Migrena
Patofizjologia i mechanizm
Migrena jest złożonym, genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem neurologicznym charakteryzującym się nawracającymi epizodami jednostronnego bólu głowy o umiarkowanym do silnym nasileniu, często towarzyszącymi nudnościami oraz nadwrażliwością na światło i dźwięk. Patofizjologia migreny obejmuje cztery fazy: prodromalną, aurę, ból głowy i postdromalną, a jej podstawą jest pierwotna dysfunkcja neuronalna prowadząca do zmian wewnątrz- i zewnątrzczaszkowych. Kluczową rolę odgrywa korowe rozszerzające się zahamowanie (CSD), które jest falą depolaryzacji neuronów i gleju rozprzestrzeniającą się przez korę mózgową, wywołującą aurę i aktywującą układ trójdzielno-naczyniowy. Ten ostatni generuje neurogenne zapalenie poprzez uwalnianie neuropeptydów, takich jak CGRP, substancja P i neurokinina A, które prowadzą do wazodylatacji, aktywacji nocyceptorów i centralnej sensytyzacji, co jest podstawą bólu migrenowego. Genetyczne mutacje w genach kanałów jonowych (CACNA1A, ATP1A2, SCN1A) predysponują do migreny, zwłaszcza rodzinnej migreny hemiplegicznej, wskazując na jonopatię jako mechanizm patogenetyczny. Centralna sensytyzacja i allodynia skórna występują u około 65% pacjentów, przyczyniając się do przewlekłości i nasilenia choroby. Podwzgórze i wzgórze odgrywają istotną rolę w modulacji bólu i objawów prodromalnych, a ich aktywacja poprzedza fazę bólu głowy.
- Migrena – patogeneza i mechanizmy powstawania bólu migrenowego
- Korowe rozszerzające się zahamowanie (CSD) w patogenezie migreny
- Rola neuropeptydów w patogenezie migreny
- Uwrażliwienie centralne i jego rola w migrenie
- Mechanizmy przewlekłej migreny i ewolucji choroby
- Nowe kierunki terapeutyczne wynikające z patogenezy migreny
Migrena – patogeneza i mechanizmy powstawania bólu migrenowego
Migrena to złożone, uwarunkowane genetycznie zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się nawracającymi epizodami umiarkowanego do silnego bólu głowy, zazwyczaj jednostronnego, często towarzyszą mu nudności oraz nadwrażliwość na światło i dźwięk1. Pomimo wieloletnich badań, dokładne mechanizmy leżące u podstaw migreny nie zostały w pełni poznane. Obecny stan wiedzy sugeruje, że pierwotna dysfunkcja neuronalna prowadzi do sekwencji zmian wewnątrzczaszkowych i zewnątrzczaszkowych, które odpowiadają za migrenę, w tym jej cztery fazy: prodromalną, aurę, ból głowy i postdromalną2. Zrozumienie patofizjologii migreny ma kluczowe znaczenie dla skutecznej diagnostyki i leczenia tego schorzenia.
Ewolucja teorii migrenowych
Dawniej popularna teoria naczyniowa migreny sugerowała, że ból głowy był spowodowany rozszerzeniem naczyń krwionośnych, podczas gdy aura migrenowa wynikała z ich skurczu21. Jednak teoria ta nie jest już uważana za wiarygodną. Badania wykazały, że rozszerzenie naczyń, jeśli w ogóle występuje podczas spontanicznych ataków migreny, jest prawdopodobnie zjawiskiem wtórnym wynikającym z niestabilności ośrodkowego mechanizmu kontroli naczyniowo-nerwowej3. Obecne teorie sugerują, że wiele pierwotnych zaburzeń neuronalnych prowadzi do serii zmian wewnątrz- i zewnątrzczaszkowych, które wywołują migrenę1.
Współczesne poglądy na migrenę opisują to schorzenie jako zaburzenie przetwarzania sensorycznego z szerokim wpływem na funkcje ośrodkowego układu nerwowego4. Migrena jest formą zaburzenia przetwarzania sensorycznego o szerokich konsekwencjach dla funkcji OUN, a chociaż ból jest głównym objawem, wyjaśnienie skoncentrowane na mózgu dostarcza ramy do zrozumienia wszystkich manifestacji migreny5.
Genetyczne uwarunkowania migreny
Jednym z najważniejszych aspektów patofizjologii migreny jest dziedziczny charakter tego zaburzenia5. Zarówno badania bliźniąt, jak i populacyjne badania epidemiologiczne silnie sugerują, że migrena bez aury jest zaburzeniem wieloczynnikowym, spowodowanym kombinacją czynników genetycznych i środowiskowych5.
Biologiczną podstawą powiązania z chromosomem 19 są mutacje dotyczące genu CACNA1A kodującego kanał wapniowy typu Cav2.1 (P/Q)5. Łącznie znane mutacje sugerują, że migrena, a przynajmniej manifestacje neurologiczne obecnie nazywane aurą, są jonopatiami5. Dane sugerują, że główny ciężar obciążenia patofizjologicznego w tej mutacji może przypadać na mechanizmy wzgórzowo-korowe6.
Badania genetyczne i epigenetyczne wykazały, że mutacje w kilku genach kanałów jonowych zidentyfikowano w rodzinach z różnymi formami wrodzonej rodzinnej migreny hemiplegicznej (FHM)7. Sugeruje to, że zmiany w pobudliwości błonowej mogą predysponować pacjenta do migreny. Zidentyfikowane geny obejmują: FHM1 (odpowiadający za ~50% FHM) – gen CACNA1A kodujący kanał wapniowy Cav2.1 (P/Q); FHM2 (~20% FHM) – gen ATP1A2 kodujący Na/K ATPazę; oraz FHM3 – gen SCN1A kodujący neuronalny kanał sodowy bramkowany napięciem7.
Korowe rozszerzające się zahamowanie (CSD) w patogenezie migreny
Związek przyczynowy między aurą migrenową a bólem głowy jest poparty dowodami, że oba są powiązane ze zjawiskiem znanym jako korowe rozszerzające się zahamowanie (CSD) opisane przez Leão3. CSD jest samo-propagującą falą depolaryzacji neuronów i gleju, która rozprzestrzenia się przez korę mózgową38.
CSD definiuje się jako około 3 mm/min depolaryzację neuronalną, która rozprzestrzenia się przez korę mózgową, prowadząc do uwolnienia neuroprzekaźników i regionalnych zmian w przepływie krwi, prawdopodobnie odpowiadających świadomemu doświadczeniu aury9. Proces CSD obejmuje zmiany w stężeniach jonów z różnych czynników wyzwalających, które prowadzą do utraty potencjału błonowego (związanej z nagromadzeniem glutaminianu), powodując prąd uwalniający substancje wazoaktywne, takie jak tlenek azotu, co zwiększa regionalny przepływ krwi w celu zaspokojenia zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego9.
Zjawisko CSD jest uważane za pierwotny mechanizm patofizjologiczny leżący u podstaw fazy aury8. Kiedy depolaryzacja przemieszcza się po powierzchni mózgu, jony H+ i K+ dyfundują do opony miękkiej i aktywują nocyceptory typu C, uwalniając prozapalną „zupę” neurochemiczną i powodując ekstrakcję osocza10. W rezultacie dochodzi do jałowego, neurogennego zapalenia kompleksu trójdzielno-naczyniowego10.
Rola układu trójdzielno-naczyniowego
Obecnie uważa się, że układ trójdzielno-naczyniowy odgrywa kluczową rolę w mechanizmie patofizjologicznym migreny11. Aktywacja aferentów trójdzielnych zachodzi poprzez otwarcie megakanału panneksyny-1 w neuronach i następującą aktywację kaspazy-1. Następnie dochodzi do uwolnienia mediatorów prozapalnych, aktywacji czynnika jądrowego kappa-B (NF-kB) i rozprzestrzenienia tego sygnału zapalnego do włókien nerwowych trójdzielnych wokół naczyń opony miękkiej12.
Na podstawie rozszerzenia naczyń, obrzęku i ekstrawazacji białek osocza, zapalenie neurogenne wynika z aktywacji nocyceptorów, szczególnie w układzie trójdzielnym. Proces ten jest związany z uwolnieniem substancji P, peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP) i neurokinin – wazoaktywnych neuropeptydów uwolnionych przez stymulację zwoju trójdzielnego12.
Aktywacja obwodowych nocyceptywnych neuronów trójdzielnych jest uważana za przekazywanie sygnału bólu migrenowego przez pień mózgu do mózgu, ostatecznie prowadząc do doświadczenia bólu migrenowego13. Centralny efekt CGRP może obejmować transmisję bólu poprzez uwrażliwienie i aktywację procesów centralnych (np. sprzężenie zwrotne z uwrażliwionego mózgu)14.
Rola neuropeptydów w patogenezie migreny
Neuropeptydy odgrywają fundamentalną rolę w zapaleniu neurogennym oraz obwodowym i centralnym uwrażliwieniu układu trójdzielno-naczyniowego i innych systemów15. Uwrażliwienie pierwotnych nocyceptorów i centralnych neuronów trójdzielno-naczyniowych może przyczyniać się do allodynii w migrenie15.
Kilka neuropeptydów zostało zaimplementowanych w uwrażliwieniu centralnego i obwodowego układu trójdzielno-naczyniowego, tworząc stan nadwrażliwości i przyczyniając się zarówno do objawów bólowych, jak i niebólowych podczas fazy bólu głowy8. Do neuropeptydów, które odgrywają rolę w patogenezie migreny, należą:
Peptyd związany z genem kalcytoniny (CGRP)
CGRP jest obficie obecny w neuronach zwoju trójdzielnego i uwalniany z obwodowych i centralnych zakończeń nerwowych. Jest wydzielany w obrębie zwoju trójdzielnego. Po uwolnieniu z zakończeń obwodowych, CGRP stymuluje zwiększoną syntezę tlenku azotu i późniejszą sensytyzację nerwów trójdzielnych16.
Dowody kliniczne sugerują, że CGRP może odgrywać przyczynową rolę w migrenie13:
- Poziomy CGRP w osoczu (mierzone z krwi żylnej szyjnej zewnętrznej) znacząco wzrastają podczas ataków migreny i wracają do normy po złagodzeniu bólu migrenowego za pomocą terapii tryptanami13
- Infuzja CGRP może wywoływać ataki podobne do migreny u osób cierpiących na migrenę13
- Aktywacja receptora CGRP w układzie trójdzielno-naczyniowym odgrywa kluczową rolę w obwodowych i centralnych zdarzeniach, które ostatecznie prowadzą do doświadczenia bólu migrenowego13
Po stymulacji nerwowej, CGRP jest uwalniany z pęcherzyków magazynujących w procesie egzocytozy zależnej od wapnia. To obwodowe uwolnienie CGRP z zakończeń nerwów trójdzielnych jest uważane za wyzwalanie wielu odpowiedzi wywołanych wiązaniem receptora CGRP, które ostatecznie prowadzą do uwrażliwienia nocyceptorowych neuronów trójdzielnych13.
Złożona rola sygnalizacji CGRP-CGRP-R w patofizjologii migreny może obejmować wiele procesów zarówno w ośrodkowym, jak i obwodowym układzie nerwowym, w tym:
- Wazodylatację
- Aktywację nocyceptorów (obwodową)
- Zapalenie neurogenne
- Korowe rozszerzające się zahamowanie
- Centralną aktywację czuciową trójdzielną
- Centralną sensytyzację
- Dysfunkcję podwzgórza i zstępującą kontrolę struktur pnia mózgu14
Serotonina (5-HT)
Serotonina jest uwalniana z jąder serotoninergicznych pnia mózgu i uważa się, że jest zaangażowana w migrenę, chociaż dokładne mechanizmy są nadal przedmiotem dyskusji16. Wczesna zgłaszana patofizjologia migreny zależy od serotoniny, znanej również jako 5-hydroksytryptamina (5-HT). Centralny niedobór neurotransmisji serotoninowej wraz z centralną nadwrażliwością na receptory 5-HT był jedną z pierwszych postulowanych teorii genezy migreny17.
Istnieje co najmniej 14 różnych ludzkich receptorów serotoninowych (5-HT), co komplikuje zrozumienie roli tego neuroprzekaźnika w patogenezie migreny7. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, które blokują wychwyt zwrotny serotoniny (wśród innych działań), są znanymi skutecznymi profilaktycznymi lekami przeciwmigrenowymi. Jednak, co ironiczne, bardziej selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. SSRI) nie są tak skuteczne w zapobieganiu migrenie7.
Tryptany, które są selektywnymi agonistami 5-HT 1B/1D, okazały się skutecznymi lekami przeciwmigrenowymi. Obecnie uważa się, że wywierają one swoje efekty zarówno na naczynia krwionośne, jak i zakończenia nerwowe18.
Inne neuropeptydy
PACAP (przysadkowy peptyd aktywujący cyklazę adenylową) może również odgrywać znaczącą rolę w mediowaniu ataków migreny, ponieważ jego stężenie jest podwyższone podczas ataków, a infuzja PACAP może wyzwalać migreny u podatnych pacjentów16. Aktywacja układu trójdzielno-naczyniowego w warunkach eksperymentalnych powoduje uwolnienie CGRP, substancji P, neurokinin A, PACAP i NO z trójdzielnych włókien czuciowych, a także VIP, PACAP i NO oraz innych neuroprzekaźników z włókien przywspółczulnych unerwiających unaczynienie czaszki19.
Tlenek azotu (NO) i CGRP są zaangażowane w drugi możliwy mechanizm migreny. CGRP to neuropeptyd składający się z 37 aminokwasów z dwoma głównymi izoformami: α-CGRP i β-CGRP. Obie te izoformy są szeroko rozpowszechnione w obwodowym i ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). α-CGRP jest głównie wyrażany w somatosensorycznym obwodowym układzie nerwowym i OUN, podczas gdy β-CGRP jest silnie wyrażany w neuronach ruchowych i układzie nerwowym jelit17.
Kompleks białkowego inflamasomu NLRP3 związany jest z trzecim proponowanym mechanizmem patofizjologii migreny. Inflamasomy to cytozolikowe kompleksy białkowe, które aktywują kaspazę-1 do wydzielania prozapalnych cytokin, a mianowicie IL-1β i IL-1817.
Uwrażliwienie centralne i jego rola w migrenie
Zjawisko uwrażliwienia centralnego w osobach skłonnych do migreny prowadzi do zwiększonego postrzegania bólu podczas migreny, stanu znanego jako allodynia skórna, i może przyczyniać się do progresji od migreny epizodycznej do przewlekłej20. Około 65% osób cierpiących na migrenę rozwija allodynię skórną podczas indywidualnych epizodów bólu głowy20.
Pacjenci z allodynią doświadczają bólowej wrażliwości skóry na bodźce, które normalnie są nieszkodliwe, takie jak lekki dotyk. Opracowanie sposobów blokowania lub odwracania centralnej sensytyzacji mogłoby potencjalnie złagodzić ból migrenowy i zmniejszyć prawdopodobieństwo ewolucji migreny epizodycznej w przewlekłą migrenę20.
Burstein i współpracownicy opisali zjawisko allodynii skórnej, w którym wtórne drogi bólu układu trójdzielno-wzgórzowego ulegają uwrażliwieniu podczas epizodu migrenowego21. Bardziej prawdopodobne w migrenie jest występowanie pewnej formy sensytyzacji centralnej, która może być klasyczną sensytyzacją centralną lub formą sensytyzacji hamującej dysfunkcję z dysfunkcją zstępujących dróg modulacyjnych22.
Obecność lub brak allodynii nie przewiduje wyniku ostrej terapii w randomizowanych badaniach kontrolowanych22. Zwiększone stany bólowe prowadzą do zwiększonej aktywacji sieci bólu trójdzielnego, powodując uwrażliwienie obwodowe, uwrażliwienie centralne, obniżony próg i zmiany w łączności, co razem tworzy przewlekłą migrenę23.
Rola podwzgórza i wzgórza
Podwzgórze jest kluczowym współtwórcą wielu faz migreny, w tym fazy prodromalnej, fazy bólu głowy, fazy postdromalnej i migreny przewlekłej24. Aktywacja podwzgórza, a także neuropeptydów zaangażowanych w funkcje homeostatyczne, może przyczyniać się do objawów doświadczanych podczas fazy prodromalnej8. Badania wykazały, że aktywacja podwzgórza występuje przed pojawieniem się bólu migrenowego8.
Wieloznaczność koncepcji mówiących o migrenie jako o cyklicznym zaburzeniu progu czuciowego, podkreśliła znaczenie podwzgórza jako centralnego facilitatora bólu, a także konstelacji objawów prodromalnych takich jak ziewanie, pragnienie i wielomocz, które mogą poprzedzać i kontynuować się w fazie bólu25. Mechanizm(y), za pomocą których podwzgórze może stać się nadaktywne w migrenie, prowadząc do uwrażliwienia nocyceptorów trójdzielnych, nadal nie jest jasny26.
Wzgórze odgrywa krytyczną rolę w przetwarzaniu sensorycznym, odbierając bodźce z zewnątrzczaszkowej skóry i opony twardej od neuronów trójdzielno-naczyniowych drugiego rzędu i projektując do regionów korowych zaangażowanych w funkcje autonomiczne, afektywne i poznawcze — wszystko to częściowo wyjaśnia złożoność cech migreny26. Istnieją liczne dowody kliniczne i przedkliniczne wskazujące, że wzgórze ma kluczowe znaczenie dla rozwoju centralnej sensytyzacji, fotofobii i allodynii w migrenie26.
Przetwarzanie informacji nocyceptywnych trójdzielno-naczyniowych we wzgórzu może stanowić cel leczenia, i rzeczywiście wykazano, że kilka metod leczenia migreny, w tym tryptany, leki profilaktyczne i nieinwazyjna neuromodulacja, moduluje aktywność wzgórzowo-korową26.
Mechanizmy przewlekłej migreny i ewolucji choroby
Migrena nie jest zaburzeniem statycznym, a nawet w swojej epizodycznej postaci pozostaje ewoluującą przewlekłą chorobą27. Poczyniono znaczne postępy w wyjaśnianiu mechanizmów patofizjologicznych migreny, powiązanych czynników genetycznych, które mogą wpływać na podatność na chorobę, oraz zmian funkcjonalnych i anatomicznych podczas progresji ataku migreny lub przekształcenia migreny epizodycznej w przewlekłą27.
Mechanizmy stojące za tym ewolucyjnym procesem pozostają nieznane, ale czynniki genetyczne i epigenetyczne, procesy zapalne i centralna sensytyzacja mogą odgrywać ważną rolę27. Jednak zrozumienie mechanizmów choroby pozostaje trudne, ponieważ migrena nie jest zaburzeniem statycznym, a nawet w swojej epizodycznej postaci migrena pozostaje ewoluującą przewlekłą chorobą27.
Chociaż czynniki genetyczne mogą być zaangażowane w ewolucyjne procesy migreny, jak dotąd nie wyjaśniły one patofizjologii migreny i mechanizmów ewolucyjnych28. Fizjologiczne mechanizmy leżące u podstaw rozwoju migreny przewlekłej z jej postaci epizodycznej nie są zrozumiałe28. Zapalenie i centralna sensytyzacja odgrywają znaczącą rolę w mechanizmach ewolucyjnych migreny przewlekłej28.
Nawracająca aktywacja układu trójdzielno-naczyniowego w czasie prowadzi do stanu nadwrażliwości układu nerwowego i utrzymującego się bólu29. Sprzężenie zwrotne z uwrażliwionego mózgu może potęgować sygnalizację bólu i przyczyniać się do częstych objawów migreny29.
Centralna sensytyzacja układu trójdzielno-naczyniowego, szczególnie jądra ogoniastego trójdzielnego, odgrywa ważną rolę w rozwoju migreny przewlekłej, możliwie pod wpływem uwalniania cytokin i zwiększonej aktywacji astrocytów25.
Rola zapalenia w migrenie
Szereg badań laboratoryjnych z lat 90. sugerował, że ból migrenowy może być spowodowany jałowym, neurogenicznie wywołanym zapaleniem opony twardej6. Chociaż jest wysoce wątpliwe, czy podczas migreny występuje znacząca jałowa odpowiedź zapalna w oponie twardej, jest jasne, że występuje pewna forma uwrażliwienia6.
Na podstawie badań hodowanych neuronów trójdzielnych sugeruje się, że strategie leczenia migreny mogą hamować transkrypcję CGRP i ograniczać jego uwalnianie, podczas gdy czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α) może stymulować transkrypcję tego peptydu30.
Inne badanie sugeruje, że wysokie poziomy CGRP w ślinie mogą korelować ze znacznie lepszą odpowiedzią na leczenie ryzatryptanem, sugerując, że CGRP może służyć jako cenny marker terapeutyczny30.
Nowe kierunki terapeutyczne wynikające z patogenezy migreny
Posiadanie bardziej oświeconego poglądu na patofizjologię bólu migrenowego umożliwiło nowe badania nad opcjami leczenia migreny31. Biomarkery CGRP i peptyd jelitowy wazoaktywny mają wyższe poziomy interiktalne u pacjentów z migreną przewlekłą w porównaniu z epizodyczną, co sugeruje zmiany w aktywności interiktalnej w czaszce i układzie autonomicznym trójdzielnym u pacjentów z migreną przewlekłą32.
Receptor CGRP znajduje się zarówno w neuronach obwodowych, jak i centralnych. Egzogenny CGRP może powodować opóźnione ataki podobne do migreny i ostre bóle głowy u osób z migreną32. Antagoniści CGRP hamują rozszerzenie naczyń i zapalenie neurogenne, blokując uwalnianie CGRP we wszystkich lokalizacjach w szlaku migreny, działając tym samym jako środek zapobiegający migrenie32.
Antagoniści CGRP, opracowane na podstawie podwyższonego poziomu CGRP w ostrej, ciężkiej migrenie i jego normalizacji po leczeniu, takie jak olcegepant i telcagepant, są zarówno skuteczne, jak i pozbawione działań naczyniowych22. Gepanty są typem leków specjalnie zaprojektowanych do leczenia i zapobiegania migrenie. Są one również znane jako antagoniści receptora CGRP, ponieważ działają poprzez blokowanie działania związku chemicznego zwanego CGRP33.
Gepanty blokują efekt CGRP, wiążąc się z receptorami CGRP na nerwach. Zatrzymuje to transmisję sygnałów bólowych. To zatrzymuje lub zapobiega atakowi migreny33. Wykazano, że gepanty dobrze działają w zmniejszaniu bólu i innych objawów migreny podczas ataków migreny. Są również skuteczne w zmniejszaniu liczby i nasilenia ataków migreny, gdy zażywa się je codziennie33.
Oferują one ważną alternatywną opcję leczenia dla osób, które nie reagują na inne leki lub które nie mogą ich przyjmować34. Przeciwciała monoklonalne CGRP (CGRP mAbs) są innym rodzajem leków na migrenę. Zarówno CGRP mAbs, jak i gepanty działają na CGRP, aby zapobiec migrenie, ale istnieją pewne różnice między nimi34.
Propranolol jest typem leku zwanym beta-blokerem35. Nie jest w pełni zrozumiałe, w jaki sposób propranolol zapobiega migrenom. Może działać poprzez relaksację zaangażowanych naczyń krwionośnych lub poprzez zmniejszenie aktywności w korze wzrokowej. Jest to część mózgu, gdzie uważa się, że migreny się rozpoczynają35.
Przyszłe kierunki badań
Identyfikacja, że skurcz naczyń nie jest ani konieczny, ani wymagany do przerwania bólu głowy, zmieniła krajobraz leczenia migreny i poszerzyła cele terapeutyczne dla pacjentów z czynnikami ryzyka naczyniowego lub chorobą naczyniową36. Te cele obejmują syntazę tlenku azotu (NOS) i kilka neuropeptydów, które są zaangażowane w migrenę36.
Zrozumienie tych mechanizmów nitregennych i peptydergicznych w migrenie oraz ich interakcji prawdopodobnie doprowadzi do dalszych strategii terapeutycznych w przyszłości37. Dodatkowe zrozumienie mechanizmów choroby w migrenie pochodzi z doceniania biologii molekularnej migreny37.
Interakcja między unerwieniem unaczynienia czaszki a efektem późniejszego uwolnienia neuropeptydów i neuroprzekaźników jest kluczowa dla postrzegania bólu głowy, objawów autonomicznych czaszkowych, które mogą być związane z migreną, a także innych powiązanych objawów19.
Rola NO została poparta przedklinicznymi modelami migreny38. Uważa się, że interakcja między mechanizmami NO a CGRP ułatwia rolę NO w migrenie38.
Ukierunkowanie na szlak PACAP, jako szlak neuropeptydowy odmienny od CGRP, ma obiecujące możliwości terapeutyczne w terapiach migreny w przyszłości38. Niedawne wykazanie, że VIP może w rzeczywistości wyzwalać migrenę u osób z podstawową migreną, a także inne zachowania związane z migreną w modelach zwierzęcych, sugeruje, że receptory VPAC1 i VPAC2 mogą również mieć potencjał terapeutyczny jako cele migrenowe na przyszłość38.
Lepsze zrozumienie patofizjologii migreny powinno opierać się na anatomii i fizjologii struktur wytwarzających ból w czaszce, zintegrowanych z wiedzą o ich modulacji przez ośrodkowy układ nerwowy4. Obecne poglądy na temat migreny zostaną omówione, dochodząc do wniosku, że zaburzenie to jest zaburzeniem w mózgu podkorowych aminergicznych systemów modulacyjnych czuciowych, oprócz innych struktur pnia mózgu, podwzgórza i wzgórza4.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.