stężenie osoczowe lewotyroksyny
Stężenie osoczowe lewotyroksyny (T4) to kluczowy parametr diagnostyczny wykorzystywany w ocenie funkcji tarczycy. Lewotyroksyna jest głównym hormonem wydzielanym przez tarczycę, który w tkankach obwodowych ulega dejodynacji do trijodotyroniny (T3) – formy biologicznie aktywnej.
Prawidłowe stężenie całkowitej T4 w osoczu wynosi zazwyczaj 5,0-12,0 μg/dl (64-154 nmol/l), natomiast wolnej T4 (fT4) 0,8-1,8 ng/dl (10-23 pmol/l). Poziom ten podlega regulacji przez oś podwzgórze-przysadka-tarczyca w mechanizmie ujemnego sprzężenia zwrotnego z udziałem TSH.
Podwyższone stężenie osoczowe lewotyroksyny występuje w nadczynności tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe toksyczne), przedawkowaniu preparatów lewotyroksyny oraz w niektórych stanach zwiększonej produkcji białek wiążących hormony tarczycy. Obniżone stężenie obserwuje się w niedoczynności tarczycy, zespole niskiej T3/T4, ciężkich chorobach ogólnoustrojowych oraz w wyniku przyjmowania niektórych leków (np. karbamazepina, fenytoina).
W monitorowaniu leczenia substytucyjnego lewotyroksyną kluczową rolę odgrywa oznaczanie stężenia fT4 wraz z TSH. U pacjentów otrzymujących supresyjne dawki lewotyroksyny (np. po operacji raka tarczycy) docelowe stężenie fT4 może znajdować się w górnej granicy normy lub nieznacznie ją przekraczać, przy jednoczesnym obniżeniu TSH.