bakterie próchnicotwórcze

Bakterie próchnicotwórcze to mikroorganizmy zdolne do wywoływania próchnicy zębów poprzez fermentację węglowodanów i produkcję kwasów, które demineralizują szkliwo zębów. Najważniejszymi przedstawicielami są bakterie z rodzaju Streptococcus, zwłaszcza Streptococcus mutans i Streptococcus sobrinus, oraz Lactobacillus i Actinomyces.

Mechanizm działania bakterii próchnicotwórczych polega na metabolizowaniu cukrów do kwasów organicznych (głównie kwasu mlekowego), które obniżają pH w jamie ustnej poniżej 5,5, co prowadzi do demineralizacji tkanek zęba. Bakterie te wytwarzają również zewnątrzkomórkowe polisacharydy, które umożliwiają im adhezję do powierzchni zębów i tworzenie biofilmu (płytki nazębnej).

Kolonizacja jamy ustnej przez bakterie próchnicotwórcze zaczyna się już w okresie niemowlęcym, a ich liczebność może wzrastać wraz z wprowadzaniem do diety pokarmów bogatych w cukry. Czynniki ryzyka sprzyjające namnażaniu bakterii próchnicotwórczych obejmują nieprawidłową higienę jamy ustnej, dietę bogatą w cukry proste, zmniejszone wydzielanie śliny oraz genetycznie uwarunkowaną podatność tkanek zęba.

Diagnostyka bakterii próchnicotwórczych obejmuje badania mikrobiologiczne płytki nazębnej oraz testy śliny oceniające aktywność próchnicotwórczą. Profilaktyka próchnicy polega na redukcji liczby bakterii próchnicotwórczych poprzez właściwą higienę jamy ustnej, stosowanie związków fluoru, ograniczenie spożycia cukrów oraz aplikację uszczelniaczy bruzd i lakierów.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl