rodzinna migrena hemiplegiczna
Rodzinna migrena hemiplegiczna (FHM – Familial Hemiplegic Migraine) to rzadka postać migreny z aurą, dziedziczona autosomalnie dominująco. Charakteryzuje się występowaniem napadów silnego bólu głowy poprzedzonych aurą z objawami neurologicznymi, w tym przejściowym niedowładem połowiczym (hemiplegią), który może trwać od kilkudziesięciu minut do kilku dni.
Choroba związana jest z mutacjami w genach kodujących białka kanałów jonowych: CACNA1A (FHM typ 1), ATP1A2 (FHM typ 2) oraz SCN1A (FHM typ 3). Zaburzenia te prowadzą do nieprawidłowości w przewodnictwie nerwowym i zjawisku rozprzestrzeniającej się depresji korowej, kluczowej w patofizjologii migreny.
Objawy FHM obejmują, oprócz hemiplegii, także zaburzenia mowy, widzenia, czucia, a w ciężkich przypadkach także zaburzenia świadomości, gorączkę i napady drgawkowe. Napady mogą być prowokowane urazami głowy, wysiłkiem fizycznym czy stresem. W niektórych przypadkach FHM, szczególnie typu 1, może współwystępować z objawami móżdżkowymi, takimi jak ataksja, oczopląs czy dysartria.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (MRI mózgu), badania elektrofizjologiczne oraz diagnostykę genetyczną. Leczenie opiera się na profilaktyce napadów przy użyciu blokerów kanałów wapniowych, beta-blokerów lub leków przeciwpadaczkowych. W trakcie napadu stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwwymiotne, a w ciężkich przypadkach kortykosteroidy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Migrena z aurą – Etiologia i przyczyny
Migrena z aurą to podtyp migreny charakteryzujący się przejściowymi objawami neurologicznymi poprzedzającymi lub towarzyszącymi fazie bólowej, których patofizjologia opiera się głównie na korowym rozprzestrzenianiu się depresji (CSD) – fali depolaryzacji neuronalnej rozprzestrzeniającej się z prędkością 2-3 mm/min, prowadzącej do zmian w aktywności elektrycznej mózgu i przepływie krwi (początkowa hiperperfuzja, następnie hipoperfuzja trwająca do kilkunastu godzin). Kluczową rolę w mechanizmach migreny z aurą odgrywają zaburzenia neuroprzekaźników, takich jak serotonina, CGRP, glutaminian i dopamina. Migrena z aurą wykazuje silny komponent genetyczny, z mutacjami w genach kodujących kanały jonowe (CACNA1A, SCN1A, ATP1A2) oraz dziedziczeniem autosomalnie dominującym w rodzinnej migrenie hemiplegicznej. Czynniki wyzwalające obejmują stres (wpływający na 70% pacjentów), wahania hormonalne (szczególnie u kobiet, gdzie doustne środki antykoncepcyjne z estrogenami zwiększają ryzyko udaru), dietę (alkohol, tyramina, glutaminian, kofeina), zaburzenia snu, bodźce środowiskowe (jasne światło, hałas, zapachy) oraz urazy głowy.
aura wzrokowa, CADASIL, CGRP, depolaryzacja neuronalna, dopamina, doustne środki antykoncepcyjne, dysfunkcja śródbłonka, gepanty, glutaminian, hiperperfuzja, hipoperfuzja, korowe rozprzestrzenianie się depresji, krwotok podpajęczynówkowy, łagodny uraz mózgu, MELAS, migrena z aurą, mikroembolizacja, nerw trójdzielny, peptyd pochodny genu kalcytoniny, przeciwciała monoklonalne, przetrwały otwór owalny, rodzinna migrena hemiplegiczna, serotonina, stan nadkrzepliwości, system trójdzielno-naczyniowy, teoria neurowaskularna, toczeń, udar niedokrwienny, zapalenie neurogenne, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena – Etiologia i przyczyny
Migrena jest złożonym, genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem neurologicznym, charakteryzującym się nieprawidłową aktywnością neuronalną, wpływającą na układ trójdzielno-naczyniowy, neuroprzekaźniki (m.in. serotonina, CGRP) oraz funkcjonowanie naczyń mózgowych. Dziedziczenie migreny ma charakter dominujący, z ryzykiem wystąpienia u potomstwa wynoszącym 50% przy jednym chorym rodzicu i 75-90% przy obojgu. Patofizjologia obejmuje cztery fazy: prodromalną, aurę (związaną z korową depresją szerzącą się), ból głowy i postdrom. Kluczową rolę odgrywa uwalnianie neuropeptydów, zwłaszcza CGRP, który powoduje rozszerzenie naczyń, zapalenie opon mózgowych i aktywację receptorów bólowych. Wahania hormonalne, zwłaszcza estrogenów, oraz czynniki środowiskowe (stres, zmiany hormonalne, pomijanie posiłków, zmiany pogody, zaburzenia snu) są istotnymi wyzwalaczami napadów migrenowych. Migrena przewlekła definiowana jest jako ≥15 dni z bólem głowy o cechach migrenowych miesięcznie przez co najmniej 3 miesiące, a nadużywanie leków przeciwbólowych może prowadzić do migreny z odbicia.
aura migrenowa, ból głowy migrenowy, ból głowy pourazowy, CGRP, choroba mitochondrialna, choroba neurologiczna, czynnik wyzwalający, dysfunkcja neuronalna, estrogen, glutaminian, korowa depresja szerząca się, łagodny uraz mózgu, mediator zapalny, MELAS, migrena przewlekła, miopatia mitochondrialna, nerw trójdzielny, neuroprzekaźnik, peptyd związany z genem kalcytoniny, przeciwciało monoklonalne, rodzinna migrena hemiplegiczna, serotonina, układ trójdzielno-naczyniowy - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena – Patofizjologia i mechanizm
Migrena jest złożonym, genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem neurologicznym charakteryzującym się nawracającymi epizodami jednostronnego bólu głowy o umiarkowanym do silnym nasileniu, często towarzyszącymi nudnościami oraz nadwrażliwością na światło i dźwięk. Patofizjologia migreny obejmuje cztery fazy: prodromalną, aurę, ból głowy i postdromalną, a jej podstawą jest pierwotna dysfunkcja neuronalna prowadząca do zmian wewnątrz- i zewnątrzczaszkowych. Kluczową rolę odgrywa korowe rozszerzające się zahamowanie (CSD), które jest falą depolaryzacji neuronów i gleju rozprzestrzeniającą się przez korę mózgową, wywołującą aurę i aktywującą układ trójdzielno-naczyniowy. Ten ostatni generuje neurogenne zapalenie poprzez uwalnianie neuropeptydów, takich jak CGRP, substancja P i neurokinina A, które prowadzą do wazodylatacji, aktywacji nocyceptorów i centralnej sensytyzacji, co jest podstawą bólu migrenowego. Genetyczne mutacje w genach kanałów jonowych (CACNA1A, ATP1A2, SCN1A) predysponują do migreny, zwłaszcza rodzinnej migreny hemiplegicznej, wskazując na jonopatię jako mechanizm patogenetyczny. Centralna sensytyzacja i allodynia skórna występują u około 65% pacjentów, przyczyniając się do przewlekłości i nasilenia choroby. Podwzgórze i wzgórze odgrywają istotną rolę w modulacji bólu i objawów prodromalnych, a ich aktywacja poprzedza fazę bólu głowy.
5-hydroksytryptamina, allodynia skórna, antagonista CGRP, CGRP, cytokiny, depolaryzacja neuronalna, gen CACNA1A, gepanty, jednostronny ból głowy, migrena, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, PACAP, patofizjologia migreny, peptyd związany z genem kalcytoniny, przysadkowy peptyd aktywujący cyklazę adenylową, rodzinna migrena hemiplegiczna, rozszerzenie naczyń, serotonina, tlenek azotu, tryptany, układ trójdzielno-naczyniowy, uwrażliwienie centralne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie przetwarzania sensorycznego, zapalenie neurogenne