podanie naskórne
Podanie naskórne (przezskórne) to metoda aplikacji substancji leczniczych bezpośrednio na skórę, co umożliwia ich miejscowe działanie lub wchłanianie do krwiobiegu. Jest to nieinwazyjna droga podania leków, wykorzystywana zarówno w terapii miejscowej, jak i ogólnoustrojowej.
W przypadku działania miejscowego, substancje aplikowane naskórnie oddziałują głównie na skórę i tkanki położone bezpośrednio pod nią. Natomiast przy podaniu przezskórnym z zamierzonym efektem ogólnoustrojowym, lek przenika przez warstwę rogową naskórka i dociera do krwiobiegu. Ta droga podania pozwala uniknąć efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, co może zwiększać biodostępność niektórych substancji.
Preparaty do podania naskórnego występują w różnych formach, takich jak maści, kremy, żele, plastry transdermalne, roztwory czy aerozole. Skuteczność wchłaniania zależy od wielu czynników, w tym właściwości fizykochemicznych substancji leczniczej, rodzaju podłoża, stanu skóry pacjenta oraz miejsca aplikacji. Obszary o cienkiej warstwie rogowej (np. twarz, skóra za uszami) charakteryzują się lepszą penetracją leków niż miejsca o grubszej skórze (np. podeszwy stóp).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorheksydyna, szeroko stosowana substancja antyseptyczna, wykazuje niski poziom toksyczności ostrej, z dawką LD50 doustną przekraczającą 2 g/kg masy ciała u myszy i szczurów oraz LD50 naskórną wynoszącą około 630-637 mg/kg u myszy i ponad 1 g/kg u szczurów. W badaniach przewlekłej toksyczności, dawka NOEL ustalona została na poziomie 0,5 mg/kg masy ciała na dobę, przy czym wyższe dawki (40 mg/kg) indukowały zmiany w wątrobie, takie jak włóknienia, martwica ogniskowa, rozrost przewodów żółciowych oraz podwyższenie poziomu ALT. Nie zaobserwowano jednoznacznej korelacji pomiędzy podawaniem chlorheksydyny a zaostrzeniem bronchopneumonii u psów, jednak dane te wymagają dalszej weryfikacji. Badania reprodukcyjne i embriotoksyczność nie wykazały istotnych zagrożeń przy dawkach do 450 mg/kg u szczurów i 175 mg/kg u królików, a toksyczność matczyna nie występowała poniżej 10 mg/kg masy ciała u szczurów.
badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, bronchopneumonia, chlorheksydyna, dawka LD50, dekspantenol, działanie przeciwdrobnoustrojowe, embriotoksyczność, hemosyderoza, karcynogenność, NOEL, obszar martwicy, odczyn zapalny, odkażanie błon śluzowych, odkażanie skóry, ośrodkowy układ nerwowy, podanie doustne, podanie naskórne, podwyższony poziom ALT, rozrost przewodów żółciowych, substancja antyseptyczna, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozród, tolerancja miejscowa, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, właściwość mutagenna, włóknienie, zmiany wątrobowe