dejodynacja

Dejodynacja to proces biochemiczny polegający na enzymatycznym usunięciu atomu jodu z cząsteczki jodotyroniny. Jest to kluczowy mechanizm w metabolizmie hormonów tarczycy, przekształcający tyroksynę (T4) w trójjodotyroninę (T3) lub w nieaktywne metabolity, takie jak odwrotna trójjodotyronina (rT3).

W organizmie człowieka dejodynacja jest katalizowana przez trzy typy dejodynaz jodotyroninowych (D1, D2 i D3), które różnią się lokalizacją tkankową oraz preferencją substratową. Dejodynaza typu 1 (D1) występuje głównie w wątrobie, nerkach i tarczycy, dejodynaza typu 2 (D2) w mózgu, przysadce, brunatnej tkance tłuszczowej i mięśniu sercowym, a dejodynaza typu 3 (D3) w łożysku, mózgu i skórze.

Zaburzenia procesu dejodynacji mogą prowadzić do nieprawidłowości w poziomie hormonów tarczycy, co może skutkować różnymi stanami patologicznymi, takimi jak niedoczynność lub nadczynność tarczycy obwodowa. Proces ten jest również istotny w regulacji metabolizmu, termoregulacji oraz w rozwoju i funkcjonowaniu układu nerwowego.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Liotyronina – Właściwości farmakodynamiczne

Liotyronina (T3) jest hormonem tarczycy o około pięciokrotnie silniejszym działaniu biologicznym niż lewotyroksyna (T4), co determinuje jej stosowanie w niższych dawkach w preparatach złożonych, takich jak Novothyral (100 µg T4 + 20 µg T3) oraz Novothyral 75 (75 µg T4 + 15 µg T3) w proporcji 5:1. T3 powstaje głównie w wyniku obwodowej konwersji T4 w wątrobie i nerkach, a jej mechanizm działania opiera się na indukcji transkrypcji genów poprzez receptory jądrowe, co prowadzi do szerokiego spektrum efektów metabolicznych, w tym modulacji metabolizmu węglowodanów, lipidów, białek, gospodarki mineralnej, metabolizmu kostnego, a także funkcji układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.
choroba niedokrwienna serca, dejodynacja, efekt chronotropowy, frakcja wyrzutowa, funkcje neurologiczne, gospodarka mineralna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gruczoł tarczowy, hormon tarczycy, hormony tarczycy, interakcje hormonalne, kanały jonowe, konwersja obwodowa, kurczliwość miokardium, lewotyroksyna, liotyronina, metabolizm energetyczny, metabolizm katecholamin, metabolizm kostny, niedoczynność tarczycy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parametry hemodynamiczne, prohormon, receptory adrenergiczne, receptory jądrowe, reverse T3, termogeneza, transkrypcja genomu, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca, zużycie tlenu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levothyroxine Accord 112 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Levothyroxine Accord (kod ATC: H03AA01), jest syntetycznym analogiem endogennego hormonu tarczycy T4, który w organizmie ulega konwersji do aktywnej trijodotyroniny (T3). Mechanizm działania lewotyroksyny jest identyczny z naturalnym hormonem, wiążąc się z receptorami jądrowymi T3 i regulując ekspresję genów odpowiedzialnych za metabolizm podstawowy, węglowodanów, lipidów, białek oraz funkcje układu sercowo-naczyniowego i nerwowego. Farmakodynamiczne efekty leku są kluczowe dla przywrócenia homeostazy u pacjentów z niedoczynnością tarczycy, a precyzyjne dostosowanie dawki jest niezbędne, aby uniknąć zarówno niedoczynności, jak i nadczynności tarczycy.
białko transportowe, dejodynacja, ekspresja genów, glikogenoliza, gruczoł tarczowy, hormon endogenny, hormon tarczycy, jądrowy receptor hormonu tarczycy, konwersja T4 do T3, Levothyroxine Accord, lewotyroksyna sodowa, metabolizm białek, metabolizm lipidów, metabolizm węglowodanów, niedoczynność tarczycy, podstawowa przemiana materii, receptor T3, terapia substytucyjna, tkanka obwodowa, trijodotyronina, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, właściwość farmakodynamiczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tirosint Sol 175 mcg

Lek TIROSINT SOL zawiera lewotyroksynę sodową o biodostępności do 80%, wchłanianej głównie w górnym odcinku jelita cienkiego. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga się w ciągu 1-5 godzin po podaniu, a początek działania terapeutycznego obserwuje się po 3-5 dniach. Lewotyroksyna wykazuje bardzo wysokie, niekowalencyjne wiązanie z białkami osocza (99,97%), co umożliwia dynamiczną wymianę między frakcją związaną a wolną, biologicznie aktywną. Objętość dystrybucji wynosi 10-12 litrów, a lek nie jest usuwany przez hemodializę ani hemoperfuzję, co ma znaczenie w leczeniu pacjentów z niewydolnością nerek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, nerkach, mózgu i mięśniach, gdzie lewotyroksyna (T4) jest konwertowana do trijodotyroniny (T3) i innych metabolitów, które są wydalane z moczem i kałem. Klirens metaboliczny wynosi około 1,2 l osocza/dobę, wskazując na powolną eliminację leku.
białko osocza, biodostępność, dejodynacja, dializoterapia, dystrybucja leku, hemodializa, hemoperfuzja, hormon tarczycy, jelito cienkie, klirens metaboliczny, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, metabolizm leku, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, roztwór doustny, stężenie we krwi, substancja czynna, Tmax, trijodotyronina, wchłanianie leku, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Euthyrox N 150 150 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna Euthyrox N, charakteryzuje się wysoką biodostępnością do 80% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Tmax) osiąganym po 5-6 godzinach. Pomimo szybkiego wchłaniania, efekt terapeutyczny pojawia się dopiero po 3-5 dniach, co wynika z mechanizmu działania na poziomie ekspresji genów. Lewotyroksyna wykazuje bardzo wysokie, niekowalencyjne wiązanie z białkami osocza (99,97%), co umożliwia dynamiczną wymianę między frakcją związaną a wolną, aktywną farmakologicznie. Objętość dystrybucji wynosi 10-12 litrów, z istotną rolą wątroby jako miejsca pozatarczycowej dystrybucji i wymiany hormonu, co stabilizuje jego stężenie w krążeniu.
białka osocza, białka transportowe, dejodynacja, Euthyrox N, eutyreoza, farmakologia, hemoperfuzja, hormon tarczycy, jelito cienkie, klirens metaboliczny, konwersja hormonów tarczycy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, postać galenowa, stężenie w osoczu, T3, T4, trijodotyronina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eferox 137 mcg

Lewotyroksyna sodowa bezwodna, główny składnik preparatu Eferox, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% przy podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 2-3 godzinach. Wchłanianie leku jest znacząco ograniczone przy jednoczesnym podaniu z posiłkiem. Początek działania terapeutycznego obserwuje się po 3-5 dniach, co wynika z mechanizmu indukcji procesów metabolicznych w komórkach docelowych. Lewotyroksyna wykazuje objętość dystrybucji 10-12 litrów oraz bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99,97%), co zapewnia dynamiczną równowagę między frakcją wolną a związaną. Klirens metaboliczny wynosi około 1,2 l osocza/dobę, a metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem nerek, mózgu i mięśni, gdzie T4 ulega dejodynacji do aktywnej biologicznie T3.
bariera łożyskowa, białka transportowe osocza, biodostępność leku, choroba nerek, dawkowanie leku, dejodynacja, hemoperfuzja, hormon tarczycowy, klirens metaboliczny, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, postać galenowa, przedawkowanie leku, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe lewotyroksyny, trijodotyronina, wchłanianie leku, wolna frakcja hormonu, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Althyxin 25 mcg/5 ml

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna leku Althyxin dostępnego w stężeniach 25, 50 i 100 mikrogramów/5 ml w formie roztworu doustnego, charakteryzuje się niecałkowitym i zmiennym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki. Po absorpcji lek wiąże się w około 99,97% z białkami osocza, głównie z globuliną wiążącą tyroksynę (TBG), a jedynie 0,03% występuje w formie wolnej, biologicznie aktywnej. Lewotyroksyna podlega intensywnemu metabolizmowi w tarczycy, wątrobie, nerkach oraz przednim płacie przysadki mózgowej, gdzie głównym szlakiem metabolicznym jest dejodynacja prowadząca do powstania aktywnej trójjodotyroniny (T3) oraz nieaktywnej odwrotnej trójjodotyroniny (rT3). Procesy te są wspomagane przez recyrkulację jelitowo-wątrobową, wydłużającą czas działania leku.
deaminacja, dejodynacja, dijodotyrozyna, farmakokinetyka lewotyroksyny, globulina wiążąca tyroksynę, koniugacja z kwasem glukuronowym, kwas tyrooctowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niecałkowite wchłanianie, niedoczynność tarczycy, odwrotna trijodotyronina, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, recyrkulacja jelitowo-wątrobowa, rozszczepienie wiązania eterowego, sprzęganie, stan stacjonarny, tetron, trijodotyronina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levothyroxine Accord 100 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Levothyroxine Accord, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który wpływa na jej skuteczność w leczeniu chorób tarczycy. Lek jest wchłaniany głównie w górnym odcinku jelita cienkiego, z biodostępnością sięgającą do 80%, a maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiąga po 5-6 godzinach od podania doustnego. Lewotyroksyna wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,97%), co wpływa na jej farmakokinetykę i wyklucza usuwanie leku podczas hemodializy czy hemoperfuzji. Objętość dystrybucji wynosi około 10-12 litrów, a metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, nerkach, mózgu i mięśniach. Całkowity klirens metaboliczny leku to około 1,2 l osocza/dobę, a produkty metabolizmu są wydalane z moczem i kałem.
absorpcja lewotyroksyny, białko transportowe osocza, biodostępność leku, biotransformacja lewotyroksyny, choroba tarczycy, dejodynacja, eutyreoza, frakcja wolna, hemodializa, hemoperfuzja, hormon tarczycy, klirens metaboliczny, Levothyroxine Accord, lewotyroksyna sodowa, metabolizm hormonu tarczycy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan funkcjonalny tarczycy, stężenie w osoczu, wchłanianie lewotyroksyny, zespół nerczycowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Althyxin 125 mcg

Produkt leczniczy Althyxin zawiera lewotyroksynę sodową, syntetyczny odpowiednik endogennego hormonu tarczycy, klasyfikowany w grupie ATC jako H03AA01. Preparat dostępny jest w ośmiu dawkach: 25, 50, 75, 100, 125, 150, 175 oraz 200 mikrogramów, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Lewotyroksyna podlega w organizmie dejodynacji do trijodotyroniny (T3), biologicznie aktywnej formy hormonu, która wiąże się z receptorami T3 w tkankach, wywołując efekty fizjologiczne takie jak regulacja metabolizmu podstawowego, termogenezy, metabolizmu białek, węglowodanów i lipidów, funkcji układu sercowo-naczyniowego, rozwoju tkanek oraz czynności układu nerwowego.
dejodynacja, gruczoł tarczowy, hormon tarczycy, lewotyroksyna, lewotyroksyna egzogenna, lewotyroksyna endogenna, lewotyroksyna sodowa, metabolizm białek, niedoczynność tarczycy, receptor T3, terapia substytucyjna, termogeneza, trijodotyronina, tyroksyna, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levothyroxine Accord 125 mcg

Lek doustny lewotyroksyna wykazuje wchłanianie do 80% w górnym odcinku jelita cienkiego, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Tmax) osiąganym po 5-6 godzinach. Początek działania terapeutycznego następuje po 3-5 dniach, co wynika z genomowego mechanizmu działania hormonu tarczycy. Lewotyroksyna wiąże się z białkami osocza w 99,97% w sposób niekowalencyjny, umożliwiając szybką wymianę z frakcją wolną, biologicznie aktywną. Objętość dystrybucji wynosi 10-12 litrów, wskazując na dystrybucję do tkanek pozanaczyniowych, a wątroba stanowi kluczowy narząd magazynujący i metabolizujący hormon, zawierając około 1/3 pozatarczycowej puli lewotyroksyny. Ze względu na wysokie wiązanie z białkami, lek nie jest usuwany podczas hemodializy ani hemoperfuzji, co ma znaczenie w terapii pacjentów z niewydolnością nerek.
białko transportowe, dejodynacja, górny odcinek jelita cienkiego, hemodializa i hemoperfuzja, hormon tarczycy, klirens metaboliczny, konwersja T4 do T3, Levothyroxine Accord, lewotyroksyna, metabolizm hormonów tarczycy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, postać galenowa, profil wchłaniania, terapia nerkozastępcza
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amiodaron hameln 50 mg/ml

Amiodaron Hameln, lek przeciwarytmiczny klasy III wg Vaughana-Williamsa (ATC: C01BD01), działa poprzez wydłużenie potencjału czynnościowego i okresu refrakcji w kardiomiocytach, głównie przez hamowanie kanałów potasowych IKr. Ponadto wykazuje właściwości leków klasy I i IV, blokując kanały sodowe i wapniowe, co spowalnia przewodzenie w węźle zatokowo-przedsionkowym i przedsionkowo-komorowym. Długotrwała terapia wpływa na migrację kanałów jonowych, zmieniając działanie elektrofizjologiczne. Amiodaron antagonizuje receptory β- i α-adrenergiczne, powodując rozszerzenie naczyń i obniżenie ciśnienia tętniczego, a także ujemne efekty inotropowe, chronotropowe i dromotropowe. Lek hamuje aktywność 5′-monodejodynazy, co prowadzi do wzrostu TSH, T4 i rT3 oraz obniżenia T3, wywołując efekt podobny do niedoczynności tarczycy. Metabolit N-desetyloamiodaron zachowuje aktywność elektrofizjologiczną, wspierając długotrwałe działanie terapeutyczne.
amiodaron, arytmia ektopowa, badanie ALIVE, badanie ARREST, częstoskurcz komorowy, dejodynacja, desetyloamiodaron, działanie chronotropowe, działanie dromotropowe, działanie inotropowe, hormon stymulujący tarczycę, kanał potasowy, kanał sodowy, kanał wapniowy, klasyfikacja Vaughana-Williamsa, lek przeciwarytmiczny, migotanie komór, miocyt przedsionkowy, monodejodynaza jodotyroniny, niedoczynność tarczycy, odstęp QTc, okres refrakcji, podwójna ślepa próba, potasowy prąd prostujący, potencjał czynnościowy, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, retikulum endoplazmatyczne, tętnica wieńcowa, trijodotyronina, trijodotyronina odwrotna, tyroksyna, układ bodźcoprzewodzący, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie krążenia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG- 131 I) do terapii 370-740 MBq/ml

Metajodobenzyloguanidyna znakowana jodem 131 (MIBG-131I) wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny, który determinuje jej zastosowanie w terapii. Po dożylnym podaniu, radiofarmaceutyk szybko dystrybuuje się w organizmie, z najwyższym wychwytem w wątrobie (około 33% podanej dawki). Inne narządy wykazują znacznie niższy wychwyt: płuca 3%, mięsień sercowy 0,8%, śledziona 0,6%, ślinianki 0,4%. Istotne jest minimalne gromadzenie MIBG-131I w prawidłowych nadnerczach, co jest diagnostycznie istotne, gdyż tkanki patologiczne nadnerczy wykazują zwiększony wychwyt, co umożliwia selektywne ukierunkowanie terapii. Metabolizm leku jest ograniczony, a główną drogą eliminacji jest wydalanie nerkowe, z 70-90% dawki usuwanej w postaci niezmienionej w ciągu pierwszych 4 dni po podaniu.
dejodynacja, jobenguan, jodek 131I, kwas metajodobenzoesowy, kwas metajodohipuranowy, metabolizm wątrobowy, metajodobenzyloguanidyna, MIBG-131I, patologia nadnerczy, protokół terapeutyczny, radiofarmaceutyk, scyntygram, wychwyt fizjologiczny, wychwyt radiofarmaceutyku, wydalanie nerkowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Euthyrox N 100 100 mcg

Produkt leczniczy Euthyrox N zawiera lewotyroksynę sodową (Levothyroxinum natricum), syntetyczny odpowiednik naturalnego hormonu tarczycy, klasyfikowany w grupie ATC jako H03AA01. Dostępny jest w dawkach 100, 150 oraz 200 mikrogramów, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Lewotyroksyna po podaniu doustnym uzupełnia niedobory endogennej tyroksyny, a jej działanie farmakodynamiczne polega na obwodowej konwersji do aktywnej trijodotyroniny (T3), która oddziałuje na receptory T3 w tkankach docelowych, regulując podstawowe procesy metaboliczne i energetyczne organizmu.
dejodynacja, Euthyrox N, gruczoł tarczowy, hormon tarczycy, konwersja obwodowa, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, lewotyroksyna syntetyczna, narząd obwodowy, niedobór hormonu tarczycy, niedobór tyroksyny, proces metaboliczny, receptor T3, tkanka docelowa, trijodotyronina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eferox 50 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Eferox, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą około 80% absorpcji w górnym odcinku jelita cienkiego, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 2-3 godzinach od podania doustnego. Wchłanianie jest istotnie ograniczone przy podaniu z posiłkiem, dlatego zaleca się stosowanie leku na czczo. Objętość dystrybucji wynosi 10-12 litrów, a lek wiąże się z białkami osocza w 99,97% w sposób niekowalencyjny, co umożliwia dynamiczną wymianę z frakcją wolną hormonu. Klirens metaboliczny wynosi około 1,2 l osocza/dobę, a głównym miejscem metabolizmu są wątroba, nerki, mózg i mięśnie, gdzie lewotyroksyna ulega dejodynacji do aktywnej trijodotyroniny (T3). Okres półtrwania leku wynosi średnio 7 dni, ulegając skróceniu do 3-4 dni w nadczynności tarczycy i wydłużeniu do 9-10 dni w niedoczynności, co ma kluczowe znaczenie dla indywidualizacji dawkowania.
białka transportowe osocza, biodostępność lewotyroksyny, dejodynacja, dializa, dysfagia, dysfunkcja hepatocytów, Eferox, górny odcinek jelita cienkiego, hemoperfuzja, klirens metaboliczny, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, maksymalne stężenie w osoczu, mechanizm działania hormonów tarczycy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, postać galenowa, profil farmakokinetyczny, schorzenie wątroby, stężenie maksymalne, trijodotyronina, wiązanie z białkami, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tirosint Sol 25 mcg

Lewotyroksyna sodowa, podawana doustnie w formie roztworu TIROSINT SOL, charakteryzuje się wysoką biodostępnością sięgającą do 80% dawki, z Tmax wynoszącym 1-5 godzin. Efekt terapeutyczny pojawia się po 3-5 dniach od rozpoczęcia terapii. Lek wykazuje bardzo silne wiązanie z białkami osocza na poziomie 99,97%, co umożliwia dynamiczną wymianę między frakcją związaną a wolną, biologicznie aktywną. Wysokie wiązanie z białkami uniemożliwia usunięcie leku metodami pozaustrojowymi, takimi jak hemodializa czy hemoperfuzja, co jest istotne w przypadku przedawkowania. Objętość dystrybucji wynosi 10-12 litrów, wskazując na szeroką dystrybucję pozanaczyniową, z wątrobą jako ważnym rezerwuarem hormonu.
czynność tarczycy, dejodynacja, dystrybucja w organizmie, eutyreoza, frakcja wolna, hemodializa, hemoperfuzja, hormon tarczycy, jelito cienkie, klirens metaboliczny, lewotyroksyna pozatarczycowa, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proces metaboliczny, przedawkowanie leku, stężenie hormonu, stężenie w osoczu, Tirosint Sol, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza