych
Molibdenian sodu – Właściwości farmakodynamiczne
Molibdenian sodu (Na2MoO4) zawierający radioaktywny izotop molibdenu-99 (99Mo) jest podstawowym składnikiem generatorów radionuklidowych, takich jak POLGENTEC, wykorzystywanych w medycynie nuklearnej. Izotop 99Mo charakteryzuje się okresem półrozpadu 66 godzin i energią promieniowania 740 keV, ulegając rozpadowi beta minus do metastabilnego technetu-99m (99mTc) o okresie półrozpadu 6,01 godziny i emisji promieniowania gamma o energii 141 keV. Technet-99m, uzyskiwany w postaci nadtechnecjanu sodu (NaTcO4) o aktywności od 2 GBq do 120 GBq (na dzień kalibracji), jest szeroko stosowany jako znacznik w diagnostyce obrazowej, ze względu na optymalne właściwości fizykochemiczne, które umożliwiają efektywną penetrację tkanek przy minimalnej ekspozycji pacjenta na promieniowanie jonizujące.
badanie diagnostyczne, badanie tarczycy, bezpieczeństwo radiologiczne, diagnostyka obrazowa, ekspozycja na promieniowanie, generator radionuklidowy, izotop radioaktywny, medycyna nuklearna, molibden-99, nadtechnecjan sodu, okres półrozpadu, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, rozpad promieniotwórczy, środek radiofarmaceutyczny, technet-99m, znakowanie związków - Leksykon leków
Skład i postać leku – PoltechMBrIDA 20 mg MBrIDA
PoltechMBrIDA to zestaw do sporządzania preparatu radiofarmaceutycznego w postaci liofilizatu zawierającego 20 mg substancji czynnej – sodu N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan. Produkt nie zawiera radionuklidu w formie podstawowej; radionuklid (nadtechnecjan sodu 99mTc) jest dodawany podczas przygotowania roztworu do wstrzykiwań. Substancje pomocnicze to chlorek cyny(II) dwuwodny (reduktor), wodorotlenek sodu i kwas solny (do regulacji pH). Liofilizat jest pakowany w fiolki 10 ml, dostępne w opakowaniach po 3 lub 6 sztuk. Po znakowaniu 99mTc preparat staje się radioaktywny i wymaga przechowywania w osłonie chroniącej przed promieniowaniem. Stabilność preparatu po przygotowaniu wynosi 5 godzin w temperaturze poniżej 25°C. Zestaw nieaktywny przechowywany jest w lodówce (2-8°C), a podczas transportu dopuszcza się temperaturę do 35°C przez maksymalnie 7 dni.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek cyny dwuwodny, kwas solny, liofilizat do sporządzania roztworu, materiał radioaktywny, nadtechnecjan sodu, narażenie na promieniowanie, niezgodność farmaceutyczna, ochrona radiologiczna, osłona radiologiczna, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, roztwór do wstrzykiwań, skażenie radiologiczne, stabilność preparatu, substancja promieniotwórcza, właściwości radiofarmaceutyczne, wodorotlenek sodu, znakowanie radioizotopem - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ortofosforan sodu, Na2H32PO4, do wstrzykiwań Natrii phosphatis (32^P) solutio iniectabilis 37-370 MBq/ml
Ortofosforan sodu Na₂H³²PO₄ do wstrzykiwań jest radiofarmaceutykiem zawierającym ortofosforan sodu znakowany izotopem fosforu-32 o aktywności 37-370 MBq/ml, emitującym promieniowanie beta, stosowanym w medycynie nuklearnej do terapii. Preparat dostępny jest w postaci klarownego, bezbarwnego roztworu do podania parenteralnego, pakowanego w fiolki 10 ml zabezpieczone ołowianym pojemnikiem dla ochrony radiologicznej personelu. Lek zawiera substancje pomocnicze: disodu wodorofosforan dwunastowodny (bufor fosforanowy), chlorek sodu (izotoniczność) oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt należy przechowywać poniżej 25°C, z zachowaniem rygorów bezpieczeństwa radiologicznego, a okres ważności wynosi 21 dni, co jest powiązane z okresem półrozpadu fosforu-32 (14,3 dnia). Po upływie terminu ważności preparat nie powinien być stosowany ze względu na spadek aktywności i ryzyko utraty sterylności.
bezpieczeństwo radiologiczne, bufor fosforanowy, chlorek sodu, disodu wodorofosforan dwunastowodny, inspektor ochrony radiologicznej, izotoniczność roztworu, izotop fosforu-32, izotop promieniotwórczy, medycyna nuklearna, niezgodność farmaceutyczna, odpad promieniotwórczy, okres półrozpadu, ortofosforan sodu, podanie parenteralne, promieniowanie beta, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, radioizotop fosforu, reaktywność chemiczna, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, substancja pomocnicza, właściwość radiofarmaceutyczna, zakład medycyny nuklearnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – LutaPol 0,925 – 37 GBq/fiolkę
LutaPol jest radiofarmaceutycznym prekursorem zawierającym lutet (177Lu), stosowanym wyłącznie do radioznakowania produktów leczniczych, a nie do bezpośredniego podawania pacjentom. Zawiera 177Lu, który emituje cząstki β o maksymalnej energii 498 keV (średnio 149,2 keV) oraz promieniowanie gamma o energiach 208 keV (10,4%) i 113 keV (6,2%). Okres półtrwania izotopu wynosi 6,65 dni. Aktywność w fiolkach mieści się w zakresie 0,925–37 GBq, co odpowiada 1,86–74 µg lutetu w objętości 0,010–2 ml roztworu chlorku lutetu w kwasie solnym. Aktywność właściwa przekracza 500 GBq/mg, co umożliwia efektywne znakowanie biologicznie aktywnych cząsteczek, takich jak przeciwciała monoklonalne czy peptydy, prowadząc do powstania radiofarmaceutyków terapeutycznych.
aktywność właściwa, bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek lutetu, cząstki beta, czystość radiochemiczna, czystość radionuklidowa, hafn, lutet, napromienianie neutronami, okres półtrwania, personel medyczny, prekursor radiofarmaceutyku, promieniowanie gamma, przeciwciało monoklonalne, radiofarmaceutyk terapeutyczny, radionuklid, radioznakowanie produktów leczniczych - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ioflupane (123I) ROTOP 74 MBq/ml
Ioflupane (123I) ROTOP to radiofarmaceutyk w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 74 MBq/ml, zawierający joflupan (123I) w ilości 74 MBq/ml, co odpowiada stężeniu 0,07-0,13 μg/ml. Dostępny jest w fiolkach jednodawkowych o pojemności 2,5 ml (185 MBq) oraz 5 ml (370 MBq), z aktywnością molową w zakresie 2,5-4,5 x 10 Bq/mmol. Skład uzupełniają substancje pomocnicze: kwas octowy lodowaty, sodu octan trójwodny, etanol bezwodny (31,6 g/l) oraz wodę do wstrzykiwań. Preparat jest bezbarwny, przechowywany w fiolkach z bezbarwnego szkła typu I, zabezpieczonych ołowianą osłoną chroniącą przed promieniowaniem. Okres ważności wynosi 7 godzin dla fiolki 2,5 ml oraz 20 godzin dla fiolki 5 ml od czasu aktywności referencyjnej. Produkt jest kompatybilny z wodą do wstrzykiwań i roztworem soli fizjologicznej, co umożliwia jego rozcieńczanie bez ryzyka niezgodności farmaceutycznych.
aktywność molowa, bezpieczeństwo radiologiczne, ekspozycja na promieniowanie, etanol bezwodny, joflupan, kwas octowy lodowaty, ochrona radiologiczna, osłona przed promieniowaniem, radiofarmaceutyk, roztwór do wstrzykiwań, skażenie biologiczne, sodu octan trójwodny, substancja promieniotwórcza, woda do wstrzykiwań, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – V-Ga68 500 MBq/mL na dzień i godzinę odniesienia
Produkt V-Ga68 500 MBq/mL, będący roztworem chlorku galu (⁶⁸Ga), pełni rolę prekursora radiofarmaceutycznego, którego bezpieczeństwo ocenia się w kontekście właściwości znakowanych cząsteczek. Gal-68 charakteryzuje się okresem półtrwania około 68 minut, a jego rozpad zachodzi głównie przez emisję pozytonów (89%) o maksymalnej energii 1899 keV i średniej 836 keV, co prowadzi do anihilacji i emisji promieniowania gamma o energii 511 keV. Dodatkowo, 11% rozpadu stanowi wychwyt elektronów. Emisje gamma obejmują także energie 578,55 keV (0,03%), 805,83 keV (0,09%), 1077,34 keV (3,22%), 1260,97 keV (0,09%) oraz 1883,16 keV (0,14%). Końcowym produktem rozpadu jest stabilny cynk-68, co eliminuje dalsze ryzyko radioaktywności. Krótki okres półtrwania galu-68 ogranicza czas ekspozycji tkanek na promieniowanie, co jest korzystne z punktu widzenia bezpieczeństwa radiologicznego.
anihilacja, bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek galu, cynk-68, ekspozycja tkanek, emisja pozytonów, gal-68, ocena toksykologiczna, okres półtrwania, prekursor radiofarmaceutyku, produkt radiofarmaceutyczny, promieniowanie gamma, radiofarmaceutyk znakowany, radionuklid, rozpad radioaktywny, wychwyt elektronów - Leksykon substancji czynnych
Fluorocholina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fluorocholina (18F) jest radiofarmaceutykiem stosowanym w diagnostyce PET, emitującym promieniowanie pozytonowe i gamma, o okresie półtrwania około 110 minut. Zastosowanie fluorocholiny wymaga ścisłego przestrzegania zasady ALARA, podając najmniejszą możliwą dawkę aktywności, aby uzyskać diagnostycznie wartościowe obrazy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko zwiększonej ekspozycji na promieniowanie z powodu upośledzonej eliminacji radiofarmaceutyku. Stosowanie fluorocholiny jest przeciwwskazane w ciąży, a u dzieci i młodzieży wymaga specjalnych ograniczeń. Pacjent powinien być przygotowany poprzez co najmniej 4-godzinny post oraz odpowiednie nawodnienie, co minimalizuje ryzyko i poprawia jakość obrazowania. Zaleca się unikanie forsownych ćwiczeń fizycznych przed badaniem oraz pozostawanie w spoczynku podczas i po podaniu preparatu, aby zapobiec niepożądanemu wychwytowi znacznika przez tkankę mięśniową.
badanie diagnostyczne, badanie PET, bezpieczeństwo radiologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dieta niskosodowa, eliminacja radiofarmaceutyku, fluorocholina, nawodnienie, ochrona radiologiczna, odpady promieniotwórcze, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk PET, zaburzenie czynności nerek, zasada ALARA - Leksykon leków
Skład i postać leku – Jodek sodu, Na 131 I Polatom do terapii 37 MBq- 5500 MBq
Produkt leczniczy Jodek sodu Na131I POLATOM dostępny jest w formie kapsułek twardych o aktywności od 37 MBq do 5500 MBq, zawierających sodu jodek znakowany izotopem jodu-131. Izotop ten charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%), a także promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. Kapsułki zawierają substancje pomocnicze stabilizujące pH i zapobiegające utlenianiu jodku, takie jak sodu węglan, wodorowęglan, tiosiarczan pięciowodny oraz disodu wodorofosforan dwuwodny. Preparat jest pakowany w fiolki polietylenowe lub polipropylenowe, zabezpieczone ołowianym pojemnikiem osłonowym, z dołączonym aplikatorem do podawania oraz świadectwem radiofarmaceutyku.
bezpieczeństwo radiologiczne, izotop, izotop promieniotwórczy, jakość farmaceutyczna, jod-131, jodek sodu 131I, jodek sodu Na131I, kapsułka twarda, kapsułka żelatynowa, materiał promieniotwórczy, napromieniowanie neutronami, okres półtrwania, pojemnik osłonowy, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, reaktor jądrowy, rozszczepienie uranu, skażenie radioaktywne, substancja pomocnicza, substancja redukująca, związek buforujący