flare phenomenon

Zjawisko flare (ang. flare phenomenon) to termin medyczny odnoszący się do nagłego, przejściowego nasilenia objawów choroby, które występuje po rozpoczęciu leczenia. Jest to paradoksalna reakcja, w której stosowanie terapii początkowo prowadzi do pogorszenia stanu pacjenta przed wystąpieniem poprawy klinicznej.

W onkologii zjawisko flare obserwuje się szczególnie podczas hormonoterapii nowotworów hormono-zależnych, np. raka piersi czy prostaty. U mężczyzn z rakiem prostaty leczonych analogami GnRH może dojść do przejściowego wzrostu stężenia testosteronu, co może nasilić objawy choroby. W raku piersi u kobiet leczonych tamoksyfenem może wystąpić nasilenie bólu kostnego w przypadku przerzutów do kości.

Zjawisko flare występuje również w chorobach autoimmunologicznych i zapalnych, gdzie rozpoczęcie leczenia immunosupresyjnego może początkowo nasilić objawy zapalenia przed uzyskaniem efektu terapeutycznego. W chorobach infekcyjnych może wystąpić jako reakcja Jarischa-Herxheimera po rozpoczęciu antybiotykoterapii, gdy masowa śmierć patogenów powoduje uwolnienie endotoksyn.

Znajomość zjawiska flare jest istotna w praktyce klinicznej, ponieważ pozwala odróżnić przejściowe pogorszenie stanu pacjenta od nieskuteczności leczenia czy progresji choroby. W przypadkach, gdy zjawisko to może stanowić zagrożenie dla pacjenta, stosuje się leczenie wyprzedzające, np. podawanie antagonistów receptora androgenowego przed rozpoczęciem terapii analogami GnRH w zaawansowanym raku prostaty.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl