oparzenie chemiczne i kwasowe
Oparzenie chemiczne i kwasowe to uszkodzenie tkanek wywołane bezpośrednim kontaktem z substancjami chemicznymi, najczęściej kwasami, zasadami, rozpuszczalnikami organicznymi lub związkami nieorganicznymi. W przeciwieństwie do oparzeń termicznych, oparzenia chemiczne często postępują dopóki substancja drażniąca nie zostanie zneutralizowana lub usunięta z powierzchni skóry.
Kwasy powodują oparzenia poprzez denaturację białek, prowadząc do martwicy koagulacyjnej, która tworzy barierę ograniczającą dalsze wnikanie substancji. Zasady natomiast wywołują martwicę rozpływną, umożliwiającą głębszą penetrację i często skutkującą poważniejszymi obrażeniami. Stopień uszkodzenia tkanek zależy od stężenia substancji, czasu ekspozycji, objętości i mechanizmu działania związku chemicznego.
Postępowanie w przypadku oparzeń chemicznych obejmuje natychmiastowe płukanie dużą ilością bieżącej wody przez minimum 20-30 minut, usunięcie zanieczyszczonej odzieży oraz biżuterii. Nie należy stosować środków neutralizujących, gdyż reakcja egzotermiczna może pogłębić uraz. Ocena głębokości i rozległości oparzenia powinna być wykonana po dokładnym oczyszczeniu. Kluczowe znaczenie ma szybka interwencja, która może znacząco ograniczyć stopień uszkodzenia tkanek.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poparzenia kwasowe i chemiczne – Objawy
Oparzenia chemiczne i kwasowe są wynikiem kontaktu z substancjami żrącymi, takimi jak kwasy, zasady czy kwas fluorowodorowy (HF), i charakteryzują się uszkodzeniem tkanek zależnym od rodzaju, stężenia, czasu ekspozycji oraz objętości czynnika. Oparzenia kwasowe prowadzą do martwicy skrzepowej, ograniczającej penetrację, natomiast zasadowe wywołują martwicę rozpływną, penetrując głębiej i powodując poważniejsze uszkodzenia. Szczególnie niebezpieczne są oparzenia HF, które oprócz miejscowego uszkodzenia tkanek mogą wywołać ogólnoustrojowe zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokalcemia, hipomagnezemia i hiperkaliemia, zagrażające życiu. Objawy miejscowe obejmują zaczerwienienie, ból, pęcherze i martwicę skóry, a w przypadku oczu – obrzęk, ból, łzawienie i ryzyko ślepoty. Połknięcie substancji żrących może skutkować bólem jamy ustnej, gardła, trudnościami w przełykaniu, perforacjami oraz objawami ogólnoustrojowymi, w tym wstrząsem i niewydolnością wielonarządową.
bliznowacenie, chemiczne zapalenie płuc, duszność, dysfagia, dysfonia, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hipotensja, jaskra, krwioplucie, kwas fluorowodorowy, kwas siarkowy, martwica rozpływna, martwica skrzepowa, niekardiogenny obrzęk płuc, obrzęk, oparzenie chemiczne i kwasowe, oparzenie częściowej grubości, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie pełnej grubości, oparzenie pierwszego stopnia, oparzenie rogówki, oparzenie trzeciego stopnia, owrzodzenie rogówki, perforacja przełyku, perforacja rogówki, perforacja żołądka, przeszczep rogówki, przeszczep skóry, rozstrzenie oskrzeli, sinica, substancja żrąca, uszkodzenie rogówki, wodorotlenek sodu, wstrząs, zaćma, zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych, zespół suchego oka, zwężenie przełyku, zwłóknienie płuc