model mysi
Model mysi to narzędzie badawcze szeroko stosowane w naukach biomedycznych, gdzie myszy laboratoryjne służą jako organizmy modelowe do badania chorób ludzkich, testowania leków i terapii oraz zrozumienia podstawowych procesów fizjologicznych. Popularność myszy w badaniach wynika z ich genetycznego podobieństwa do ludzi (około 85% genomu myszy ma odpowiedniki w ludzkim genomie), krótkiego cyklu życiowego oraz stosunkowo niskich kosztów utrzymania.
W badaniach medycznych wykorzystuje się różne szczepy myszy, w tym myszy typu wild-type (dzikie), myszy transgeniczne (z wprowadzonym obcym genem), myszy knock-out (z wyłączonym genem) oraz myszy humanizowane (z ludzkimi genami lub tkankami). Modele mysie są kluczowe w badaniach nad chorobami neurodegeneracyjnymi, nowotworami, cukrzycą, otyłością, chorobami autoimmunologicznymi i wieloma innymi schorzeniami.
Mimo wielu zalet, modele mysie mają ograniczenia – nie wszystkie procesy chorobowe u ludzi można wiernie odtworzyć u myszy, a reakcje na leki mogą się różnić między gatunkami. Dlatego wyniki badań na modelach mysich wymagają ostrożnej interpretacji przed ekstrapolacją na ludzi. Niemniej jednak, modele mysie pozostają fundamentalnym narzędziem w przedklinicznej fazie badań medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Chlorek strontu 89SrCl2 POLATOM 37,5 MBq/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne chlorku strontu 89SrCl2 wykazały, że LD50 w modelu myszy wynosi 147,6 mg/kg masy ciała, co stanowi istotny wskaźnik ostrej toksyczności tego związku chemicznego. Analiza immunogenności wskazuje na brak immunizacji u pacjentów, co sugeruje niskie ryzyko wywołania odpowiedzi immunologicznej, co jest korzystne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania radiofarmaceutyku. Charakterystyka radiologiczna strontu-89 obejmuje okres półtrwania 50,5 dnia oraz emisję promieniowania beta o maksymalnej energii 1,492 MeV, co determinuje zarówno jego działanie terapeutyczne, jak i profil bezpieczeństwa radiologicznego.
bezpieczeństwo radiologiczne, chlorek strontu 89SrCl2, dane przedkliniczne, dawka śmiertelna, immunizacja pacjenta, izotop promieniotwórczy, LD50, model mysi, odpowiedź immunologiczna, okres półtrwania, profil toksykologiczny, promieniowanie beta, radiofarmaceutyk, stront-89, toksyczność ostra, właściwości immunogenne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clofarabine Accord 1 mg/ml
Klofarabina, antymetabolit nukleozydu puryn z grupy leków przeciwnowotworowych (ATC: L01BB06), jest stosowana głównie w leczeniu opornej lub nawrotowej ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u pacjentów pediatrycznych. Mechanizm działania obejmuje hamowanie polimerazy DNA α, reduktazy rybonukleotydowej oraz indukcję apoptozy przez uszkodzenie błony mitochondriów. Po wewnątrzkomórkowej fosforylacji do aktywnego trifosforanu klofarabina wykazuje wysokie powinowactwo do enzymów docelowych i zwiększoną oporność na degradację metaboliczną. W badaniach klinicznych dawka maksymalna tolerowana ustalona została na 52 mg/m²/dobę podawanej w infuzji dożylnej przez 5 dni, powtarzanej co 2-6 tygodni. W badaniu II fazy u 61 pacjentów pediatrycznych z nawrotem lub oporną ALL uzyskano ogólną remisję (CR + CRp) u 20% pacjentów, z medianą czasu trwania remisji 32 tygodnie i medianą przeżycia 69,5 tygodnia. Najczęstsze działania niepożądane ograniczające dawkę to hiperbilirubinemia, podwyższone aminotransferazy i wysypka grudkowo-plamkowa, obserwowane przy dawce 70 mg/m²/dobę.
aminotransferazy, apoptoza, błona mitochondrialna, cytochrom C, czynnik proapoptotyczny, deaminaza adenozynowa, fosforylacja, hiperbilirubinemia, HSCT, immunofenotyp ALL, kinaza deoksycytydynowa, klasyfikacja francusko-amerykańsko-angielska, komórki hematologiczne, komórki T, model mysi, ostra białaczka limfoblastyczna, polimeraza DNA alfa, reduktaza rybonukleotydowa, remisja całkowita, remisja częściowa, szpik kostny M1, trifosforan deoksyrybonukleozydu, wysypka grudkowo-plamkowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół angelmana – Etiologia i przyczyny
Zespół Angelmana (ZA) to rzadkie zaburzenie neurorozwojowe o częstości około 1:15 000 żywych urodzeń, stanowiące do 6% przypadków ciężkiego upośledzenia umysłowego z padaczką. Etiologia ZA wiąże się z utratą funkcji matczynego genu UBE3A na chromosomie 15q11-q13, który koduje ligazę ubikwitynową E3A, kluczową dla homeostazy białkowej w neuronach. W mózgu ekspresja genu UBE3A jest monoalleliczna i pochodzi wyłącznie z kopii matczynej, podczas gdy kopia ojcowska jest wyciszona epigenetycznie. Główne mechanizmy genetyczne ZA to delecja matczynego fragmentu 15q11-q13 (70-75% przypadków), mutacje punktowe w UBE3A (10-20%), ojcowska disomia jednorodzicielska (2-7%) oraz defekty centrum piętnowania (3-5%). W 10-15% przypadków przyczyna genetyczna pozostaje nieznana. Delecja matczynego chromosomu wiąże się z cięższym fenotypem klinicznym i większym ryzykiem padaczki. W patogenezie mogą również uczestniczyć inne geny z regionu 15q11-q13, np. OCA2, odpowiedzialny za jasną pigmentację skóry i włosów u części pacjentów. ZA najczęściej powstaje de novo, choć w nielicznych przypadkach może być dziedziczony, zwłaszcza przy mutacjach UBE3A lub defektach centrum piętnowania.
degradacja białek, delecja chromosomowa, delecja chromosomu, disomia jednorodzicielska, fenotyp kliniczny, gen UBE3A, metylacja DNA, model mysi, mutacja missense, mutacja mozaikowa, mutacja punktowa, obraz kliniczny, padaczka, rozwój zarodkowy, synapsa, terapia genowa, upośledzenie umysłowe, zaburzenie epigenetyczne, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie rozwojowe, zespół Angelmana, zespół Pradera-Williego, zmiana genetyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Itulazax 12 SQ-Bet
Produkt leczniczy ITULAZAX, zawierający standaryzowany wyciąg alergenowy pyłku brzozy białej (Betula verrucosa) w dawce 12 SQ-Bet, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne na modelu mysim, które potwierdziły jego bezpieczeństwo. Badania toksyczności ogólnej nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego przy przewlekłym stosowaniu, a testy genotoksyczności nie ujawniły potencjału do uszkodzeń DNA ani aberracji chromosomowych. Ponadto, brak było dowodów na działanie rakotwórcze oraz negatywny wpływ na funkcje rozrodcze, rozwój zarodkowo-płodowy, przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy potomstwa.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, brzoza biała, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, immunoterapia alergenowa, model mysi, mutagenność, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, SQ-Bet, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wyciąg alergenowy pyłku brzozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ApoSuprid 400 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne amisulprydu wykazały brak istotnego ryzyka ogólnoustrojowego oraz specyficznych działań toksycznych na poszczególne narządy. Nie stwierdzono działania teratogennego, mutagennego ani rakotwórczego. Maksymalne tolerowane dawki u zwierząt laboratoryjnych były wielokrotnie wyższe niż dawki stosowane u ludzi, wynosząc 200 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz 120 mg/kg mc./dobę u psów, co odpowiada 2-7-krotności maksymalnej zalecanej dawki u ludzi w odniesieniu do wartości AUC. Badania karcynogenności na szczurach, przy ekspozycji 1,5-4,5-krotnie wyższej niż u ludzi, nie wykazały istotnego ryzyka rakotwórczości. Dodatkowe badania na modelu mysim przy dawce 120 mg/kg mc./dobę nie uwzględniały oceny ekspozycji, co ogranicza interpretację wyników.
amisulpryd, badanie karcynogenności, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na amisulpryd, maksymalna tolerowana dawka, model mysi, model zwierzęcy, ocena bezpieczeństwa przedklinicznego, pole pod krzywą stężenia leku, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, toksyczność reprodukcyjna, wartość AUC - Leksykon chorób i schorzeń
Dżuma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Dżuma, wywoływana przez Yersinia pestis, charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, szczególnie przy opóźnionym leczeniu. Wskaźniki śmiertelności różnią się w zależności od formy klinicznej: dżuma dymienicza bez leczenia ma śmiertelność 30-60%, leczona około 10%; dżuma posocznicowa wykazuje 30-50% śmiertelności mimo antybiotykoterapii, a nieleczona niemal 100%; dżuma płucna jest niemal zawsze śmiertelna bez leczenia (100%), a przy terapii śmiertelność wynosi 30-50%. Wczesne wdrożenie antybiotyków jest kluczowe, zwłaszcza że dżuma płucna może prowadzić do zgonu w ciągu 18-24 godzin od pojawienia się objawów. Stosowane klasy leków to aminoglikozydy, tetracykliny, fluorochinolony, sulfonamidy, fenikole oraz β-laktamy, przy czym zalecana jest monoterapia ze względu na brak dowodów na korzyści terapii skojarzonej.
aminoglikozyd, antybiotykoterapia, broń biologiczna, czynnik środowiskowy, dżuma dymienicza, dżuma płucna, dżuma posocznicowa, fluorochinolon, leczenie skojarzone, model mysi, monoterapia, odpowiedź immunologiczna, oporność na antybiotyki, sulfonamid, tetracyklina, wczesna antybiotykoterapia, WHO, Yersinia pestis, zdrowie publiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Exoderil 10 mg/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne naftyfiny chlorowodorku, substancji czynnej leku Exoderil, wykazały niski poziom toksyczności w różnych modelach zwierzęcych. Po jednorazowym podaniu doustnym u myszy dawki 1000 mg/kg masy ciała spowodowały 5% śmiertelności, 2000 mg/kg – 25%, a 4000 mg/kg – 15%. Podanie podskórne nie wywołało śmiertelności u myszy, co sugeruje mniejszą toksyczność tej drogi podania. Szczury tolerowały dawki doustne do 4000 mg/kg oraz podskórne do 2000 mg/kg bez objawów klinicznych. Króliki również wykazały dobrą tolerancję na dawki doustne i podskórne do 2000 mg/kg. Czterotygodniowe badania na królikach z dawkami 5, 15 i 45 mg/kg/dobę nie wykazały negatywnego wpływu na masę ciała, spożycie pokarmu, zachowanie, parametry hematologiczne ani wyniki badań laboratoryjnych.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenowy pyłku trawy z tymotki łąkowej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa standaryzowanego wyciągu alergenowego pyłku trawy z tymotki łąkowej (Phleum pratense) zawartego w produkcie leczniczym Grazax w dawce 75 000 SQ-T obejmowały standardowe testy toksykologiczne na modelach zwierzęcych, w tym myszy i psach. Badania toksyczności ogólnej na myszach nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. Długoterminowe badania toksykologiczne na psach, trwające 52 tygodnie, ujawniły występowanie zapalenia naczyń lub zapalenia okołonaczyniowego u samców, co sugeruje różnice płciowe w odpowiedzi immunologicznej, jednak ze względu na różnice międzygatunkowe nie przewiduje się takiego ryzyka u pacjentów ludzkich. Ponadto, badania dotyczące wpływu na rozród i rozwój potomstwa na modelu mysim nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, zdolność kojarzenia się ani rozwój prenatalny i okołoporodowy potomstwa.
badanie toksykologiczne, immunoterapia alergenowa, model mysi, odpowiedź immunologiczna, rozwój prenatalny, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, standaryzowany wyciąg alergenowy, toksyczność ogólna, tymotka łąkowa, wpływ na rozród, wyciąg alergenowy pyłku trawy, zapalenie naczyń, zapalenie okołonaczyniowe